Dzisiaj aż 13,496 dzieciaków dzięki wsparciu osób takich jak Ty znajdzie darmowe książki na Wolnych Lekturach.
Dołącz do Przyjaciół Wolnych Lektur i zapewnij darmowy dostęp do książek milionom uczennic i uczniów dzisiaj i każdego dnia!

Przypisy

Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z

Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne

Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | austriacki | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | czasownik | czeski | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | sportowy | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia

Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski


Znaleziono 128312 przypisów.

napraw' — daw. apostrofem oznaczano miękkie w (co ujawnia się w odmianie: naprawiał), a zarazem miejsce po zaniku prasłowiańskiej półsamogłoski, jeru miękkiego. [przypis edytorski]

Na prawej nodze całym ciężarem zaciężył — sens: przeniósł cały ciężar ciała na prawą nogę. [przypis edytorski]

naprawi (…) reputacją (daw.) — dziś: naprawi reputację. [przypis edytorski]

na prawo albo na lewo — «„Na prawo”, [znaleźć dziewczynę] spośród córek Iszmaela, „na lewo”: spośród córek Lota», zob. Raszi do 24:49. [przypis edytorski]

naprawować (daw. forma) — naprawiać. [przypis edytorski]

na prawo — w oryginale użyte są dwa określenia strony południowej: hebr. נֶגֶב (negew) i תֵּימָנָה (teimana), nie ma zaś mowy o stronie prawej, por. Wj 26:18. [przypis edytorski]

naprawuje (starop. forma) — dziś popr. forma 3.os.lp: naprawia. [przypis edytorski]

na prawu ruku (z ros.) — na prawą rękę; tu: jednostronna. [przypis edytorski]

na prawym flanku — na prawym skrzydle. [przypis edytorski]

napręcej (starop. forma) — najprędzej. [przypis edytorski]

na primier (ros.) — na przykład. [przypis edytorski]

na próbie to powiedział — wyznał to na śledztwie, na torturach. [przypis edytorski]

napróżne — popr. próżne; por. wyrażenie: „robić coś na próżno”. [przypis edytorski]

na próżno — na darmo, niepotrzebnie. [przypis edytorski]

napróżny (daw.) — pusty, bezcelowy, niedający rezultatu. [przypis edytorski]

napróżny — próżny, daremny, nadaremny. [przypis edytorski]

na procenta — dziś popr.: na procent. [przypis edytorski]

na progach przysionku Tezeusza — mowa o świątyni Tezeusza, herosa ateńskiego. [przypis edytorski]

Na proskrypcyjny kogo wciągnąć regestr — mowa o tzw. liście proskrypcyjnej, zawierającej nazwiska osób wyjętych spod prawa, na skutek czego każdy mógł je bezkarnie zabić. [przypis edytorski]

naprost (daw.) — na wprost, przed sobą. [przypis edytorski]

na przebindy (daw.) — do wyboru, pod dostatkiem. [przypis edytorski]

na przeciąg czasu — błąd logiczny i stylistyczny; popr.: przez pewien czas itp. [przypis edytorski]

na przeciąg trzech lat — dziś popr.: na okres trzech lat. [przypis edytorski]

na przedaj — dziś: na sprzedaż. [przypis edytorski]

naprzedniej (daw.) — najlepiej. [przypis edytorski]

naprzedniejszy (starop. forma) — najprzedniejszy (tzn. najznakomitszy). [przypis edytorski]

Na przekór bogom ty się nie waż syna mieć… — Eurypides, Fenicjanki 18–19. [przypis edytorski]

na przełaj — najkrótszą drogą, nie trzymając się wytyczonej ścieżki. [przypis edytorski]

naprzeli się czego (daw.) — konstrukcja z partykułą -li; znaczenie: jeśli naprze się czego (tj. jeśli uprze się przy czym). [przypis edytorski]

na przemiany (daw.) — na przemian. [przypis edytorski]

naprzemiany (daw.) — naprzemiennie, na przemian. [przypis edytorski]

na przemiany — dziś popr.: na przemian, jeden po drugim. [przypis edytorski]

na przemiany — dziś popr.: na przemian, na zmianę. [przypis edytorski]

na przemiany — dziś popr.: na przemian. [przypis edytorski]

na przemiany — na przemian. [przypis edytorski]

na przemiany (rzad.) — na przemian. [przypis edytorski]

na przemiany (starop.) — dziś: na przemian. [przypis edytorski]

na przepych (daw.) — dla popisu, na obelgę. [przypis edytorski]

naprzód (daw.) — dziś: najpierw. [przypis edytorski]

naprzód (daw.) — najpierw. [przypis edytorski]

naprzód (daw.) — przede wszystkim. [przypis edytorski]

