Potrzebujemy Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas 446 czytelników i czytelniczek.
Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | chiński | czasownik | czeski | dopełniacz | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | język, językowy, językoznawstwo | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | przysłówek | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 160828 przypisów.
Pas za szeroki na objęcie słońca — Krąg tej światłości jest tak wielki, że wszystkie słońca razem złączone zapełnić by go nie mogły. [przypis redakcyjny]
paszcz — dziś popr. forma M.lp: paszcza. [przypis edytorski]
paszczeka (daw.) — paszczęka. [przypis redakcyjny]
paszczeka (starop.; tu forma Msc, lp, r.ż.: w paszczece) — szczęka. [przypis edytorski]
Paszeko — imię postaci popularne w opowieściach „hiszpańskich” w literaturze; inny zapis: Pacheco. [przypis edytorski]
pas (z fr.) — krok w tańcu. [przypis edytorski]
pas (z fr.) — tu: ruch, gest. [przypis edytorski]
pasz — gra w karty. [przypis redakcyjny]
Paszkiewicz — Namiestnik Królestwa Polskiego. [przypis redakcyjny]
Paszkiewicz — właśc. Paskiewicz, Iwan Fiodorowicz (1782–1856), generał wojsk ros., naczelny wódz wojsk Imperium Rosyjskiego stłumił powstanie listopadowe, zdobył Warszawę i został dożywotnim namiestnikiem Królestwa Polskiego. [przypis edytorski]
Paszko (Paweł) z Biskupic, zwany Złodziej — rycerz, uczestnik bitwy pod Grunwaldem. [przypis edytorski]
paszkot — ptak wędrowny z rodziny drozdów. [przypis edytorski]
paszkwilem trącące karty Oktawa Mirbeau — fr. pisarz Octave Mirbeau (1848–1917) w swojej książce La 628-E8, w części pt. La Mort de Balzac opisuje ostatnie godziny życia Balzaka, jego agonię i samotność, podczas gdy w pokoju obok jego żona, pani Hańska, spędzała czas na przyjemnościach w towarzystwie swego kochanka, malarza Jeana Gigoux (1806–1894). [przypis edytorski]
paszkwil (lit.) — utwór literacki mający na celu zniesławienie kogoś. [przypis edytorski]
paszkwil — utwór wyśmiewający i zniesławiający kogoś. [przypis edytorski]
paszkwil (wł.) — utwór poświęcony jakiejś osobie, którego celem jest ukazanie jej w złym świetle. [przypis edytorski]
paszkwil — złośliwy, znieważający a. obrażający kogoś utwór literacki. [przypis edytorski]
pasznia (daw.) — pasza. [przypis edytorski]
paszoł! (ros.) — idź sobie! [przypis edytorski]
paszoł! (ros.) — poszedł! [przypis edytorski]
Paszoł! (ros.) — Precz! [przypis edytorski]
paszoł won, durak (ros.) — idź precz, durniu. [przypis edytorski]
paszoł won — idź precz. [przypis edytorski]
paszoł (z ros.) — poszedł, idź sobie. [przypis edytorski]
paszować — dziś: pasować (w grze w karty), ustępować. [przypis redakcyjny]
paszować — pasować (w kartach), ustąpić. [przypis redakcyjny]
paszport nansenowski — wprowadzony został w 1922 r. z inicjatywy podróżnika Fridtjofa Nansena międzynarodowy dokument tożsamości, w okresie międzywojennym wydawany uchodźcom i bezpaństwowcom przez państwa ich pobytu. [przypis edytorski]
paszport — ówcześnie: dowód osobisty uprawniający do przejazdu z miejscowości do miejscowości. [przypis redakcyjny]
Paszporty — wiersz dotyczy złudnej obietnicy danej przez niemieckich okupantów, zapewniającej wolność osobom posiadającym obywatelstwo obcego kraju. Mieszkańcy getta, wierząc w tę pogłoskę, starali się zdobywać paszporty krajów, które nie brały udziału w wojnie, co wiązało się z dużymi kosztami. Mimo to w większości zostali wysłani do obozów koncentracyjnych. Szczególny przypadek stanowiła tu sprawa Hotelu Polskiego. Ok. 3500 Żydów, zwabionych tam obietnicą wyjazdu do krajów neutralnych, Niemcy wysłali do obozów; przeżyło zaledwie 243 z nich. [przypis edytorski]
