Przypisy

ona (daw.) — ta, owa. [przypis edytorski]

ona (daw.) — ta. [przypis edytorski]

Ona, do kuli z ołowiu podobna, zapadła w głębiny… — Iliada XXIV 80–82. [przypis edytorski]

ona (gw.) — ta. [przypis edytorski]

ona hołota — czyli: ta hołota. [przypis edytorski]

Ona jest gotowa, gdyby jakiś Hellen przybył kiedy do Taurydy, wyjechać z nim razem — kiedy do Taurydy przybył Orestes z Pyladesem, w kapłance Artemidy rozpoznał swoją siostrę Ifigenię, przeniesioną tam przez tę boginię z ołtarza ofiarnego w Aulidzie; uciekli we trójkę, zabierając ze sobą posąg kultowy Artemidy. [przypis edytorski]

ona, onej (daw.) — owa, owej; ta, tej. [przypis edytorski]

ona, onej (daw.) — ta, tej (owa, owej). [przypis edytorski]

ona, onej, one, onych (daw.) — ta, tej, te, tych. [przypis edytorski]

Ona [Rosja] przyjęła wiarę w Konstantynopolu — Rosja jest sukcesorką Rusi Kijowskiej, której książę, Włodzimierz I, w 988 roku przyjął chrzest i poślubił siostrę cesarza Bizancjum, po czym uczynił z chrześcijaństwa wschodniego rytu oficjalną religię państwową. [przypis edytorski]

ona (starop. forma) — ta, owa. [przypis edytorski]

ona (starop. forma) — tu: ta, owa. [przypis edytorski]

onać — konstrukcja z partykułą wzmacniającą -ci (skróconą do -ć). [przypis edytorski]

onać przystoi — konstrukcja z partykułą wzmacniającą -ci (skróconą do -ć). [przypis edytorski]

onać — tu: właśnie ona. [przypis edytorski]

onać — zaimek ona z partykułą wzmacniającą -ci, skróconą do -ć. [przypis edytorski]

onać — zaimek „ona” z partykułą wzmacniającą „-ci”, skróconą do „-ć”. [przypis edytorski]

onager, osioł azjatycki, Equus hemionus (biol.) — dziki ssak z grupy osłów, zamieszkujący pustynie Mongolii, Iranu, Pakistanu i Indii. [przypis edytorski]

Onan — postać z biblijnej Księgi Rodzaju, patrz felieton Autorytety. [przypis edytorski]

onania (daw.) — onanizm, masturbacja; mniej więcej do połowy XX wieku obwiniany o prowadzenie do groźnych dla zdrowia konsekwencji, od ogólnego osłabienia do ślepoty. [przypis edytorski]

onania — onanizm, masturbacja. [przypis edytorski]

onaż — konstrukcja z partykułą wzmacniającą -że, skróconą do -ż; por. któż, cóż, gdzież itp. [przypis edytorski]

onaż — konstrukcja z partykułą -że, skróconą do -ż; znaczenie: czy ona. [przypis edytorski]

oną (starop. forma) — tą, ową. [przypis edytorski]

onci (starop., gw.) — ten ci, ten właśnie. [przypis edytorski]

Onclek — w oryginale ang.: Ontzlake. [przypis edytorski]

ondulacje — falowane bądź kręcone włosy. [przypis edytorski]

Ondyna (ang. Undine) — romantyczna baśń Friedricha Fouque o wodnej rusałce; wydana w 1811, posłużyła za libretto oper E.T.A. Hoffmana i A. Lortziga oraz zainspirowała H. Ch. Andersena do napisania Małej syrenki. [przypis edytorski]

ondyna — boginka wodna. [przypis edytorski]