Naprzódeś winien — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: naprzód [po]winieneś. [przypis edytorski]

naprzód mieć przed kim (starop.) — mieć nad kim przewagę. [przypis edytorski]

naprzód — najpierw, początkowo. [przypis edytorski]

naprzód — najpierw [przypis edytorski]

na przód nic nie dała (starop.) — nie dała przewagi, nie dała pierwszeństwa; wcale nie ustępowała. [przypis edytorski]

„Naprzód” — pismo socjalistyczne PPS, wychodzące od 1892 roku w Krakowie. [przypis edytorski]

naprzód (pot.) — wcześniej. [przypis edytorski]

na przodku (daw.) — na przedzie; na początku. [przypis edytorski]

na przodku — na początku. [przypis edytorski]

naprzod (starop.) — naprzód, najpierw. [przypis edytorski]

na przydatek (daw.) — w dodatku. [przypis edytorski]

na przykładkę — dziś: na dodatek. [przypis edytorski]

na przyprzążkę — tu przen.: dodatkowo; przyprzążka: zaprzężenie dodatkowego konia do wozu. [przypis edytorski]

na przysiadki a. prysiudy (z ukr. присюди) — figura w ludowych tańcach ukr. i ros.; przykucnięcie i podskok. [przypis edytorski]

na przyszłego Piotra — na kalendarzowe święto św. Piotra, w liturgii prawosławnej obchodzone 29 stycznia, być może jednak chodzi o święto apostołów Piotra i Pawła obchodzone w kościele katolickim oraz prawosławnym 29 czerwca. [przypis edytorski]

Na psa — charakterystyczny dla Sokratesa (por. także dalipies w Obronie Sokratesa, Fedonie, Gorgiaszu) wykrzyknik o charakterze przysięgi lub zaklęcia dla potwierdzenia prawdziwości tego, co się mówi. [przypis edytorski]

napsować (daw.) — zniszczyć. [przypis edytorski]

na puszczy (przestarz.) — na pustyni. [przypis edytorski]

napuszystość — dziś: napuszenie. [przypis edytorski]

napytać licho — wywołać diabła; tu: spowodować niepożądaną, trudną sytuację. [przypis edytorski]

na pytki (daw.) — dziś: na spytki; pytka (daw.): przesłuchanie, tortury śledcze. [przypis edytorski]

narączko (gw.) — naręcze, ilość czegoś, którą da się unieść na ręku. [przypis edytorski]

na raczkach (daw.) — na czworakach (por. raczkować). [przypis edytorski]

narada Lukullusa z Lukullusem — nawiązanie do osoby rzymskiego wodza i polityka, Lukullusa, który słynął z wystawnych i drogich uczt. [przypis edytorski]

naraić (daw.) — polecić. [przypis edytorski]

naraić — tu: polecić komuś kandydata na męża lub kandydatkę na żonę. [przypis edytorski]

na raku (daw.) — na czworakach. [przypis edytorski]

naramiennica a. naramiennik — fragment płytowej zbroi rycerskiej, służący do ochrony barków i ramion. [przypis edytorski]

naramiennika — hebr. אֵפֹד (efod). Część ceremonialnego stroju Arcykapłana, [hebr. כֹּהֵן גָּדוֹל (kohen gadol) dosł. wielki kohen]. Był to rodzaj fartucha noszonego na wierzchu innych szat, zapinany długim pasem z przodu, naprzeciwko serca. Posiadał dwa paski naramienne, które były przyszyte do pasa, na końcach tych pasków, na ramionach, przymocowane były oprawy dla dwóch kamieni onyksu. Efod osłaniał ciało od tyłu. [przypis edytorski]

naramiennik — dekoracja noszona na ramieniu przez kobiety niektórych plemion. [przypis edytorski]

naramiennik — hebr. אֵפֹד (efod): naramiennik, rodzaj fartucha będącego częścią stroju Najwyższego Kohena. [przypis edytorski]

naramiennik — w oryginale niem. Armband; tu może: bransoleta. [przypis edytorski]

naramienny — przewieszony przez ramię. [przypis edytorski]

narancha — pomarańcza. [przypis edytorski]

na rany zapomniała swoje — o ranach zapomniała swoich. [przypis edytorski]

na raspaszku (ros. нараспашку) — na oścież. [przypis edytorski]