paszt (daw.) — papka, ciasto. [przypis redakcyjny]
pasztetnik (daw.) — człowiek zajmujący się przyrządzaniem potraw pieczonych w piecu, szczególnie ciast (cukiernik). [przypis edytorski]
pasztetnik — daw. nazwa cukiernika lub piekarnika w kuchniach węglowych, a także osoby specjalizującej się w wykwintniejszych wyrobach spożywczych, m.in. cukierniczych. [przypis edytorski]
pasztetnik — specjalista przyrządzający pasztety (siekane mięso lub ryba zapieczone w powłoce z ciasta). [przypis redakcyjny]
pasztet (pot. przen.) — niespodziewana kłopotliwa sytuacja. [przypis edytorski]
pas (z wł.) — przejście. [przypis edytorski]
patafizyka — żartobliwa pseudonauka, traktująca o wyjątkach, parodiująca napuszony styl nauki prawdziwej. [przypis edytorski]
patagium — rodzaj ozdobnéj stuły, noszonéj na ramionach. [przypis autorski]
Patagończycy — mieszkańcy Patagonii, krainy w południowej części Ameryki Południowej. [przypis edytorski]
Patagonia — region geograficzny obejmujący południowy kraniec Ameryki Południowej. [przypis edytorski]
pata — pasztet. [przypis edytorski]
patarafka — dekoracyjna podkładka pod lampę. [przypis edytorski]
patarafka — dekoracyjna podkładka pod lampę. [przypis edytorski]
patarafka — ozdobna miseczka pod świecę a. lichtarz, na którą kapie wosk. [przypis edytorski]
patarafki — serwetki. [przypis edytorski]
patarmė — patarimas. [przypis edytorski]
pataszon, właśc. Patachon — w kulturze masowej I połowy XX w. popularna była para komicznych bohaterów filmów: wysoki Pat i niziutki Patachon; pierwszy film z ich udziałem powstał w 1920 r. w Danii. [przypis edytorski]
patatas — ziemniaki. [przypis edytorski]
pataty — inaczej: bataty. [przypis edytorski]
patėmijęs — pastebėjęs. [przypis edytorski]
patėmytinas — atkreipiantis į save dėmesį. [przypis edytorski]
patėmyti — pastebėti. [przypis edytorski]
Patelin — bohater starej farsy francuskiej. [przypis tłumacza]
Patelin — tradycyjna postać i twórca farsy. [przypis tłumacza]
Patelo, Pateno, Potelo (mit. litew.) — litewskie bóstwo, przewodnik dusz. [przypis edytorski]
patena — mały metalowy talerzyk, na którym kładzie się hostię w czasie mszy. [przypis edytorski]
patenta (daw.) — dawna lm od rzeczownika patent, oznaczającego dokument uprawniający do prowadzenia handlu; dziś: patenty. [przypis edytorski]
Patent cum nomine et sigillo principis — Urkunde mit der Unterschrift und dem Siegel des Fürsten. [przypis edytorski]
patent na wódkę (daw.) — pisemne zezwolenie na sprzedaż alkoholu, dziś nazywane koncesją. [przypis edytorski]
patent oficerski — dyplom oficerski. [przypis redakcyjny]
patent sodalisa — dokument członkostwa w sodalicji mariańskiej (por. łac. sodalicium, towarzystwo, bractwo, związek), tj. bractwa, którego członkowie oddają szczególną cześć Najświętszej Marii Pannie (pierwsze takie związki zaczęły powstawać w XVI w.). [przypis edytorski]
patent — tu daw.: dokument poświadczający upoważnienie do pewnych czynności, z łac. panens, patentis: otwarty, jawny. [przypis edytorski]
patent — tu daw.: świadectwo maturalne. [przypis edytorski]
patent — tu: dokument uprawniający do wyłącznego korzystania z wynalazku. [przypis redakcyjny]
patent — tu: list potwierdzający za opłatą (fr. lettre de confirmation moyennant finance). [przypis edytorski]
patent — tu: patent oficerski, dokument potwierdzający nadanie stopnia oficerskiego. [przypis edytorski]
patera — rodzaj płaskiego naczynia na nóżce. [przypis edytorski]
