Potrzebujemy Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas 489 czytelników i czytelniczek.
Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | angielski, angielskie | białoruski | biologia, biologiczny | botanika | chemiczny | czeski | dawne | francuski | frazeologia, frazeologiczny | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | hiszpański | holenderski | ironicznie | łacina, łacińskie | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | poetyckie | pogardliwe | portugalski | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | staropolskie | starożytny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | żartobliwie
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 8443 przypisów.
Cóż to za — hebr. מִי לְךָ (mi lecha) dosł. ‘kto tobie?/komu twoje?’. «Kim jest ten, komu posyłasz cały ten obóz lub o kim myślałeś [wysyłając go]?», zob. Ibn Ezra do 33:8. «Komu to posyłasz?», zob. Chizkuni do 33:8. «Do kogo posyłasz, cały ten obóz, który do ciebie należy?», zob. Radak do 33:8. [przypis edytorski]
Cóż to za zgrzebne Filipy z konopi gwarem swym mącą sen naszej królowej? Co? Widowisko?! Chętnie będę widzem, a w razie czego nawet i aktorem — słowa Puka z I sceny III aktu Snu nocy letniej. [przypis edytorski]
cóż — tu: cóż dopiero. [przypis edytorski]
cóż uczynię im — «Jakże mogłoby mi przyjść do głowy, by je skrzywdzić?!», zob. Raszi do 31:43. [przypis edytorski]
Cóż uczynił ci lud ten — „Ile bólu musiałeś znieść, gdy cię maltretowali, aż [zmusili cię i] sprowadziłeś na nich ten grzech?!”, Raszi do 32:21 [1]. Ramban jednak utrzymuje, że pytanie Mojżesza było oskarżające: „jakąż nienawiść masz do tego ludu, że doprowadziłeś ich do zniszczenia i unicestwienia?”, Ramban do 32:21 [1]. [przypis tradycyjny]
Cóż wiem ja — słowa te (Que sais-je?), wzięte jako dewizę Montaigne'a, umieszczano wielokrotnie pod jego portretem. [przypis tłumacza]
Cóż wiemy o potędze, wiecznie rodzącej nieszczęście (…) jesteśmy bezwolnymi, somnambulicznymi mediami — S. Przybyszewski, Zur Psychologie des Individuums I, s. 23. [przypis autorski]
Cóż więc w celu tym uczynić muszę?… — Cała ta długa tyrada przepełniona jest w oryginale aluzjami do licznych wierszy, przysłów, bajek, i naszpikowana specyficznie francuskimi zwrotami, które jak np. dejeuner d'un crapaud (wykonać dla przypodobania się komuś coś hańbiącego i nie zdradzić twarzą przykrości, jaką się z tego powodu doznaje) nie dają się przetłumaczyć. Tłumacz zastąpił zwroty owe polskimi odpowiednikami, i pochlebia sobie, iż oddał wiernie wszystkie intencje autora. [przypis tłumacza]
Cóż za traf szczęśliwy — Nowy rys obłudy towarzyskiej. Cóż za popis dla aktorki, to przejście! [przypis tłumacza]
Cóż (…) zmysły — zapożyczone są z komedii Moliera Don Garcia z Nawary. [przypis tłumacza]
Cóż znowu? (…) Poszedłbym się powiesić na najbliższym drzewie — Jedną z cech Moliera jako komediopisarza, jest mistrzostwo ekspozycji. Główny rys charakteru, dominująca namiętność bohatera sztuki ujawnia się od pierwszych słów niby temat muzyczny, którego cała komedia będzie rozwinięciem. Widzimy tu dwóch przyjaciół w sprzeczce; Alcest znajduje się w stanie najwyższego podrażnienia, z ust jego padają ciężkie słowa: fałsz, zgnilizna, honor i oto za chwilę widzimy, iż rzecz, o którą chodziło, jest zdawkową błahostką towarzyską. Ten niestosunek pomiędzy wagą wydarzeń a oddziaływaniem na nie stanowi podkład charakteru Alcesta i główną treść sztuki. Stopniowo zapoznamy się z przyczynami tego stanu. [przypis tłumacza]
cóżby (starop.) — oboczności pisowni: czożby. [przypis edytorski]
cóżem mniemał — przykład ruchomej końcówki fleksyjnej czasownika; inaczej: cóż mniemałem (tj. cóż sądziłem). [przypis edytorski]
cóżem (…) mówił — cóż mówiłem. [przypis edytorski]
cóżem widziała — cóż widziałam. [przypis edytorski]
