Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | austriacki | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | chiński | czasownik | czeski | dopełniacz | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | język, językowy, językoznawstwo | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | przysłówek | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | sportowy | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wschodni | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 175915 przypisów.
obligować (z łac.) — prosić o coś. [przypis edytorski]
obligować — zobowiązywać. [przypis redakcyjny]
obligowani — obowiązani, zmuszani. [przypis redakcyjny]
obligowany (daw.) — zobowiązany; tu: zmuszony do wdzięczności lub posłuszeństwa. [przypis edytorski]
obligowany — nie był obowiązany. [przypis redakcyjny]
obligowanymi — obowiązani. [przypis redakcyjny]
obliterabitur (łac.) — pokryje się. [przypis redakcyjny]
oblokę obłokiem — «Gdy pojawi się u Mnie myśl, by sprowadzić na świat ciemność i zgubę», zob. Raszi do 9:14. [przypis tradycyjny]
Oblubienica (…) Boża — Kościół. [przypis redakcyjny]
oblubienica była tu o tyle niższa stanem, iż jedynie napór namiętności mógł ją zrównać z oblubieńcem — pierwsza żona księcia Orsini, z której miał syna imieniem Virginio, była siostrą Franciszka I, wielkiego księcia Toskanii, i kardynała Ferdynanda de Medici. Kazał ją zabić, za zgodą jej braci, ponieważ go zdradziła. Takie były prawa honoru przyniesione do Włoch przez Hiszpanów. Wiarołomstwo kobiety było w tym samym stopniu zniewagą dla jej braci jak dla męża. [przypis autorski]
Oblubienica Chrystusa (…) — Tą oblubienicą jest Kościół. W następnych wierszach wspomnieni są papieże, którzy za wiarę śmierć męczeńską ponieśli. [przypis redakcyjny]
oblubienica — Kościół. [przypis redakcyjny]
Oblubienica morza — dramat Henrika Ibsena z 1888 r. [przypis edytorski]
oblubienica z Lammermooru — ironiczne nawiązanie do powieści Waltera Scotta Narzeczona z Lammermoor, traktującej o romantycznej miłości. [przypis edytorski]
obluzować (daw.) — zluzować, zastąpić przez kogoś. [przypis edytorski]
obluzowan (daw.) — zluzowany (daw. krótka forma przym.), zastąpiony przez kogoś. [przypis edytorski]
obluzowane — nieszczelne. [przypis redakcyjny]
obłamek (daw.) — wieża. [przypis redakcyjny]
obłamki (daw.) — wieża. [przypis redakcyjny]
obłapiaczem jaśnie pani — w oryg. just my Lady's fucker. [przypis edytorski]
obłapiać się — obejmować, ściskać się. [przypis edytorski]
obłapiać (starop.; tu forma imiesł.: obłapiając) — obejmować. [przypis redakcyjny]
obłapić (daw.) — uściskać. [przypis redakcyjny]
obłapić się (starop.) — uściskać się. [przypis redakcyjny]
obłapić (starop.) — objąć. [przypis edytorski]
obłapić — uściskać. [przypis redakcyjny]
obłapienie (daw.) — uścisk. [przypis redakcyjny]
obłatwić — zrobić, dokonać, załatwić. [przypis edytorski]
obławnik — uczestnik obławy na zwierzę podczas polowania. [przypis edytorski]
obłazem — razem, od razu, ogółem. [przypis redakcyjny]
obłądzić się (daw.) — mylić się. [przypis edytorski]
obłąkać się — zabłądzić. [przypis edytorski]
obłąkać — tu: spowodować, by się zgubili. [przypis edytorski]
obłąkanem — dziś: obłąkanym, dawna końcówka fleksyjna czasownika użyta dla zachowania rymu. [przypis edytorski]
obłąkany (daw.) — zabłąkany, zagubiony. [przypis edytorski]
obłąkany Gogola — bohater utworu Mikołaja Gogola (1809–1852) pt. Pamiętnik wariata. [przypis edytorski]
Obłąkany Karol — w tekście sztuki: Obłąkany. [przypis edytorski]
obłąkany* (starop.) — zabłąkany. [przypis redakcyjny]
obłąkany — tu: dążący w niewłaściwym kierunku. [przypis edytorski]
obłąkany — tu: zagubiony. [przypis edytorski]
obłęd opilczy a. Zespół Otella, a. obłęd alkoholowy — ostra psychoza, występująca u alkoholików. [przypis edytorski]
obłęd — θεοβλάβεια (Niese), φρενολάβεια (Dindorf). [przypis tłumacza]
obłędna wieszczka — tu: Sybilla z Kume. [przypis edytorski]
obłęk a. obłąk (daw.) — przedmiot półkolisty. [przypis edytorski]
obłęk — obwód. [przypis edytorski]
obłoczy — forma zmieniona dla rymu; winno być: obłóczy. [przypis edytorski]
obłoczyć a. obłóczyć — oblekać; naciągać, nakładać. [przypis edytorski]
Obłomow — tytułowy bohater powieści Iwana Gonczarowa (1812–1891) z 1859 roku. [przypis edytorski]
