Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej

Wpłać
 
300 000 zł

Cześć, jestem Dominik. Jestem właścicielem Postęp Studio i razem z Wolnymi Lekturami od ponad dwóch lat realizujemy dla Was audiobooki, których możecie słuchać za darmo.

Z tego miejsca chciałbym Was też zaprosić do wspierania po prostu Wolnych Lektur, bo Wolne Lektury istnieją właśnie dzięki Wam i dzięki Wam mogą takie projekty tu działać. Tylko po prostu liczą na mały gest od Was, od Ciebie, który może przyczynić się do tego, żeby nasza kultura mogła dalej trwać, istnieć i zachować się na lata.

Zapraszam do wsparcia.

Wesprzyj Wolne Lektury — teraz, zanim zapomnisz
Strona główna
Informacje Ustawienia Spis treści

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

Zasób opracowany na podstawie: Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Wybór poezji, nakł. Gebethnera i Wolffa, Warszawa-Kraków 1897

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Śląską z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BŚ.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paweł Kozioł, Marta Niedziałkowska.

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Ilustracja na okładce: rockwilder@Flickr, CC BY 2.0.

Pamięć - to cmentarz...
Szacowany czas do końca: -
Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Pamięć - to cmentarz...

Kazimierz Przerwa-Tetmajer

Pamięć - to cmentarz...

Spis treści

    1. Grób: 1
    2. Odrodzenie przez grób: 1
    3. Smutek: 1
    4. Strach: 1
    5. Tęsknota: 1
    6. Trup: 1 2

    Kazimierz Przerwa-TetmajerPamięć — to cmentarz…

    1
    Pamięć — to cmentarz: uczucia przeżyte
    Człowiek w niej składa na wieczny spoczynek,
    Na grobach sieje kwiat niezapominek[1],
    Z napisem rytym kładzie na nich płytę
    5
    I krzyże wznosi wyciosane z drzewa,
    Albo je w brązie lub złocie odlewa.
    Kiedy się zalśni gwiazdami wybita
    Kopuła niebios[2]: Gróbmyśl zwiedza mogiły,
    Prostuje krzyże, co się pochyliły,
    10
    Napis na głazie wykowany[3] czyta — —
    Przy jednej chwilę zatrzyma się trunie[4],
    Od drugiej szybko w dalszą drogę sunie.
    Czasem bezwiedna[5] ją zmusi potęga,
    Iż płytę z grobu, choć z wstrętem, podważy:
    15
    Trup, StrachSpojrzy na zwłoki z grozą w bladej twarzy,
    Chce odejść — stopy jej z ziemią coś sprzęga,
    W grób patrzeć musi, chociaż oczy kryje,
    I drży, że trup w nim ohydny odżyje…
    Trup, Odrodzenie przez gróbNiekiedy stawa[6] smutna na kurhanie[7],
    20
    Gdzie kwiat błękitny najbujniej się ściele:
    Podźwiga płytę żądnie[8], a nieśmiele — —
    O nie!… Ten trup już nigdy nie powstanie!…
    Próżno tęsknota do życia go woła
    Płomieniem serca i płomieniem czoła[9]…
    25
    Smutek, TęsknotaNa grobie pięknej, niegdyś żywej chwili,
    Ze złożonymi na piersiach rękoma,
    Długo myśl, stojąc cicha, nieruchoma,
    W smutnej zadumie skroń ku ziemi chyli,
    I przez łzy patrzy na krzyż szczerozłoty,
    30
    Pełna dozgonnej, bezbrzeżnej tęsknoty…
    Odrosną kwiatom zerwane kielichy;
    Uwiędła trawa w czas chłodnej jesieni,
    Znów się o złotej wiośnie zazieleni;
    Słońce co rano ma świeże uśmiechy[10],
    35
    Choć się wieczorem za gór grzbiety schyla — —
    Nie zmartwychwstaje zmarła szczęścia chwila.