Ondyna (niem. Undine) — wodna rusałka, tytułowa bohaterka romantycznej baśni Friedricha Fouque (1777–1843) z 1811, która posłużyła za libretto oper E.T.A. Hoffmana i A. Lortziga oraz zainspirowała H. Ch. Andersena do napisania Małej syrenki. [przypis edytorski]

ondyna — w mitologii słowiańskiej boginka wabiąca mężczyzn w tonie rzek i jezior. [przypis edytorski]

ondzie (daw.) — tam. [przypis edytorski]

ondzie (starop.) — w onym miejscu; tam. [przypis edytorski]

one (daw.) — owe, te. [przypis edytorski]

one (daw.) — tamte, owe. [przypis edytorski]

one (daw.) — tamte. [przypis edytorski]

one (daw.) — te, owe. [przypis edytorski]

one (daw.) — te. [przypis edytorski]

one (daw.) — tu: te. [przypis edytorski]

one dwie osobie (starop. forma) — te dwie osoby. [przypis edytorski]

one — dziś popr. forma B. lp r.n.: ono, tj. to. [przypis edytorski]

one (gw.) — tu: owe. [przypis edytorski]

one pohańce — ci poganie. [przypis edytorski]

one słowa przez Waleriusza Messale z rozkazania senatu i pospólstwa rzymskiego do niego posłane — Swetoniusz In Octa., rozdz. 58. [przypis edytorski]

one (starop. forma) — te, owe. [przypis edytorski]

one (starop.) — te, owe. [przypis edytorski]

one — te, owe. [przypis edytorski]

one (tu daw.) — je. [przypis edytorski]

one wszystkie przez ciebie przezierają jak brudna woda przez szklane naczynie — w późn. wyd. popr. tłumaczenie na: „one wszystkie przez ciebie przezierają jak mocz przez szklany nocnik”. [przypis edytorski]

oneć — konstrukcja z partykułą wzmacniającą ci, skróconą do -ć; one ci. [przypis edytorski]

onegdaj (daw.) — dawniej, jakiś czas temu. [przypis edytorski]

onegdaj (daw.) — dawniej, kiedyś. [przypis edytorski]

onegdaj (daw.) — dawniej, kiedyś. [przypis edytorski]

onegdaj (daw.) — dawniej, kiedyś, raz. [przypis edytorski]

onegdaj (daw.) — dawniej, kiedyś; tu prawdopodobnie: wczoraj. [przypis edytorski]

onegdaj (daw.) — kiedyś. [przypis edytorski]

onegdaj (daw.) — przedwczoraj; dziś w znaczeniu: niegdyś, dawno. [przypis edytorski]

onegdaj (daw.) — przedwczoraj. [przypis edytorski]

onegdaj (daw.) — przedwczoraj; również ogólnie: dawniej. [przypis edytorski]

onegdaj (daw.) — przedwczoraj; także: kiedyś. [przypis edytorski]

onegdaj — dawniej, kiedyś; przedwczoraj. [przypis edytorski]

onegdaj — przedwczoraj; kiedyś. [przypis edytorski]

onegdaj — przedwczoraj. [przypis edytorski]

onegdajszej (daw.) — przedwczorajszej. [przypis edytorski]

onegdajszy (daw.) — dosł. przedwczorajszy; przen. dawniejszy, niegdysiejszy. [przypis edytorski]

onegdajszy (daw.) — poprzedni, zeszły. [przypis edytorski]

onegdajszy (daw.) — poprzedni, zeszły (rok). [przypis edytorski]

onegdajszy (daw.) — przedwczorajszy. [przypis edytorski]

onegdajszy (daw.) — wczorajszy. [przypis edytorski]

onego chrześcijańskiego króla, który (…) na chorągwi swojej namalować kazał ptaka, który swoją krwią ptaszęta od węża zarażone ożywia, dając znać, iż za swój lud rad umrzeć chce, sobie śmierć, a im żywot obierając — wizerunek pelikana rozrywającego sobie dziobem pierś i własną krwią karmiącego swoje młode był średniowiecznym symbolem najwyższego poświęcenia, a w kontekście religijnym znakiem ofiary Jezusa. W herbie używał go m.in. portugalski król Jan II Doskonały (1455–1495), w połączeniu z dewizą „Pola Lei e pola grey” (daw. port.: przez prawo i przez lud). Na marginesie wydania źródłowego Kazań sejmowych przy tym fragmencie widnienie adnotacja: „Joannes 2. Lusitaniae rex. Orosius lib. 1.”, jednak w popularnej kronice Pawła Orozjusza, który pochodził z terenów dzisiejszej Portugalii, nie może być podobnej wzmianki, gdyż żył w V wieku. [przypis edytorski]