cóżeś widziała — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: co widziałaś. [przypis edytorski]
Cóżeś zacz? (daw.) — Kim jesteś? [przypis edytorski]
cóżeście chcieli — przykład ruchomej końcówki fleksyjnej czasownika; inaczej: cóż chcieliście. [przypis edytorski]
cóżże — konstrukcja z partykułą wzmacniającą -że. [przypis edytorski]
Crabbe, George (1754–1832) — angielski poeta romantyczny, częstow swojej twórczości odwołujący się do doświadczeń narkotycznych. [przypis edytorski]
Cracovia poi e Culma — król ma tu na myśli pewnie biskupów: krakowskiego, Andrzeja Trzebickiego, i chełmińskiego, Andrzeja Olszowskiego. [przypis autorski]
Craig, Edward Gordon (1872–1966) — angielski reżyser, aktor teatralny i teoretyk teatru. [przypis edytorski]
Crainquebille — opowiadanie Anatola France'a z 1901. [przypis edytorski]
Cramm, Gottfried Freiherr von (1909–1976) — tenisista niemiecki, uważany za najlepszego na świecie zawodnika. W 1938 roku oskarżony o homoseksualizm, w przepisach hitlerowskich traktowany jak przestępstwo i skazany w maju 1938 na 10 miesięcy więzienia. [przypis edytorski]
Cranach, Lucas (1472–1553) — niemiecki malarz i grafik, jeden głównych przedstawicieli niemieckiego renesansu. [przypis edytorski]
Cras (…) vexit — Horatius, Odae, III, 29, 43. [przypis tłumacza]
Crashaw, Richard (1612–1649) — angielski poeta metafizyczny. [przypis edytorski]
Crasne — Krasiński. [przypis redakcyjny]
Craven, Pauline (ok. 1808–1891) — konserwatywna pisarka francuska, autorka powieści z życia dworskiego. [przypis redakcyjny]
crazy (ang.) — zwariowany, zbzikowany. [przypis edytorski]
creatio ex nihilo (łac.) — tworzenie z niczego. [przypis edytorski]
creatio mundi ex nihilo (łac.) — stworzenie świata z niczego. [przypis edytorski]
creator spiritus (łac.) — duch twórca. [przypis edytorski]
creatura (łac.) — stworzenie. [przypis redakcyjny]
credat Judaeus Appelia (łac.) — cytat z satyry Horacego, znaczy: „w to niech sobie wierzy Żyd Icek” (Apella, nazwisko żydowskiej rodziny wyzwoleńców). [przypis redakcyjny]
crede experto (łac.) — zaufaj doświadczonemu; wierz ekspertowi. [przypis edytorski]
Credit (…) mari — Lucretius, De rerum natura, V, 653. [przypis tłumacza]
Credo (…) apresso — „Wierzę, że na ostatku zimy znamienite/ Dzieła porobił; ale iż były zakryte,/ I jam do tego czasu o nich nic nie słyszał,/ Nie winienem, że o nich nic nie będę pisał./ Bo Orland więcej był zwykł czynić, niźli swoje/ Sprawy potem powiadać i czci godne boje,/ I wszystkie jego dzieła nie były wiedziane/ Okrom tych, które były od świadków widziane” (Ariosto Orland szalony XI, 81; przekład Piotra Kochanowskiego). [przypis tłumacza]
Credo — gra słów na wyrazie Credo i kredycie [Credo — modlitwa „Wierzę w Boga Ojca”, wyznanie wiary; Red.WL]. [przypis tłumacza]
Credo (łac. credo: wierzę) — wyznanie wiary. [przypis edytorski]
credo (łac.) — dosł.: wierzę; przen.: wyznanie wiary (od pierwszych słów modlitwy chrześcijańskiej stanowiącej wyznanie kanonu wiary, tzw. Składu Apostolskiego: „Wierzę w Boga Ojca Wszechmogącego”). [przypis edytorski]
credo (łac.) —dosł.: wierzę; przen. wyznanie wiary (od pierwszych słów modlitwy chrześcijańskiej: „Wierzę w Boga Ojca Wszechmogącego”), także ogólnie: krótkie sformułowanie pełniące funkcję myśli przewodniej lub ogólnego hasła przyświecającego np. sposobowi postępowania. [przypis edytorski]
credo (łac.) — dosł.: wierzę; przen. wyznanie wiary (od pierwszych słów modlitwy chrześcijańskiej: „Wierzę w Boga Ojca Wszechmogącego”), także ogólnie: krótkie sformułowanie pełniące funkcję myśli przewodniej lub ogólnego hasła przyświecającego np. sposobowi postępowania; motto, dewiza. [przypis edytorski]
credo (łac.) — dosł. wierzę; przen. wyznanie wiary, poglądy i zasady, którymi ktoś kieruje się w życiu. [przypis edytorski]
credo (łac.) — dosł.: wierzę; przen.: wyznanie wiary. [przypis edytorski]
