Oferta dla Przyjaciół Wolnych Lektur... Ankieta czytelników Wolnych Lektur

Wypełnij ankietę i pomóż nam rozwijać Wolne Lektury. Zajmie Ci to kilka minut, a nam pomoże stworzyć bibliotekę, która odpowiada na potrzeby naszych Czytelników i Czytelniczek.

x

5671 free readings you have right to

Language Language

Footnotes

By first letter: all | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z

By type: all | author's footnotes | Wolne Lektury editorial footnotes | source editorial footnotes | translator's footnotes

By qualifier: all | architektura | białoruski | biologia, biologiczny | chemiczny | czeski | dawne | francuski | frazeologia, frazeologiczny | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | historia, historyczny | hiszpański | łacina, łacińskie | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | niemiecki | poetyckie | potocznie | przestarzałe | regionalne | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | staropolskie | ukraiński | żartobliwie

By language: all | Deutsch | lietuvių | polski


4977 footnotes found

zableszczyć na strony oczy (starop.) — przewrócić oczyma. [przypis edytorski]

zabójce — dziś popr. forma M.lm: zabójcy. [przypis edytorski]

Zabójstwo nie jest grzechem. Jest ono nieraz koniecznym gwałtem wobec opornych i skostniałych form bytu, które przestały być zajmujące — aluzja do filozofii genezyjskiej Juliusza Słowackiego. [przypis edytorski]

zabojać (gw.) — przestraszyć. [przypis edytorski]

zaborgować (daw., gw.) — dać na kredyt, pożyczyć. [przypis edytorski]

zaborol (z rus.) — ogrodzenie, zasieka. [przypis edytorski]

zabova (lenk.) — linksmybės. [przypis edytorski]

zabova (sl.) — linksmybės, žaidynės. [przypis edytorski]

zabrać — tu: zawrzeć. [przypis edytorski]

zabrnęlim — forma skrócona od: zabrnęliśmy. [przypis edytorski]

zabronić trzeba — długo ten zwyczaj niegodziwy trwał jako w innym, tak mianowicie w naszym narodzie, mimo grożące klątwą kościelne i papieskie prawa, mimo dzikość nieludzkiego postępku mszczenia się lekkiej częstokroć krzywdy, mimo konstytucją anno 1588 de duellis wyraźnie zabraniającą i karę stanowiącą w te słowa: Uchwalamy, aby żaden szlachcic szlachcica na duellum nie wyzywał, a wyzwany aby się nie stawił… a ktory się przeciw temu postanowieniu ważył tego czynić, wtedy ma siedzieć pół roku w wieży i sześćdziesiąt grzywien dać, o co forum w ziemstwie. A co dziwniejsza, że ten hańbę czyniący chrześciańskiemu imieniowi zwyczaj i dotychczas trwa. Przeto nic sprawiedliwszego być nie mogłoby, jako zabronienie prawem i obostrzenie tej zuchwałych ludzi porywczości. [przypis edytorski]

zabronić — tu: obronić, nie dopuścić do czegoś. [przypis edytorski]

zabrukany — pobrudzony. [przypis edytorski]

zabrzękły — dziś popr.: zabrzęczały. [przypis edytorski]

zabyć (daw., reg.) — zapomnieć. [przypis edytorski]

zabyć (reg.) — zapomnieć. [przypis edytorski]

zabycie (daw., z rus.) — zapomnienie. [przypis edytorski]

zabyty (daw.) — zapomniany. [przypis edytorski]

zabywać — zapominać. [przypis edytorski]

Zabyw mene, synu (z ukr.) — zabiłeś mnie, synu. [przypis edytorski]

zaćmieniem (…) kiedy Pana zwisło ciało — według Ewangelii w chwili śmierci Chrystusa na krzyżu ziemia pogrążyła się nagle w ciemności. [przypis edytorski]

zaćmiony (…) zawieruchy ciemnymi — dziś: zaćmiony zawieruchami ciemnymi. [przypis edytorski]

zać (starop.) — konstrukcja z partykułą wzmacniającą ci, skróconą do -ć; znaczenie: czy, czyż. [przypis edytorski]

za cały śledź — dziś popr. forma B. lp: za całego śledzia. [przypis edytorski]

Zacconi, Ermete (1857–1948) — włoski aktor teatralny i filmowy, przedstawiciel naturalizmu. [przypis edytorski]

Zachariasz (bibl.) — kapłan żydowski, ojciec Jana Chrzciciela. [przypis edytorski]

zachcenie — zachcianka. [przypis edytorski]

zachciéwa — dziś popr.: zachciewa; tu daw. wymowa: zachciwa, wyraz zrymowany z osobliwa. [przypis edytorski]

