Potrzebujemy Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas 487 czytelników i czytelniczek.
Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | austriacki | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | chiński | czasownik | czeski | dopełniacz | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | język, językowy, językoznawstwo | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | przysłówek | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | sportowy | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wschodni | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 172079 przypisów.
z nieobaczka (starop.) — niepostrzeżenie, przez nieuwagę. [przypis edytorski]
z nieobaczka (starop.) — niespodziewanie; przez nieuważność. [przypis edytorski]
z nieobaczka (starop.) — znienacka, niespodzianie. [przypis redakcyjny]
z nieobaczka (starop.) — znienacka, niespodziewanie, niepostrzeżenie. [przypis edytorski]
z nieobaczka (starop.) — znienacka. [przypis redakcyjny]
z niespokojem — dziś popr.: z niepokojem a. niespokojnie. [przypis edytorski]
z nieswojego drzewa — jemioła jest rośliną pasożytniczą; jej nasiona, przeniesione przez ptaki, wyrastają na korze innych drzew. [przypis edytorski]
z nieszczęśliwem Insubrów książęciem — Starożytni Insubrowie mieli swe siedziby w okolicy Mediolanu; Insubrów książę — Ludwik Sforca „il Moro” (Murzyn), zięć — Herkulesa, księcia ferarskiego, a szwagier Hipolita, zrobił młodzieńca arcybiskupem mediolańskim i zasięgał jego rady w pokoju i wojnie; Hipolit w szczęściu i w nieszczęściu, nawet gdy Sforca stracił swe księstwo, dochował mu wiary. [przypis redakcyjny]
Z Nietzschego (…) wyrasta (…) „współczesny indywidualizm bezwzględny” — S. Brzozowski, Co to jest modernizm?, s. 36. [przypis autorski]
z nieufnością — w oryginale: Diskredit. [przypis edytorski]
z niewiadakąd — nie wiadomo skąd. [przypis edytorski]
z niewiastą arcychrześciańską, czeską księżniczką, Dąbrówką imieniem — w oryg. łac. unam christianissimam de Bohemia Dubrovcam. [przypis edytorski]
z niewiela (daw.) — dziś: z niewielkiej ilości. [przypis edytorski]
z niewiela — dziś: z niewielu. [przypis edytorski]
Z niewolej Dragontyny (…) wyzwoliła — Wiedźma Dragontyna więziła w swym zaczarowanym grodzie Orlanda i innych rycerzy. Angelika zniszczywszy mocą cudownego pierścienia ogród, wyzwoliła jeńców (Orlando Innamorato Księga I, Pieśń XIV strofa 47). [przypis redakcyjny]
z niewolej (starop. forma) — dziś D.lp r.ż.: z niewoli. [przypis edytorski]
z niewolej (starop. forma) — dziś D.lp r.ż.: z niewoli. [przypis edytorski]
z nieznanymi godły (daw. forma) — dziś: z nieznanymi godłami. [przypis edytorski]
z niezwykłym rzuca ciężarem — z dużą ilością spondejów. [przypis edytorski]
Z nim borykał się Machajras — τούτῳ (Niese), τούτων (Dindorf). [przypis tłumacza]
z nim — „»Z nim« odnosi się do ludu […] a nasi mędrcy wyjaśniali, że [faraon miał tu na myśli Boga]: postąpmy zmyślnie wobec Wybawiciela Israela, skazując ich na śmierć przez wodę, bo [Bóg] przysiągł, że nie sprowadzi więcej potopu na świat [por. Rdz9:15], [więc nie zostaniemy ukarani miarka za miarkę]”, Raszi do 1:10. [przypis tradycyjny]
z nimi — Chociwskimi. [przypis redakcyjny]
z nimi Sceledrus — Sceledrus pojawia się tutaj dość niespodziewanie; widocznie po wejściu do domu (zob. wyżej, w. 660), obszedł przez ogród i poszedł za innymi ku portowi lub może wyszedł razem z całym orszakiem (zob. wyżej, w. 1545), choć o tym nasz tekst komedii nic nie mówi. [przypis tłumacza]
z nimim palił — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika: z nimi paliłem. [przypis edytorski]
