Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | austriacki | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | czasownik | czeski | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | sportowy | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wschodni | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 129442 przypisów.
sklepisko — dziś raczej: sklepienie. [przypis edytorski]
sklepisko — dziś: sklepienie. [przypis edytorski]
sklepy niebios — sklepienie niebios. [przypis edytorski]
sklęsnąć (daw.) — przestać być opuchniętym. [przypis edytorski]
sklęty — przeklęty. [przypis edytorski]
skliautimo — čia:dangaus. [przypis edytorski]
sklidinos — pilnos. [przypis edytorski]
sklnić się — lśnić się. [przypis edytorski]
skluczyć — otworzyć narzędziami. [przypis edytorski]
sklut (lit. skliutas) — siekierka, ciosak. [przypis edytorski]
skład — tu: sklep. [przypis edytorski]
składać coś (daw.) — stanowić coś, tworzyć coś; składać się na coś. [przypis edytorski]
Marcel Proust, W poszukiwaniu straconego czasu, Strona Guermantes, Strona Guermantes, część pierwsza
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
składać (tu daw.) — tworzyć, stanowić, składać się na coś. [przypis edytorski]
składać — tu: stanowić. [przypis edytorski]
składać większość — tworzyć większość. [przypis edytorski]
składała się z pięćdziesiąt żołnierza (daw.) — dziś: składała się z pięćdziesięciu żołnierzy. [przypis edytorski]
składały prowincją — tworzyły prowincję. [przypis edytorski]
składały — tu: stanowiły. [przypis edytorski]
Składam… ciebie gwoli — składam dla ciebie. [przypis edytorski]
Składkowski, Felicjan Sławoj (1885–1962) — polityk, generał; od 1905 w PPS, podczas I wojny światowej w Legionach Polskich, bliski współpracownik Józefa Piłsudskiego, trzykrotny minister spraw wewnętrznych, zwolennik sanacji, po przewrocie majowym komisarz rządu na miasto stołeczne Warszawę. [przypis edytorski]
Składkowski, Felicjan Sławoj (1885–1962) — polityk, generał; od 1905 w PPS, podczas I wojny światowej w Legionach Polskich, bliski współpracownik Józefa Piłsudskiego, trzykrotny minister spraw wewnętrznych, zwolennik sanacji, po przewrocie majowym komisarz rządu na miasto stołeczne Warszawę. [przypis edytorski]
Składkowski, Sławoj Felicjan (1885–1962) — generał dywizji Wojska Polskiego, premier II RP, doktor medycyny, wolnomularz; oskarżany o przykładanie przesadnej wagi do kwestii biurokratycznych. [przypis edytorski]
skłon nieba — widnokrąg. [przypis edytorski]
skłonił głową — dziś raczej: skinął głową (w sensie: przytaknął, potwierdził). [przypis edytorski]
skłonił lekko głową — dziś: „skłonił lekko głowę” lub „skinął lekko głową”. [przypis edytorski]
skłonił się ów człowiek, i oddał pokłon — u Cylkowa: 'pokłonił się' oraz: 'ukorzył się'; uzasadnienie korekty: pierwszy czasownik w tym wersecie וַיִּקֹּד (wajikod) oznacza: ‘pokłonił się’, drugi וַיִּשְׁתַּחוּ (wajisztachu) oznacza: ‘padł na twarz w hołodzie’, podczas gdy ‘ukorzenie się’ zdaje się być zbyt blisko znaczeniowo do ‘upokorzenia’ i ma nieco negatywny wydźwięk i nie oddaje znaczenia 'padnięcia na twarz'. [przypis edytorski]
skłoniłem się, i oddałem pokłon — u Cylkowa: 'pokłoniłem się' oraz: 'ukorzyłem'; uzasadnienie korekty: ta sama sytuacja, która ma miejsce w wersecie 24:26. [przypis edytorski]
skłonność (…) do cudowności — skłonność do wiary w cuda. [przypis edytorski]
skłonność — tu: Goethe często używa tego słowa w dawniejszym znaczeniu (przychylność, sympatia, zainteresowanie). [przypis edytorski]
skłół (starop. forma ort.) — skłuł; tu: przekłuł. [przypis edytorski]
skłóty (starop. forma ort.) — pokłuty. [przypis edytorski]
sknera — skąpiec, chciwiec. [przypis edytorski]
sknować — uknuć. [przypis edytorski]
skobel — rodzaj metalowego zamknięcia, które blokuje się kłódką. [przypis edytorski]
skobel — zagięty pręt tworzący uszko. [przypis edytorski]
skobel — zamknięcie drzwi w chacie chłopskiej. [przypis edytorski]
skobnis — senovinis stalas. [przypis edytorski]
skoczno — dziś popr.: skocznie. [przypis edytorski]
skoczogon wczesny (Entomobrya nivalis) — obecnie częściej: widłogonka śniegowa lub pchlica śniegulik. [przypis edytorski]
skoczywby — dziś popr.: skoczyłby. [przypis edytorski]
skogsrå — postać z mitologii nordyckiej i folkloru Szwecji, znana jako „pani lasu”. [przypis edytorski]
skojarza — dziś: kojarzy. [przypis edytorski]
skojarzyć — tu: połączyć. [przypis edytorski]
skojec — drobna moneta, warta 2 grosze. [przypis edytorski]
skojec — średniowieczna moneta, 1/24 grzywny. [przypis edytorski]
skoki — buty. [przypis edytorski]