credo (łac.) — dosł. wierzę; przen. wyznanie wiary, suma poglądów. [przypis edytorski]
credo (łac.) — dosł.: wierzę; przen. wyznanie wiary, suma poglądów. [przypis edytorski]
credo (łac.) — dosł.: wierzę; przen. wyznanie wiary, suma poglądów. [przypis edytorski]
credo (łac.) — dosł.: wierzę; tu metaforycznie oznacza tyle, co: deklaracja wiary (od pierwszych słów modlitwy w kościele katolickim, tzw. Wyznania wiary a. Składu Apostolskiego: „Wierzę w Boga Ojca Wszechmogącego”). Współcześnie termin stosowany jest na określenie krótkiego sformułowania pełniącego funkcję myśli przewodniej lub ogólnego hasła przyświecającego np. dziełu lub sposobowi postępowania; motto, dewiza. [przypis edytorski]
Credo (łac.) — wierzę (pierwsze słowo modlitwy Wyznanie wiary). [przypis edytorski]
credo (łac.) — wierzę. [przypis edytorski]
credo (łac.) — wierzę; tu: modlitwa stanowiąca wyznanie kanonu wiary rzymskokatolickiej, zaczynająca się od słów „Wierzę w Boga, Ojca wszechmogącego, Stworzyciela nieba i ziemi, i w Jezusa Chrystusa, Syna Jego jedynego (…)”. [przypis edytorski]
credo (łac.: wierzę) — tu: wyznanie wiary. [przypis edytorski]
credo (łac.: wierzę) — wyznanie wiary, przekonania; poniższe strofy stanowią wyraźne nawiązanie do tekstu chrześcijańskiego wyznania wiary Wierzę w Boga. [przypis edytorski]
credo (łac.) — wyznanie wiary. [przypis edytorski]
credo (łac.) — zbiór przekonań, dosł. wyznanie wiary. [przypis edytorski]
credo (łac.) — zbiór zasad i poglądów. [przypis edytorski]
credo — poglądy i zasady, którymi ktoś kieruje się w życiu. [przypis edytorski]
credo quia absurdum est (łac.) — wierzę, gdyż jest to absurdalne. [przypis edytorski]
credo quia absurdum est (łac.) — wierzę, ponieważ jest to absurdalne (formuła przypisywana Tertulianowi, choć w jego tekście De Carne Christi brzmi nieco odmiennie; przez Woltera słowa te były przypisywane św. Augustynowi). [przypis edytorski]
credo quia absurdus sum (łac.) — wierzę, bo jestem absurdalny. [przypis edytorski]
Credo, quia…, właśc. Credo quia absurdum (łac.) — Wierzę, bo jest to absurdalne; sentencja cytowana jako zdanie Tertuliana (ok. 160–ok. 240), rzym. apologety chrześcijaństwa, w istocie jest to bardziej soczysta parafraza zdania z rozdz. V, w. 4 dzieła De carne Christi („O ciele Chrystusa”): „credibile est, quia ineptum est”, tj. jest to wiarygodne, ponieważ jest niedorzeczne (komentarz do religijnego dogmatu, że Syn Boży umarł). [przypis edytorski]
credo — tu wyznanie wiary. [przypis redakcyjny]
Credo w Mochnackiego — wierzę w Mochnackiego. Maurycy Mochnacki (1803–1834): literat, uczestnik powstania listopadowego, przyjaciel Lelewela, autor Historii powstania, w której dowodził, że powstanie upadło wskutek niedołężności wodzów. [przypis redakcyjny]
Cremaberis igne aeterno (łac.) — Ogniem wieczystym trawiony będziesz. (Przypis autora). [przypis autorski]
Cremona — miasto we Włoszech; w XVI–XVIII w. była słynnym ośrodkiem wyrobu instrumentów muzycznych (tzw. kremońska szkoła lutnicza, wytwarzająca skrzypce i in. instrumenty strunowe). [przypis edytorski]
Crepitus — rzekomy rzymski bóg głośno puszczanych wiatrów. Legenda o nim powstała na podstawie chrześcijańskiej satyry z IV w., w której pojawiają się słowa: „inni (spośród Egipcjan) nauczają, że odgłos jelit (łac. crepitus ventris) powinien być uważany za boga”. Flaubert został powiadomiony przez znajomego, iż taki bóg w rzeczywistości nie istniał, jednak postanowił go pozostawić. [przypis edytorski]
Crescat! floreat! (łac.) — niech wzrasta i kwitnie. [przypis edytorski]
Crescat, vivat et floreat (łac.) — Niech wzrasta, żyje i rozkwita. [przypis edytorski]
crescendo accelerando molto — termin muzyczny, z wł. crescendo: coraz głośniej, accelerando: coraz szybciej i molto: bardzo. [przypis edytorski]
crescendo (wł. muz.) — coraz głośniej. [przypis edytorski]
