Dzisiaj aż 13,496 dzieciaków dzięki wsparciu osób takich jak Ty znajdzie darmowe książki na Wolnych Lekturach.
Dołącz do Przyjaciół Wolnych Lektur i zapewnij darmowy dostęp do książek milionom uczennic i uczniów dzisiaj i każdego dnia!
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | austriacki | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | chiński | czasownik | czeski | dopełniacz | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | język, językowy, językoznawstwo | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | przysłówek | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | sportowy | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wschodni | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 175401 przypisów.
przestronem (starop. forma) — dziś: przestronnym. [przypis edytorski]
przestronnem — daw. forma N. i Msc. lp przymiotników r.n.; dziś tożsama z r.m.: przestronnym. [przypis edytorski]
przestronno — dziś raczej: przestronnie. [przypis edytorski]
przestrono (daw.) — obszernie, szeroko. [przypis edytorski]
przestrony (daw.) — dziś: przestronny, szeroki. [przypis edytorski]
przestrony (daw.) — przestronny; obszerny, swobodny. [przypis edytorski]
przestrony (starop. forma) — przestronny; obszerny. [przypis edytorski]
przestrony (starop. forma) — przestronny. [przypis edytorski]
przestrony (starop.) — przestronny; obszerny. [przypis edytorski]
przestrony (starop.) — przestronny, obszerny. [przypis edytorski]
przestrożny — dający przestrogę; ostrzegawczy. [przypis edytorski]
przestróżka (zdrobn.) — od: przestroga. [przypis edytorski]
przestrzegać wczasu (starop.) — doglądać wygody. [przypis redakcyjny]
przestrzegając najbezwzględniejszego posłuszeństwa, miał w państwie wpływ najsilniejszy — jak rzadko który król spartański, nawet z rodu Eurypontydów. Królowie z rodu drugiego nigdy takiego znaczenia nie mieli, nie mogąc zdobyć się na taką uległość dla państwa (eforów). [przypis tłumacza]
przestrzegajcie praw, którym swą znaczną wielkość zawdzięczacie — Ateńczycy szczycą się, w przeciwstawieniu do anarchistycznej Tesalii lub despotycznego Wschodu, że są państwem praworządnym. [przypis tłumacza]
przestrzegajcie przaśników — hebr. וּשְׁמַרְתֶּם אֶת הַמַּצּוֹת (uszmartem et hamacot) dosł. pilnujcie mac; to przykazanie interpretowane jest, że trzeba dołożyć najwyższych starań przy wyrabianiu i wypieku mac, aby ciasto nie uległo najmniejszemu choćby zakwaszeniu. „Rabi Joszia powiedział: nie czytaj הַמַּצּוֹת (hamacot): mace ale czytaj הַמִּצְוֹת (hamicwot): przykazania. Pilnujcie przykazań, czyli tak jak nie dopuszcza się, aby zakwasiła się maca, tak i nie pozwala się, aby przykazanie stało się skwaśniałe, tzn. gdy tylko nadarza się okazja do zrobienia micwy, zrób ją od razu!”, Raszi do 12:17. [przypis tradycyjny]
przestrzegajcie przykazań Moich — „To oznacza studiowanie [przykazań]”, Raszi do 22:31 [1]. [przypis tradycyjny]
przestrzegam, jako człowiek bez interesu kochający swoją Ojczyznę — te słowa usunięto w wydaniu z 1816 r. [przypis edytorski]