pater extaticus (łac. ) — dosłownie: ojciec ekstatyczny (od słowa ekstaza, tj. zachwycenie); tytuł ten i następne oznaczają różne, coraz wyższe stopnie mistycznej pobożności; powtarzają też tytuły Ojców Kościoła. [przypis edytorski]
pater familias (łac.) — ojciec, głowa rodziny. [przypis edytorski]
pater familias (łac.) — ojciec rodziny. [przypis edytorski]
pater (łac.) — ojciec. [przypis edytorski]
pater (łac.) — ojciec; wyraz dziś raczej nieużywany w polszczyźnie w przypadkach zależnych. [przypis edytorski]
Paterna (…) affectus — Augustyn, De Civitate Dei, I, 13. [przypis tłumacza]
paternam (…) potestatem (łac.) — władzę ojcowską. [przypis edytorski]
paternianie — grupa religijna wiązana z manicheizmem, potępiona na synodzie rzymskim w 367; zwani też wenustianami (od imienia bogini miłości Wenus). [przypis edytorski]
Pater noster (łac.) — dosł. Ojcze nasz, tu: kazanie. [przypis edytorski]
pater noster (łac.) — ojcze nasz; daw. pot. również nazwa kary, połajania. [przypis edytorski]
Pater Noster (łac.) — Ojcze Nasz. [przypis edytorski]
Pater noster (łac.) — Ojcze nasz. [przypis edytorski]
Pater Noster (łac.) — Ojcze nasz. [przypis edytorski]
Pater noster (łac.) — Ojcze nasz. [przypis edytorski]
pater noster (łac.: ojcze nasz) — tu: kazanie wychowawcze. [przypis edytorski]
pater noster (łac.) — ojcze nasz; tu: pokuta. [przypis edytorski]
paternosterowa — odnoszący się do łac. Pater noster, pierwszych słów modlitwy Ojcze nasz. [przypis edytorski]
Pater noster, qui es in coelis! Sanctificetur nomen Tuum, adveniat regnum Tuum, fiat voluntas Tua — Ojcze nasz, któryś jest w niebie, święć się imię Twoje, przyjdź królestwo Twoje, bądź wola Twoja. [przypis edytorski]
Pater noster, qui es in coelis, sanctificetur nomen Tuum (łac.) — Ojcze nasz, któryś jest w niebie, święć się imię Twoje. [przypis edytorski]
Pater noster qui es (łac.) — Ojcze nasz, któryś jest. [przypis edytorski]
paternoster (żart. pot.) — surowe upomnienie kogoś, reprymenda; od łacińskiej nazwy modlitwy Pater noster (Ojcze nasz), być może od nazwy dawnego sznura modlitewnego, na którym odmawiano tę modlitwę. [przypis edytorski]
paternoster (z łac. pater noster: ojcze nasz) — tu: codzienna wymówka, kazanie wychowawcze. [przypis edytorski]
pater nostri (łac.) — Ojcze Nasz; [właściwie: Pater Noster, ale tłumacz pozostaje tu wierny oryginałowi, w którym użyta jest liczba mnoga: paternostri (wł.), jak np. zdrowaśki; red. WL]. [przypis redakcyjny]
pater patriae (łac.) — ojcem ojczyzny. [przypis redakcyjny]
pater, peccavi (łac.) — ojcze, zgrzeszyłem. [przypis edytorski]
Pater profundus (łac.) — „ojciec głęboki” (w wierze); tytuł św. Bernarda z Clairveaux. [przypis edytorski]
pater seraphicus (łac.) — ojciec seraficzny, tj. podobny serafinom, aniołom z jednego z wyższych chórów; tytuł św. Franciszka z Asyżu. [przypis edytorski]
pater spiritualis (łac.) — ojciec duchowny. [przypis edytorski]
pater (starop.) — ojciec. [przypis redakcyjny]
Pater, Walter (1839–1894) — angielski pisarz, krytyk sztuki i wykładowca akademicki. [przypis edytorski]
Pater, Walter Horatio (1839–1894) — angielski krytyk literacki i pisarz, znawca antyku i renesansu, uprawiał krytykę impresjonistyczną. [przypis edytorski]
patetycznie — z uroczystą powagą. [przypis redakcyjny]
patetyczny — pełen patosu, podniosły, uroczysty; tu: przesadnie poważny. [przypis edytorski]
Pathé & Co. — firma założona przez braci Charlesa, Emila, Jacquesa i Teofila Pathé w 1896 r. (początkowo jako Pathé-Frères). Produkowała kinematografy, fonografy i sprzęt projekcyjny, stając się potentatem w tej branży na rynku międzynarodowym. W 1897 powstało Pathé Cinema zajmujące się produkcją filmów. [przypis edytorski]