Zachęta — galeria sztuki w Warszawie, narodowa instytucja kultury; jej gmach został zbudowany w roku 1900 staraniem Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych. [przypis edytorski]

zachęt — dziś popr.: zachęta. [przypis edytorski]

zachłyśniony — dziś popr.: zachłyśnięty. [przypis edytorski]

zachłysta się — dziś: zachłystuje się. [przypis edytorski]

zachloroformować — otruć chloroformem, używanym jako rozpuszczalnik silnie trującym płynem o wzorze chemicznym CHCl3. [przypis edytorski]

zachód — staranie, wysiłek. [przypis edytorski]

zachód — trud, wysiłek. [przypis edytorski]

zachód — tu: staranie, wysiłek. [przypis edytorski]

zachodowa (daw.) — przym. od rzecz. zachód. [przypis edytorski]

zachodowa — dziś popr.: zachodnia. [przypis edytorski]

zachorzeć (daw.) — dziś: zachorować. [przypis edytorski]

zachorzeć (gw.) — zachorować. [przypis edytorski]

zachować możność odwrotu (…) Na wzór Partów — mieszkańcy staroż. państwa Partów (ok. 238 p.n.e.–226 n.e.), położonego w większości na terenie dzisiejszego Iranu, uwikłanego w liczne wojny z Rzymem; znani byli z używania taktyki polegającej na okrążaniu przeciwnika przez atakujących konnych łuczników oraz pozorowanej lub prawdziwej ucieczki połączonej z ciągłym ostrzałem z łuków. [przypis edytorski]

zachowajże (daw.) — konstrukcja z partykułą wzmacniającą -że. [przypis edytorski]

zachowania zażywać u kogo (daw.) — być przez kogo szanowanym. [przypis edytorski]

zachowanie (daw.) — szacunek, poważanie. [przypis edytorski]

zachowanie (daw.) — szacunek. [przypis edytorski]

zachrzęszczały — dziś popr. zachrzęściły. [przypis edytorski]

zachrzypły — dziś: zachrypły. [przypis edytorski]

zachrzypnąć — dziś popr.: zachrypnąć. [przypis edytorski]

zachwat (z ros. захват) — przejęcie, przejęcie władzy, zdobycie. [przypis edytorski]

zachwiany słowy (daw.) — dziś popr.: zachwiany słowami a. zachwiany przez słowa. [przypis edytorski]

zachwiewać — dziś popr. tylko: chwiać. [przypis edytorski]

zachwycić (daw.) — pochwycić, przechwycić. [przypis edytorski]

zachwycić (daw.) — pochwycić. [przypis edytorski]

zachwycić (starop. forma) — pochwycić. [przypis edytorski]

zachwycić (starop.) — tu: pochwycić. [przypis edytorski]

zachwycić — tu: chwycić, zaczerpnąć. [przypis edytorski]

zachwycić — tu: pochwycić. [przypis edytorski]

zachwycić — tu: pochwycić, uchwycić. [przypis edytorski]

zachwycić — tu: przechwycić; zauważyć. [przypis edytorski]

zachwycić — tu: przejąć, zdobyć. [przypis edytorski]

zachwycić — tu: schwytać. [przypis edytorski]

zachwycić — tu: złapać, schwycić; zachwycił w oczy bystre — zobaczył, zauważył spostrzegawczymi oczami. [przypis edytorski]

zachwytny (neol.) — budzący zachwyt, zachwycający. [przypis edytorski]

zachychotać — dziś: zachichotać; oba malce zachychotały, dziś: obaj malcy zachichotali. [przypis edytorski]

zaciąć konie — popędzić konie, uderzając je biczem. [przypis edytorski]

zaciąć się (daw.) — uprzeć się. [przypis edytorski]

zaciąć się (daw.) — uprzeć się, zawziąć się. [przypis edytorski]

zaciągać — tu: mówić z akcentem rosyjskim, z właściwą dla rosyjskiego melodią. [przypis edytorski]

zaciągał też (…) krewny mój — werbowanych ochotników opłacano z 1/4 (tj. kwarty) dochodów z dóbr królewskich (stąd oddziały te nazywano wojskiem kwarcianym w przeciwieństwie do pospolitego ruszenia, do którego był obowiązany każdy szlachcic zdolny do noszenia broni); zaciągi przeprowadzali dowódcy, wypłacając z góry część żołdu. [przypis edytorski]

zaciągów — grup ludzi werbowanych do wojska (od: zaciągać do wojska). [przypis edytorski]

za ciężki — tu: zbyt ociężały. [przypis edytorski]

zaciężne Cheruski (daw. forma) — dziś: zaciężni (ciężkozbrojni) Cheruskowie. [przypis edytorski]

zaciężne Goty (daw. forma) — dziś: zaciężni Goci. [przypis edytorski]

zacieczony — pogrążony. [przypis edytorski]

zaciemić — dziś: zaciemnić. [przypis edytorski]

zaciemnion — zamroczony. [przypis edytorski]

Close

* Loading