crescendo (wł., muz.) — coraz głośniej. [przypis edytorski]
crescendo (wł., muz.) — coraz głośniej. [przypis edytorski]
crescendo (wł., muz.) — coraz głośniej, tu: wzmacniając się. [przypis edytorski]
crescendo (wł., muz.) — stopniowe zwiększanie siły dźwięku, głośności; tu: wzmacniając się. [przypis edytorski]
crescendo (wł., muz.) — stopniowo zwiększając natężenie. [przypis edytorski]
crescendo (wł.) — w muz.: stopniowe zwiększanie siły dźwięku. [przypis edytorski]
crescere disordo (łac.) — wzrastać nieporządek. [przypis redakcyjny]
crescite et multiplicamini (łac.) — rośnijcie i rozmnażajcie się. [przypis edytorski]
Crescite et multiplicamini! (łac.) — Rośnijcie i rozmnażajcie się! [przypis edytorski]
crescite (…) multiplicamini (łac.) — rośnijcie (i) rozmnażajcie się; cytat z łac. tłumaczenia Biblii. [przypis edytorski]
Crescite. Nos qui vivimus, multiplicamini (łac.) — Rozradzajcie się. My, którzy żyjemy, mnóżmy się. [przypis edytorski]
cretinis forestis — żartobliwy twór słowny udający nazwę łacińską przez zastosowanie odpowiednich końcówek wyrazów, a oznaczający „kretyn leśny”. [przypis edytorski]
Crevier, Jean-Baptiste-Louis (1693–1765) — francuski historyk i filolog, autor min. książki L'Histoire des empereurs des Romains, jusqu'à Constantin (Historia cesarzy Rzymian aż do Konstantyna, 1749). [przypis edytorski]
Crébillion, Prosper Jolyot de (1674–1762) — poeta i dramaturg, członek Akademii Francuskiej, znany ze swoich tragedii o akcji osadzonej w starożytnym Rzymie. [przypis edytorski]
Crébillon, Prosper Jolyot de (1674–1762) — dramaturg francuski, autor przesyconych grozą tragedii, osadzonych zazwyczaj w realiach starożytnego Rzymu. [przypis edytorski]
Crébillon, Prosper Jolyot de (1674–1762) — francuski dramaturg, autor przesyconych grozą tragedii klasycystycznych; jego dramat Atrée et Thyeste (1707) opowiada o nienawiści i krwawej zemście między dwoma braćmi, zapoczątkowanej uprowadzeniem żony Atreusza przez Thyestesa. [przypis edytorski]
Crébillon, Prosper Jolyot de (1674–1762) — francuski dramaturg, autor przesyconych grozą tragedii klasycystycznych, m.in. dramatu Kserkses, którego tytułowym bohaterem jest król Persji. [przypis edytorski]
Crébillon, Prosper Jolyot de (1707–1777) — francuski pisarz, libertyn, autor skandalicznych powieści, które obrazowały kulisy życia salonowego, oraz opowiadań o tematyce erotycznej (Noc i chwila, Igraszki kącika przy kominku). [przypis edytorski]
Crébillon, Prosper Jolyot de (1707–1777) — francuski pisarz, libertyn, autor skandalicznych powieści, które obrazowały kulisy życia salonowego, oraz opowiadań o tematyce erotycznej (Noc i chwila, Igraszki kącika przy kominku); zwany Crébillonem młodszym (juniorem) dla odróżnienia od jego ojca, autora przesyconych grozą tragedii, noszącego te same imiona. [przypis edytorski]
Crédit Foncier — dawniej jeden z głównych francuskich banków; zał. w 1852, w XXI w. przejęty przez Grupę BPCE. [przypis edytorski]
crême brûlée (fr.) — deser kuchni francuskiej; zapiekany krem na bazie śmietanki, żółtek i cukru z dodatkiem wanilii. [przypis edytorski]
crêmerie (fr.) — mleczarnia (tu w znaczeniu: mały zakład gastronomiczny). [przypis edytorski]
crêpe de Chine (fr.) — krepa chińska, krepdeszyn, rodzaj miękkiej i lekkiej tkaniny jedwabnej o gładkim, płóciennym splocie. [przypis edytorski]
cri de bataille (fr.) — okrzyk wojenny. [przypis edytorski]
cri de coeur (fr.) — krzyk serca; tu: szczery list. [przypis edytorski]
crimen, atro carbone notandum (łac.) — zbrodnia, którą czarnym węglem naznaczyć (zapisać) należy. [przypis redakcyjny]
crimen laesae maiestatis humanae (łac.) — zbrodnia obrazy majestatu człowieka. [przypis edytorski]
Crimen laesae maiestatis (łac.) — zbrodnia obrazy majestatu. [przypis edytorski]
crimen laesae Maiestatis (łac.) — zbrodnia obrazy majestatu. [przypis redakcyjny]