obłożysz też i wrzeciądze złotem — Raszi wyjaśnia, że same drewniane poprzeczki nie były pokryte złotem, ale wsuwane były w rodzaj złotych rurek, przymocowanych do ścian Przybytku, przy pierścieniach. Poprzeczkę wkładano w tę rurkę, rurkę w pierścień, a z pierścienia poprzeczka wchodziła w kolejną część rurki, tak iż od zewnątrz wyglądało to na pokryte zlotem, zob. Raszi do 26:29 [2]. [przypis tradycyjny]
obłóczyć (daw., gw.) — powlekać. [przypis edytorski]
obłów — połów, zdobycz; por. pokrewny współcz. wyraz: obłowić się. [przypis redakcyjny]
obłóżka — coś, czym jest obłożone coś innego; tu: obszycie. [przypis edytorski]
obłuda (daw.) — ułuda, przywidzenie; ułuda, ponieważ nautilus przypomina okręcik, ale w rzeczywistości nim nie jest. [przypis edytorski]
obłuda — duch, mara. [przypis redakcyjny]
obłuda (starop.) — tu: złuda, mara. [przypis redakcyjny]
obłuda — [tu:] duch, mara. [przypis redakcyjny]
obłudny (daw.) — tu: pozorny, nierzeczywisty. [przypis edytorski]
obłudny (starop.) — tu: zwodnicze. [przypis edytorski]
obmawiać — [tu:] wymawiać, uniewinniać. [przypis redakcyjny]
obmierzić (daw.) — obrzydzić. [przypis edytorski]
obmierzić — obrzydzić. [przypis edytorski]
obmierzić — obrzydzić. [przypis redakcyjny]
obmierzle — okropnie, obrzydliwie. [przypis edytorski]
obmierzły — budzący obrzydzenie. [przypis edytorski]
obmierzły — budzący wstręt lub niechęć. [przypis edytorski]
obmierzły — budzący wstręt. [przypis edytorski]
obmierzły (czyt.: obmier-zły) — wstrętny. [przypis edytorski]
obmierzły (daw.) — budzący wstręt. [przypis edytorski]
obmierzły — wstrętny. [przypis edytorski]
obmierzły — wzbudzający obrzydzenie. [przypis edytorski]
obmierznąć (daw.) — zacząć w kimś budzić wstręt. [przypis edytorski]
obmierznąć — zacząć budzić obrzydzenie. [przypis edytorski]
obmiot — przedmiot, rzecz wpadająca w oczy. [przypis redakcyjny]
obmioty — przedmioty. [przypis redakcyjny]
obmotywać — owijać. [przypis edytorski]
obmowa (starop.) — tu: wytłumaczenie, wyjaśnienie. [przypis redakcyjny]
obmówić się (starop.) — wytłumaczyć się. [przypis redakcyjny]
obmówić* (starop.) — usprawiedliwić. [przypis redakcyjny]
obmówiska (przestarz.) — dziś: obmowy. [przypis edytorski]
obmówisko (daw.) — zła sława. [przypis redakcyjny]
obmówisko — zła sława. [przypis redakcyjny]
obmycie — ceremonia mająca na celu zmycie z siebie win. [przypis edytorski]
obmyślił (…) wieczerzą — dziś B.lp r.ż.: wieczerzę. [przypis edytorski]
obnażony w rozum (daw.) — pozbawiony rozumu. [przypis redakcyjny]
obnaży — hebr. פָּרַע (para): rozrywać, rozpuszczać, zaniedbywać włosy; nie chodzi tu o odsłanianie włosów, Raszi wyjaśnia że Najwyższy Kohen, gdy był w żałobie, nie mógł pozwolić, aby włosy rosły mu niedbale dłużej niż przez 30 dni, zob. Raszi do 21:10 [1]. [przypis tradycyjny]
obnażył się ze wszystkiego — tj. oddał wszystko, co miał. [przypis edytorski]
obnosiły go baby — obgadywały go (…). [przypis edytorski]
Obock — miasto portowe w ob. Dżibuti, położone nad zatoką Tadżura w pobliżu miejsca, gdzie otwiera się ona na Zatokę Adeńską; po otwarciu Kanału Sueskiego stanowiło w XIX w. najważniejszy ośrodek posiadłości francuskich na drodze morskiej wiodącej z Europy do Indii. [przypis edytorski]
oboczesny (daw.) — jednoczesny. [przypis edytorski]
obocześnie (daw.) — jednocześnie. [przypis edytorski]
oboczyć (gw.) — zobaczyć. [przypis edytorski]
Obodryci a. Obodrzyce — grupa plemion słowiańskich należąca do Słowian połabskich. [przypis edytorski]
Obodryci a. Obodrzyce — plemię zachodniosłowiańskie stojące na czele Związku Obodrzyckiego, w skład którego wchodzili również Połabianie, Warnowie, Wagrowie, Drzewianie, Smolicy i Linianie. [przypis edytorski]
Obodryci — grupa plemion słowiańskich należąca do Słowian połabskich. [przypis edytorski]
Obodryci (łac. Abodriti) — także: Obodrzycy, Obodrzyce; grupa plemion Słowian połabskich zamieszkujących Pomorze Przednie i Szlezwik-Holsztyn,graniczących z Sasami i Wieletami; byli sojusznikami Karola Wielkiego i tworzyli oddziały pomocnicze wojsk cesarza Franków; z czasem, po wiekach zmagań z żywiołem niemieckim, zostali rozbici i wchłonięci (w 2. poł. XII w.), długo zachowując odrębność. [przypis edytorski]
oboe d'amore (wł.) — obój miłosny, drewniany instrument dęty o brzmieniu łagodniejszym od zwykłego oboju. [przypis edytorski]
oboedientia (łac.) — posłuszeństwo. [przypis redakcyjny]
oboedientiam (łac.) — posłuszeństwo. [przypis redakcyjny]
oboich — dziś popr. forma: obu. [przypis edytorski]
oboieśwa iuż beła a. obojeśwa już beła (starop. forma) — liczba podwójna; [dziś: oboje już byliśmy; red. WL]. [przypis redakcyjny]