    Przypisy

    [1]

    niezapominki — dziś popr.: niezapominajki. [przypis edytorski]

    [2]

    gwiazdami wybita Kopuła niebios — sugerowane jest tu porównanie gwiazd do złotych gwoździ lub do innego elementu dekoracyjnego. [przypis edytorski]

    [3]

    wykować (daw.) — wykuć. [przypis edytorski]

    [4]

    truna — dziś popr.: trumna. [przypis edytorski]

    [5]

    bezwiedny — tu: nieznany. [przypis edytorski]

    [6]

    stawa — dziś popr.: staje. [przypis edytorski]

    [7]

    kurhan — grób w formie ziemnego kopca. [przypis edytorski]

    [8]

    żądnie — tu: chętnie. [przypis edytorski]

    [9]

    płomieniem czoła — żarliwą myślą. [przypis edytorski]

    [10]

    uśmiechy — rym zdradza wymowę „e pochylonego” jak „i”. [przypis edytorski]

    Bezpieczne płatności zapewniają: PayU Visa MasterCard PayPal

    Dane do przelewu tradycyjnego:

    nazwa odbiorcy

    Fundacja Wolne Lektury

    adres odbiorcy

    ul. Marszałkowska 84/92 lok. 125, 00-514 Warszawa

    numer konta

    75 1090 2851 0000 0001 4324 3317

    tytuł przelewu

    Darowizna na Wolne Lektury + twoja nazwa użytkownika lub e-mail

    wpłaty w EUR

    PL88 1090 2851 0000 0001 4324 3374

    Wpłaty w USD

    PL82 1090 2851 0000 0001 4324 3385

    SWIFT

    WBKPPLPP

    Skopiuj link Skopiuj cytat
    Zakładka Istniejąca zakładka Notka
    Słuchaj od tego miejsca

    Pora na chwilę przerwy :)

    Podoba Ci się nasza biblioteka? Wesprzyj ją drobną wpłatą, a otrzymasz wcześniejszy dostęp do prapremier!

    Bez pomocy czytelników biblioteka przestanie się rozwijać. Wesprzyj Wolne Lektury 1,5% podatku!

    KRS: 0000070056
    Nazwa organizacji: Wolne Lektury

    Chcemy, aby każde dziecko w Polsce miało wygodny i bezpłatny dostęp do lektur szkolnych - zróbmy to razem! Wspieraj Wolne Lektury stałą wpłatą!
    Kliknij, by dowiedzieć się więcej >>>

    Wspieram, bo uważam że dostęp do wiedzy powinien być darmowy. Sam często korzystam z zasobów wolnelektury.pl więc wspieram jak tylko mogę.

    Adam Fidusiewicz

    Znajdź nasze książki na Legimi! Za każdym razem, kiedy czytasz lub słuchasz Wolnych Lektur w księgarni Legimi, wspierasz naszą bibliotekę - DZIĘKUJEMY!

    Co nowego na Wolnych Lekturach? Dowiesz się z naszego newslettera. Kliknij, by się zapisać.

    Przyjaciele Wolnych Lektur jako pierwsi mają dostęp do premierowych publikacji. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz >>>

    Audiobooki Wolnych lektur znajdziesz też na naszym kanale na YouTube.
    Czy wiesz, że jeśli włączysz subskrypcję, to pomożesz uwolnić kolejną książkę?

    Kliknij obrazek, by subskrybować!

    Zrób sobie prezent i wesprzyj Wolne Lektury – zaowocują nowymi książkami! Kliknij i dorzuć się!

    Pamiętasz, jak w szkolnej bibliotece były dwa egzemplarze książki, którą trzeba było przeczytać na pojutrze? Dzięki Wolnym Lekturom każdy uczeń ma dostęp do wielu potrzebnych mu lektur! Wesprzyj nas! Kliknij i dorzuć się!

    Dlaczego warto pamiętać o Kochanowskim, w jaki sposób zmiana akcentu może symbolizować bunt, jak rymować, aby prawie nikt nie zauważył, że rymujecie - wszystkiego dowiesz się słuchając Mistrzowskiej Szkoły Poezji.
    • NIP: 952-187-70-87
    • KRS: 0000070056
    • REGON: 017423865
    • Numer konta: 75 1090 2851 0000 0001 4324 3317
    Wolne Lektury to projekt prowadzony przez fundację Wolne Lektury.
    MKiDN
    Strona biblioteki Wolne Lektury powstała dzięki dofinansowaniu ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.