przestrzeń i czas wyobrażamy sobie a priori nie tylko jako formy zmysłowego oglądu, lecz jako same oglądy (…) Zob. Estetykę transcendentalną — przestrzeń, wyobrażona jako przedmiot (jak tego istotnie potrzeba w geometrii), zawiera więcej niż gołą formę oglądu, mianowicie ogarnienie rozmaitych szczegółów danych wedle formy zmysłowości w wyobrażeniu oglądowym, tak że forma oglądu daje tylko rozmaitość, a formalny ogląd jedność wyobrażenia. Tę jedność zaliczyłem w Estetyce tylko do zmysłowości, by jeno zaznaczyć, że ona wyprzedza wszelkie pojęcia, chociaż z góry przyjmuję syntezę, która nie należy do zmysłów, a przez którą jedynie umożliwiają się dopiero wszystkie pojęcia o przestrzeni i czasie. Bo ponieważ przez nią (gdy rozsądek dokona określenia zmysłowości) przestrzeń lub czas dopiero są dane, więc jedność tego oglądu a priori należy do przestrzeni i czasu, a nie do pojęcia rozsądkowego (§ 24). [przypis autorski]
przestrzeń możliwości wszystkich geometrii, razem ze zdegenerowaną (…) przestrzenią Euklidesa — A. Cayley i F. Klein odkryli w XIX wieku, że geometrie euklidesowe i nieeuklidesowe można uznać za struktury matematyczne w przestrzeni metrycznej, i podzielili je na eliptyczne i hiperboliczne, w zależności od sposobu zakrzywienia przestrzeni, na której dana geometria została określona. Geometria euklidesowa jest szczególnym przypadkiem występującym dla „płaskiej” przestrzeni. [przypis edytorski]
Przestrzeń wyobrażamy sobie jako (…) — w pierwszym wydaniu: „Przestrzeń (…) daną wielkość. Ogólne pojęcie przestrzeni (wspólne zarówno stopie jak łokciowi) nie może nic określać co do wielkości. Gdyby nie bezgraniczność w pochodzie oglądania, to by żadne pojęcie stosunków nie prowadziło za sobą zasady jego nieskończoności”. [przypis tłumacza]
przestrzeń zostawiajcie — Jakub wyprawił ich o dzień drogi przed sobą, a każdy rodzaj zwierząt miał stanowić «oddzielne stado, oddalone od siebie jak daleko okiem można było sięgnąć, by nasycić [chciwe] oko złoczyńcy [Esawa] i aby zadziwić go wielkością podarunku», zob. Raszi do 32:17. [przypis edytorski]
przestrzeńszy (daw.) — bardziej rozległy. [przypis edytorski]
przestrzeńszy (starop.) — przestronniejszy, szerszy. [przypis edytorski]
przestrzeż lud — „Ostrzeż lud, aby nie wchodzili na górę”, Raszi do 19:21. [przypis tradycyjny]
przestrzeżenia — hebr. מִשְׁמַרְתִּי (miszmarti), to odnosi się do dodatkowych dekretów, których celem jest oddalenie ryzyka złamania praw Tory, jak np. dodane przez rabinów obostrzenia praw Szabatu, zob. Raszi do 26:5. [przypis edytorski]
przestworny (daw.) — obszerny. [przypis edytorski]
przestworny — przestronny; od rzeczownika: przestworze. [przypis edytorski]
przestwór — hebr. רָקִיעַ (raki'a): 'rozciągająca się przestrzeń, sklepienie niebieskie', firmament, który zastygł w bezruchu i podtrzymywał „wody” znajdujące się ponad sklepieniem. «Pomimo tego, że niebiosa zostały stworzone pierwszego dnia, nadal były płynne. Zastygły dopiero na drugi dzień, zdjęte grozą [rozkazu] Bożego», zob. Raszi do 1:6. [przypis tradycyjny]
przestwór — przestrzeń. [przypis edytorski]
przestwór — rozległa przestrzeń. [przypis edytorski]
przestwór — rozległa przestrzeń, tu: niebo. [przypis edytorski]
przestydło — wystygło. [przypis edytorski]
przesuć — przesypać. [przypis edytorski]