z nimże — konstrukcja zaimka z partykułą wzmacniającą -że. [przypis edytorski]
z niskąd — dziś popr.: znikąd. [przypis edytorski]
z Nowego Zjazdu na bruk idącej pod nim ulicy — wysokość łuków Nowego Zjazdu dochodziła do 13 m. Sądząc z dalszego ciągu pamiętnika „próba” ta zastępuje jakąś niebezpieczną akcję konspiracyjną (prawdopodobnie udział w jednym z zamachów terrorystycznych organizowanych przez „czerwonych”), o której Prus nie mógł wprost napisać ze względu na cenzurę. [przypis redakcyjny]
z noweli Sienkiewicza — Szkice węglem czyli epopeja o tym, co się działo w Baraniej Głowie (1877). [przypis edytorski]
Z Nowenny — poniższy tekst jest wyborem z dzieła Nowenna, czyli Dziewięćdziesiąt dziewięć dytyrambów o szczęściu. [przypis edytorski]
z nowu (starop.) — dziś: znowu; od nowa. [przypis edytorski]
z nowu (starop.) — od nowa, na nowo. [przypis edytorski]
z nowu (starop.) — ponownie, na nowo, od nowa. [przypis edytorski]
z nowym księżycem — kiedy księżyc wejdzie w fazę nowiu, to jest gdy stanie się niewidoczny. [przypis edytorski]
z nozdrzy rozdartemi — dziś popr. forma N. lm: z rozdartymi (tj. rozszerzonymi) nozdrzami. [przypis edytorski]
z obawy przed porozumieniem między oboma miastami — Ateny były w przymierzu z Fokidą, więc na porozumienie z Tebami nie zanosiło się. [przypis tłumacza]
z obawy złodziei — z obawy przed złodziejami. [przypis redakcyjny]
z obawy złodzieja — dziś: z obawy przed złodziejem. [przypis edytorski]
z obciętymi krótko włosami — obcięte włosy były oznaką żałoby. [przypis redakcyjny]
z obie stronie (starop. forma) — z obu stron. [przypis edytorski]
z oblubieńcem — z Chrystusem. [przypis redakcyjny]
z obojego boku — dziś: z obu boków. [przypis edytorski]
z obojej strony (daw. forma) — dziś: z obu stron. [przypis edytorski]
z obojej strony (starop. forma) — daw. liczba podwójna; dziś: z obu stron. [przypis edytorski]
z-obowiązań — pisownia służy tu uwypukleniu znaczenia „obowiązku” w słowie „zobowiązanie”. [przypis redakcyjny]
z obrazu Bern-Dżonsa — popularność znaczną zdobyły z końcem XIX wieku obrazy angielskiego malarza Edwarda Burne-Jonesa (1833–1898), współtwórcy stylu nawiązującego do włoskiego malarstwa wczesnorenesansowego (stąd nazwa prerafaelici). Znamienne dla jego obrazów były idealizowane postacie kobiece, wiotkie i eteryczne, częste motywy kwiatowe, nastrój melancholijny, kompozycja o cechach dekoracyjnych. [przypis redakcyjny]
z obręczem — dziś popr.: z obręczą. [przypis edytorski]
z obu rącz (starop.) — obiema rękami; oburącz. [przypis edytorski]
z obu stron — ze strony szczęścia i nieszczęścia. [przypis edytorski]
z obustron (starop. forma) — dziś popr.: z obu stron. [przypis edytorski]
z obwieszczeniami — p. IV, III, 10, uwaga do słów: „próg cudzoziemców”. [przypis tłumacza]
z obwisłymi ramiony — dziś popr. forma N. lm: (…) ramionami. [przypis edytorski]
z oczami wyłupionymi — dziś raczej: z oczami wytrzeszczonymi, wybałuszonymi itp. [przypis edytorski]
z oczu i z czoła Tomasza Zana, ilekroć był otoczony swymi kochanymi dziećmi, wychodziły promienie… — Ignacy Domeyko, Filareci i filomaci: list Ignacego Domejki, Poznań 1872, s. 12; cytowany także w: Józef Tretiak, Mickiewicz w Wilnie i Kownie: życie i poezya, t. 1, Lwów 1884, s. 124; cytat nieznacznie zmieniony. [przypis edytorski]
z odkrytymi głowy — dziś popr.: z odkrytymi głowami. [przypis edytorski]
z odpowiedzi (starop.) — z przegróżek. [przypis redakcyjny]
z odzieża — dziś popr. forma r.ż. (D. lp): z odzieży. [przypis edytorski]