skoki — tu: nogi zająca. [przypis edytorski]
skolał — skołowaciał; był niby zamieniony w kołek. [przypis edytorski]
skolały — dziś: skołowaciały. [przypis edytorski]
Skole — w okolicy nie ma miejscowości o tej nazwie. Być może chodzi o położoną niedaleko Nyborga wioskę Silsand. Skole po norwesku oznacza też po prostu szkołę. [przypis edytorski]
skoligacony — spokrewniony. [przypis edytorski]
skoligacony — spokrewniony, spowinowacony przez związki małżeńskie członków rodziny. [przypis edytorski]
skolopendra — drapieżny, jadowity stawonóg o długim ciele, złożonym z ok. 20 segmentów, z których każdy jest zaopatrzony w parę odnóży zakończonych pazurkami; skolopendry żyją w strefie śródziemnomorskiej oraz w tropikach. [przypis edytorski]
skołczeć (daw.) — zesztywnieć, ścierpnąć. [przypis edytorski]
skoma a. oskoma (daw.) — apetyt. [przypis edytorski]
skomas — skonis. [przypis edytorski]
skomasowana — całościowa. [przypis edytorski]
skomorocha (daw.) — wędrowny śpiewak a. aktor, zwłaszcza słowiański. [przypis edytorski]
skon (daw.) — zgon, śmierć. [przypis edytorski]
skon — dziś: zgon. [przypis edytorski]
skon — skonanie. [przypis edytorski]
Skona mój łabędź, twe imię śpiewając — sens: twoje imię będzie ostatnią rzeczą, jaka wymówię przed śmiercią. [przypis edytorski]
skonał Icchak — w Torze nie jest zachowana ścisła kolejność zapisu wydarzeń i sprzedanie Josefa miało miejsce dwanaście lat przed śmiercią Icchaka, zob. Raszi do 35:29. [przypis edytorski]
skonfundować się (z łac.) — zawstydzić się. [przypis edytorski]
skonfundować się — zmieszać się; zawstydzić się. [przypis edytorski]
skonfundować (z łac.) — zbić z tropu, zawstydzić. [przypis edytorski]
skonfundować — zbić z tropu, zawstydzić, zmieszać, zszokować. [przypis edytorski]
skonfundowany (daw., z łac.) — zbity z tropu, zawstydzony. [przypis edytorski]
skonfundowany (daw., z łac.) — zmieszany, zakłopotany; zawstydzony. [przypis edytorski]
skonfundowany (daw.) — zakłopotany, zawstydzony. [przypis edytorski]
skonfundowany (daw.) — zmieszany, zakłopotany; zawstydzony. [przypis edytorski]
skonfundowany — tu: zawstydzony. [przypis edytorski]
skonfundowany — zakłopotany, zmieszany. [przypis edytorski]
skonfundowany — zbity z tropu, zawstydzony. [przypis edytorski]
skongestionowany (neol., z fr.) — przekrwiony. [przypis edytorski]
skonstatować — stwierdzić, dojść do wniosku. [przypis edytorski]
skonstatować — stwierdzić istnienie faktu. [przypis edytorski]
skonstatować — stwierdzić. [przypis edytorski]
skonstatować (z łac.) — stwierdzić. [przypis edytorski]
skonstatowanie — rzeczownik odczasownikowy od skonstatować: stwierdzić jakiś stan rzeczy, zaistnienie jakiegoś faktu, zdarzenia. [przypis edytorski]
skonsternowany — zakłopotany. [przypis edytorski]
skonsterowany — zakłopotany. [przypis edytorski]
skonsygnowany (rzad.) — postawiony w stan pogotowia. [przypis edytorski]
skonto — procentowe zmniejszenie sumy należności udzielane nabywcy towaru, jeżeli płaci należność gotówką, zamiast korzystać z oferowanego przez sprzedawcę odroczenia płatności. [przypis edytorski]
skonwinkować (z łac.) — pozyskać. [przypis edytorski]
skończemy — dziś popr. forma 3.os.lm. cz. przysz.: skończymy. [przypis edytorski]
skończenia naszego — naszej (tj. ludzkiej) śmierci. [przypis edytorski]
skończona — tu: doskonała. [przypis edytorski]
skończonem — daw. forma N. i Msc. lp przymiotników r.n.; dziś tożsama z r.m.: skończonym. [przypis edytorski]
skończony — tu: dokończony, wychowany, ukształtowany. [przypis edytorski]
skończony — tu: doskonały. [przypis edytorski]
skończony — tu: wykwalifikowany, w pełni wykształcony w zawodzie. [przypis edytorski]
skończyć — dziś popr.: skończyć się. [przypis edytorski]
skończyć — tu: umrzeć. [przypis edytorski]
skończył — hebr. וַיִּגְוַע (wajigwa): ‘skonał, wygasnął, oddał ducha’. «To wyrażenie pojawia się [w Torze] tylko w przypadku ludzi sprawiedliwych», zob. Raszi do 25:17. [przypis edytorski]
skończył, i umarł — oba te hebrajskie słowa וַיִּגְוַע וַיָּמָת (wajigwa wajamat) odnoszą się do umierania: גָּוַע (gawa): ‘skonać, wygasnąć, oddać ducha’, מוּת (mut): ‘umrzeć’. «(Gawa) oznacza lekką śmierć, nie poprzedzoną długą chorobą», zob. Radak do 25:8. [przypis edytorski]
skończył się był (daw.) — forma czasu zaprzeszłego; znaczenie: skończył się wcześniej, uprzednio (przed wydarzeniami a. czynnościami wyrażonymi formą zwykłego czasu przeszłego). [przypis edytorski]
skończyła się oświadczeniem pani Daszyńskiej — w „Życiu” nr 46 z 1898 r. [przypis edytorski]
skop (daw.) — kastrowany baran. [przypis edytorski]
skop — kastrowany baran a. kozioł. [przypis edytorski]