przesuwając wałek maszyny — wałek maszyny do pisania z nawiniętym arkuszem papieru, umieszczony na tzw. wózku, który w trakcie pisania przesuwa się względem korpusu maszyny, tak żeby kolejne wprowadzane z klawiatury znaki linijki drukowane były z przesunięciem. [przypis edytorski]
Przesyłam Ci poprawiony koniec, a podobną poprawkę każę oddać Królikowi — Gaszyński rozpoczął w r. 1858 nowe wydanie Pism Krasińskiego w Paryżu, u Królikowskiego. [przypis redakcyjny]
przesypan (daw.) — tu: forma krótsza przymiotnika r.m., z końcówką zerową, użyta w celu utrzymania rytmu jedenastozgłoskowca. [przypis edytorski]
przesypywano kopce — kopce oznaczały granice posiadłości ziemskich. [przypis edytorski]
przeszcia (starop. forma) — dziś: przejścia. [przypis edytorski]
przeszcia (starop. forma) — przejścia; przeszcia pozwalały: umożliwiały przejście. [przypis edytorski]
przeszcie (starop. forma) — dziś popr.: przejście; ostateczne przeszcie: przejście od życia doczesnego do życia wiecznego, śmierć. [przypis edytorski]
przeszcie (starop. forma) — przejście; przeszcia bronić: nie pozwalać przejść. [przypis edytorski]
przeszcie (starop. forma) — przejście. [przypis edytorski]
przeszcie (starop.) — przejście. [przypis edytorski]
przeszedł szybko z „vous” na „tu” — przeszedł szybko z „pan” na „ty”, mówiąc po francusku. [przypis edytorski]
przeszedłeś (daw.) — tu: prześcignąłeś, przewyższyłeś. [przypis edytorski]
przeszedłszy do emerytury — dziś: przeszedłszy na emeryturę. [przypis edytorski]
przeszedszy (starop. forma) — przeszedłszy. [przypis edytorski]
przeszkadzał do wojska — przeszkadzał w utworzeniu wojska. [przypis edytorski]
Przeszkoda do małżeństwa, jaka istniała między rodzeństwem, istniała tedy również i między stryjecznymi — Tak było w Rzymie w pierwszych czasach, aż lud wydał prawo dozwalające takich małżeństw: chciał iść na rękę człowiekowi bardzo popularnemu, który zaślubił swoją stryjeczną (Plutarch). [przypis redakcyjny]
przeszkodny (daw.) — przeszkadzający. [przypis edytorski]
przeszkodzić drogę (starop. forma) — zastąpić drogę. [przypis redakcyjny]
Przeszkodzimy ci, mój ojcze — Pascal zwraca się tu do ojca Annat, jezuity. [przypis tłumacza]
przeszle (daw.) — dziś: prześle. [przypis edytorski]
przeszle — dziś popr.: prześle. [przypis edytorski]
przeszłego — dziś raczej: zeszłego. [przypis edytorski]
przeszło trzydzieści tysięcy — ὑπὲρ τρισμυρίους (Niese), ὑπὲρ τους μυρίους (Dindorf) i stąd różnice w przekładach. [przypis tłumacza]
Przeszło, za pośrednictwem siostry księcia Henryka, do domu Kondeuszów — książę Henryk II de Montmorency, ceniony dowódca wojskowy, przyłączył się do przeciwników kardynała Richelieu, głównego ministra Ludwika XIII, został jednak pokonany, ujęty i stracony (1632); tytuł przeszedł na jego siostrę, Charlotte Marguerite, która wyszła za mąż za Henryka II Burbona, księcia de Condé (Kondeusza). [przypis edytorski]
przeszłonocny — z minionej nocy. [przypis edytorski]
przeszłoroczny — zeszłoroczny. [przypis edytorski]
przeszłości płacze — płacze z tęsknoty za przeszłością. [przypis edytorski]
przeszły — tu: forma imiesłowowa; znaczenie: ten, który przeszedł. [przypis edytorski]