z odźwiérka — z odrzwi. [przypis autorski]
z ogary — dziś popr. forma N. lm: z ogarami. [przypis edytorski]
z ogniowych ofiar Wiekuistego — Raszi uczy, że koheni mogli korzystać z reszty tej ofiary dopiero po spaleniu w ogniu odjętego z niej komecu, zob. Raszi do 2:3 [3]. [przypis tradycyjny]
z ograniczoną poręką (daw.) — dziś: z ograniczoną odpowiedzialnością. [przypis edytorski]
Z ojca wielkiego w łonie bogini poczęty — ojcem Achillesa był Peleus, król Ftyi, matką zaś Tetyda, morska boginka. [przypis edytorski]
z ojcem wiódł wojnę zaciętą o swą kochankę, o niewiastę świętą — O ubóstwo. Ojciec, św. Franciszka, Piotr Bernardone, był kupcem, a widząc syna swojego rozrzucającego pieniądze na datki dobroczynne i jałmużny, często go za to bił i strofował. Lecz silna wola syna złamała upór ojca, gdy na koniec wobec biskupa Asyżu i zebranej całej kapituły duchownej publicznie ślubował na ubóstwo i został zakonnikiem. [przypis redakcyjny]
z ojcy — dziś popr. forma N. lm: z ojcami. [przypis edytorski]
z ojcy naszemi — dziś popr. forma N. lm: z naszymi ojcami. [przypis edytorski]
z okazji nadania orderu Złotego Runa Andrzejowi Potockiemu, właścicielowi słynnego pałacu „pod Baranami”, którego fronton zdobiły w istocie trzy baranie głowy. — tu w tekście umieszczono ilustrację z podpisem: Motyw z portalu w pałacu „pod Baranami”. W środku głowa Andrzeja hr. Potockiego, namiestnika Galicji (z „Liberum Veto”). [przypis edytorski]
Z okazji pokoju […] Ośmieliłem się napisać doń w tym przedmiocie — w styczniu 1762, kiedy prowadzące wojnę Prusy były w trudnej sytuacji, walcząca przeciw nim Austria została nagle pozbawiona swojego głównego sojusznika: zmarła caryca Elżbieta Romanowa. Jej następca Piotr III, który uwielbiał Prusy i Fryderyka II Wielkiego, wstrzymał działania wojenne i wycofał rosyjskie wojska z zajętych terenów pruskich. Nowy car 5 maja 1762 zawarł w Sankt Petersburgu pokój z Prusami, pośredniczył w zawarciu 22 maja w Hamburgu pokoju pomiędzy Szwecją a Prusami, jako sojusznik przekazał część swoich oddziałów Fryderykowi. Fryderyk uroczyście świętował pokój z Rosją, zaś niespodziewane wydarzenia określił mianem „cudu domu brandenburskiego”. Rousseau list do Fryderyka napisał w listopadzie 1762, ostatecznie kończący wojnę traktat pokojowy w Hubertusburgu między Prusami, Austrią i Saksonią zawarto dopiero 15 lutego 1763. [przypis edytorski]
z okładem — więcej, ponad. [przypis edytorski]
z okny i krużganki — dziś popr. forma N. lm: z oknami i krużgankami. [przypis edytorski]
z określenia jej (…) wynika, że istnieje jedyna tylko istota o tej jej naturze — Por. List 35 (dawniej 40). [przypis redakcyjny]
z okręty (starop. forma) — dziś N.lm: z okrętami. [przypis edytorski]
z olbrzymy i smoki — dziś popr. forma N. lm: z olbrzymami i smokami. [przypis edytorski]
z oliwnym prętem, w wełnianą, białą wstęgę owitym — symbol błagania. U Greków istniał obrządek tzw. hikezji, religijnego błagania: błagalnik, trzymając w ręku gałąź oliwną owitą w wełniane białe wstęgi, siadał przy ołtarzu lub też dotykał ręką kolan i brody tego, kogo błagał o łaskę. Odmówić takiemu błagalnikowi było grzechem, obrazą Zeusa Hiketiosa, patrona błagalników. Orestes zjawia się w świątyni Apollina jako hiketes, błagający o oczyszczenie od zmazy zabójstwa. [przypis redakcyjny]
Z ołowiu tylko mieczów naszych ostrze — ołów jest metalem znacznie miększym niż żelazo. [przypis edytorski]
z onem (starop.) — z tym, z owym. [przypis edytorski]
z onym (daw.) — z tamtym. [przypis edytorski]