Onego czasu wszystkie członki ciała… — wg źródeł starożytnych bajkę o żołądku Meneniusz Agryppa opowiedział ludowi podczas tzw. pierwszej secesji plebejuszy (494 p.n.e.), kiedy oburzeni postawą senatu w sprawie długów opuścili miasto i udali się na Świętą Górę koło Rzymu, odmawiając służby wojskowej w obronie interesów bogatych patrycjuszy. Przemowa Meneniusza, stojącego na czele delegacji senatu, oraz obietnica stworzenia urzędu trybunów ludu doprowadziły do zawarcia zgody. Plutarch rozróżnia dwa wystąpienia ludu, różnej wagi: jedno z powodu zdzierstwa wierzycieli oraz drugie, po zdobyciu Korioli, z powodu klęski głodu, podczas gdy Szekspir łączy je w jedno wydarzenie. [przypis edytorski]

onego — daw., (gwarowe) jego, tamtego. [przypis edytorski]

onego mordercę — chodzi o Bolesława II Śmiałego a. Szczodrego (1042–1081/1082), króla Polski w latach 1076–1079. [przypis edytorski]

onego ojca, którego jest kłamca — tj. szatana. [przypis edytorski]

onego — owego; daw. on: ów, tamten. [przypis edytorski]

onego pokarmu — dziś powiedzielibyśmy „I nazwał dom Israela pokarm ten manną”. [przypis edytorski]

Onego też nie trzeba stronom cierpieć — sens: na to też nie należy stornom pozwalać. [przypis edytorski]

onej (daw.) — tej. [przypis edytorski]

onej doby (starop. forma) — w tej chwili, w tym momencie. [przypis edytorski]

onej doby (starop.) — w tym czasie; wtedy. [przypis edytorski]

onej doby (starop.) — wtedy, w tym czasie. [przypis edytorski]

onej (gw.) — jej. [przypis edytorski]

onej pychy przypłacą (daw.) — dziś: przypłacą ową pychę. [przypis edytorski]

onej (starop. forma) — (do) tej. [przypis edytorski]

onej (starop. forma) — jej, tej. [przypis edytorski]

onej (starop.) — jej. [przypis edytorski]

onej (starop.) — tej. [przypis edytorski]

onejroplastia (z gr. oneiros: marzenie senne, plastos: ukształtowany, ulepiony) — tu: wytwarzanie obrazów sennych. [przypis edytorski]

onejże (starop. forma) — tejże. [przypis edytorski]

onejże (starop.) — tejże; tej samej; onejże godziny: w tej samej godzinie, w tym samym czasie. [przypis edytorski]

onem — dziś popr.: onym. [przypis edytorski]

onem (starop. forma) — im. [przypis edytorski]

onemu (daw.) — jemu. [przypis edytorski]

onemu rodgisarowi, co był mosiądzowego wołu uczynił tyranowi, co w nim ludzi męczyć miał, i musiał to ukazać sam, jako to być miało — Ateńczyk Perilaos zaproponował Falarisowi, tyranowi sycylijskiego miasta Akragas (VI w. p.n.e.) wykonanie pustego w środku spiżowego byka, do którego wnętrza wrzucano by skazańców, a następnie podpalano ogień pod figurą; jako pierwszy zginął w nim sam pomysłodawca i wykonawca byka (Diodor Sycylijski, Biblioteka historyczna IX 30). [przypis edytorski]

onę — dziś popr. forma B. lp r.ż.: ją. [przypis edytorski]

onę (gw.) — ją. [przypis edytorski]

onę (starop.) — dziś: tę. [przypis edytorski]

onę (starop. forma) — ją. [przypis edytorski]

onę (starop. forma) — tę. [przypis edytorski]

onę (starop.) — ową, tą. [przypis edytorski]