przeszły — tu: przeniknęły. [przypis redakcyjny]
przeszły w stan folgi — sens: osłabiły się. [przypis edytorski]
przeszpilony — przekłuty, przebity. [przypis edytorski]
przeszwarcować (daw., z niem.) — przemycić, przewieźć nielegalnie. [przypis edytorski]
przeszwarcować (daw., z niem.) — przemycić; wywieźć „na czarno”. [przypis edytorski]
przeszwarcować się (daw., pot.) — przedostać się nielegalnie („na czarno”, z niem. schwarz: czarny). [przypis edytorski]
przeście (starop. forma) — dziś popr.: przejście. [przypis edytorski]
przeście (starop.) — przejście. [przypis edytorski]
prześcieradły — dziś popr. forma N.lm: prześcieradłami. [przypis edytorski]
prześcigły (daw.) — przejrzały. [przypis edytorski]
prześcigły — dziś: prześcignęły; tu: krótsza forma dla zachowania rytmu wiersza. [przypis edytorski]
prześcipnie (daw.) — sprytnie; dowcipnie. [przypis edytorski]
prześcipność — spryt; wyrafinowanie. [przypis edytorski]
prześcipny (daw.) — dowcipny. [przypis edytorski]
prześcipny (daw., gw.) — dowcipny, sprytny. [przypis edytorski]
prześcipny (daw.) — sprytny, wyrafinowany. [przypis edytorski]
prześć (starop. forma) — dziś: przejść. [przypis edytorski]
prześć (starop. forma) — przejść. [przypis edytorski]
prześć (starop. forma) — przejść; tu; przeniknąć. [przypis edytorski]
prześladowaniem wpływów tak potężnych — Mowa o prezydencie de Lamoignon, pod którego zarząd król, wyjeżdżając, oddał Paryż, i który mocą tej władzy mógł uchylić nawet samo pozwolenie królewskie, dopóki nie otrzymał jego potwierdzenia na piśmie. [przypis tłumacza]
prześladownik (starop.) — prześladowca. [przypis edytorski]
prześlągły — z zapadłym grzbietem. [przypis edytorski]
prześlepić — nie zauważyć we właściwym momencie kogoś lub czegoś. [przypis edytorski]
prześlepić (pot.) — przegapić, nie zauważyć. [przypis edytorski]
prześlicznie to tłumaczył w rozprawach o symbolice barw, o barwach jako źródłach do wyrażania najgłębszych intuicji religijnych — [Trubeckoj], Umozrenije w kraskach, Moskwa 1915; Dwa mira w drewnieruskoj ikonopisi, Moskwa 1915. [przypis autorski]
prześlizgło się — dziś popr.: prześlizgnęło się a. prześliznęło się. [przypis edytorski]
prześlizgło się — dziś popr.: prześlizgnęło się. [przypis edytorski]
prześpiecznie (daw.) — bezpiecznie. [przypis redakcyjny]
prześpieć (starop.) — udać się. [przypis edytorski]
prześpiewając — przyśpiewując. [przypis redakcyjny]
prześpiewka — tu: refren. [przypis edytorski]
przeświadczenie — opinia publiczna. [przypis redakcyjny]
przeświadczyć się — upewnić się. [przypis edytorski]
przeświatły (z ros.) — świątobliwy; tytuł osoby duchownej. [przypis edytorski]
prześwietlała — w oryginale niem. spiegelte sich: odbijała się (w duszy). [przypis edytorski]
prześwięte Y Jezusowe — taki kształt przybrało ciało Jezusa przybite do krzyża. [przypis edytorski]
przeświętych (…) ciemnicach — w innym wydaniu jest tu lp.: przeświętej ciemnicy (i analogicznie: „dział błyskawicy” w czwartym wersie strofy). Strofę poprawiono według wydania: J. Słowacki, Dzieła wszystkie, red. J. Kleiner, t. XII, cz.1, Wrocław 1960, s. 235. [przypis edytorski]
przetak — duże sito. [przypis edytorski]