z onym dawnym synem ziemi, który odzyskiwał rześkość i porastał w siły przez upadek — Anteusz w walce z Heraklesem; por. Pseudo-Apollodorus, Bibliotheca, II. [przypis tłumacza]
z onymi (daw.) — z tymi. [przypis edytorski]
z opuszką — z obszywką. [przypis redakcyjny]
z orlimi hałasy — tj. z hałasem orlich piór doczepionych do żelaznego stelaża. Były to tzw. skrzydła husarskie, które stanowiły część wyposażenia ciężkiej jazdy polskiej (husarzy), ich rolę stanowiło wywoływanie u przeciwnika przerażenia głośnym świstem piór w czasie szarży. Kirkor jest w dramacie Słowackiego wystylizowany na dzielnego, cnotliwego, walecznego i odważnego Polaka, wyznającego zasady rycerskie, niezłomnie przeciwstawiającego się walczącemu podstępem i kierującemu się nieszlachetnymi pobudkami «żywiołowi niemieckiemu” (uosobionemu przede wszystkim w Kostrynie). W tej scenie występuje ubrany w guście sarmackim, z husarskimi skrzydłami. [przypis edytorski]
z ostrzeżeniem, że w pobliżu znajdują się Moskale przygotowani do bitwy. Ostrzeżenie okazało się prawdziwym — Moskale otrzymali wiadomości dniem wpierw, że 20 czerwca powstańcy będą przechodzili Wisłę pod Szczucinem. Uświadomieni byli o tym przez Merkla, dyrektora policji w Krakowie. Ożegalski, Wspomnienia krwawych czasów, str. 262. Dr. Stella-Sawicki, Udział Galicji w powstaniu styczniowym. [przypis autorski]
z oszczepy — dziś popr. forma N. lm: z oszczepami. [przypis edytorski]
z ośmią narożnikami (daw. forma) — dziś: z ośmioma narożnikami. [przypis edytorski]
z oświadczeniem, że chcą za nich ręczyć — szczególnie to, co mówili o trierarchach, zrobiło dobre wrażenie. Przedtem nikt nie ważył się poręką swą bronić wodzów przed aresztowaniem. [przypis tłumacza]
Z otchłani — Z. Kossak, Z otchłani, Księgarnia W. Nagłowskiego, 1946. [przypis redakcyjny]
z otwartymi ramiony — dziś popr. forma N.lm: (…) ramionami. [przypis edytorski]
z otwartymi ramiony — dziś popr. forma: z otwartymi ramionami. [przypis edytorski]
z otwartymi usty — dziś popr. forma N.lm: (…) ustami. [przypis edytorski]
z (…) otwartymi usty — dziś popr. forma N.lm: z (…) ustami. [przypis edytorski]
z ouvrierami (z fr.) — robotnikami. [przypis redakcyjny]
z owąd — od tego właśnie; stąd, dlatego. [przypis edytorski]
z owego nieśmiertelnego tysiąca, co pod wodzą Garibaldiego zdobywał Sycylię — w maju 1860 Giuseppe Garibaldi na czele tysiąca ochotników wyprawił się przeciwko Królestwu Obojga Sycylii i w ciągu czterech miesięcy obalił rządy Burbonów, co przyczyniło się do zjednoczenia Włoch. [przypis edytorski]
z owemi wysokiemi — formy N.lm zaimka i przymiotnika odnoszących się do rzeczowników niemęskoosobowych (tu: lasy). [przypis edytorski]
z owiec albo z kóz — hebr. שֶׂ֥ה (se) jagnię to ogólne określenie młodego osobnika owcy lub kozy, bez rozróżnienia płci. W języku polskim młode owcy to jagnię, a młode kozy to koźlę. [przypis edytorski]
z owiec albo z kóz wziąć je możecie — „Ale nie z cieląt”, Bechor Szor do 12:5. [przypis tradycyjny]
z owocu drzew — „Z moszczu winnego i oliwy”, Raszi do 27:30 [3]. [przypis tradycyjny]
z ozdoby — dziś popr. forma N. lm: z ozdobami. [przypis edytorski]
z ócz — dziś popr. forma D. lm: oczu. [przypis edytorski]
z palcami na pętli rzemiennej — oszczep do rzucania był zaopatrzony w pętlę. [przypis tłumacza]
Z pałaców sterczących dumnie (…) Dosyć domku pustelnika — Z Szyllera [swobodny przekład końcowego fragmentu wiersza Friedricha Schillera Der Jungling am Bache (Młodzieniec nad potokiem) spopularyzowanego jako piosenka do muzyki Franza Petera Schuberta; red. WL]. [przypis autorski]
z Panem Jezusem — tj. z sakramentem. [przypis edytorski]
