Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | austriacki | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | czasownik | czeski | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | sportowy | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wschodni | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 129447 przypisów.
odjemność — tu: strona negatywna, ciemna; z takim zarzutem spotkał się Anhelli w „Tygodniku Literackim” w 1839 r. [przypis edytorski]
odjeść się — najeść się. [przypis edytorski]
odjezdżał (starop. forma) — odjeżdżał. [przypis edytorski]
odjęłaś — tu skrót od: odjęła się, wyzwoliła się, wyswobodziła się. [przypis edytorski]
odjęty (starop.) — tu: zabrany, odebrany. [przypis edytorski]
odkaślnął — dziś popr.: odkaszlnął. [przypis edytorski]
odkaz (daw.) — odpowiedź. [przypis edytorski]
odkazać (daw.) — nakazać, polecić. [przypis edytorski]
odkazać (daw.) — odpowiedzieć. [przypis edytorski]
odkazać (daw.) — przekazać. [przypis edytorski]
odkazać (z ros.) — odpowiedzieć. [przypis edytorski]
odkazywać (z ros.) — odpowiadać. [przypis edytorski]
odkąd on chory — Robespierre cierpiał na malarię. [przypis edytorski]
Odkądeśmy się tacy zrobili — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: odkąd się tacy zrobiliśmy. [przypis edytorski]
odkądeśmy zaczęli błądzić — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: odkąd zaczęliśmy błądzić. [przypis edytorski]
odkądśmy się widzieli — inaczej: odkąd się widzieliśmy (konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika). [przypis edytorski]
odkądśmy tu zamieszkali — inaczej: że odkąd tu zamieszkaliśmy (przykład konstrukcji z ruchomą końcówką czasownika). [przypis edytorski]
odkąsić (daw.) — kąsając, oderwać kawałek czegoś; odgryźć. [przypis edytorski]
odkiwać — odsiedzieć. [przypis edytorski]
odkląć cię — zdjąć z ciebie zaklęcie. [przypis edytorski]
odkład — przełożenie, odłożenie czegoś na później. [przypis edytorski]
odkładnica — element pługa służący do odkładania kawałków zoranej gleby. [przypis edytorski]
odkosz a. kosz (daw.) — odmowa w zalotach. [przypis edytorski]
odkosz a. kosz (daw.) — odmowa w zalotach. [przypis edytorski]
odkosz (daw.) — odprawa dawana przez kobietę mężczyźnie starającemu się o jej rękę; dać odkosza: odmówić swojej ręki, dziś popr.: dać kosza. [przypis edytorski]
odkosz (daw.) — odprawa dawana przez kobietę mężczyźnie starającemu się o jej rękę. [przypis edytorski]
odkosz (daw.) — odrzucenie przez kobietę propozycji małżeństwa. [przypis edytorski]
odkosz — odmowa, odrzucenie (pierwotnie: oświadczyn). [przypis edytorski]
odkrycia etruskie i egejskie — odkrycia archeologiczne związane z cywilizacją Etrusków w płn. Italii (ok. 900–27 p.n.e.) oraz kulturami epoki brązu wokół Morza Egejskiego: cywilizacją minojską na wyspie Krecie, cykladzką w archipelagu Cyklad oraz helladzką w Grecji kontynentalnej (ok. 3100–1100 p.n.e.). [przypis edytorski]
odkryta — hebr. פָּרוּעַ (parua): rozpuszczony, rozwiązany, zaniedbany. [przypis edytorski]
odkryty — tu: otwarty. [przypis edytorski]
odkrywać (starop.) — tu: otwierać. [przypis edytorski]
odkur — tu: odmowa, odrzucenie. [przypis edytorski]
odlata — dziś popr. forma 3 os. lp cz.ter.: odlatuje. [przypis edytorski]
odlatać (przestarz.) — odlatywać. [przypis edytorski]
odlecić — popr. odlecieć. [przypis edytorski]
odliga — odwilż. [przypis edytorski]
odłączę kozły od owiec — nawiązanie do przypowieści z Ewangelii, zawierającej opis przyszłego Sądu Ostatecznego, podczas którego Chrystus oddzieli grzeszników, których skaże na potępienie, od ludzi sprawiedliwych, których wynagrodzi życiem wiecznym: „Gdy Syn Człowieczy przyjdzie w swej chwale (…) zgromadzą się przed Nim wszystkie narody, a On oddzieli jednych [ludzi] od drugich, jak pasterz oddziela owce od kozłów. Owce postawi po prawej, a kozły po swojej lewej stronie” (Mt 25, 31–33). [przypis edytorski]
odłączon (daw.) — odłączony; tu: odstawiony. [przypis edytorski]
odłożę papieros — dziś popr.: odłożę papierosa. [przypis edytorski]
odłóg — ziemia, której się już nie uprawia. [przypis edytorski]
odmalowała się pogarda i uczucie zemsty — dziś raczej: (…) i chęć zemsty. [przypis edytorski]
odmaterializowanie socjalizmu — oddzielenie socjalizmu od materialistycznej filozofii. [przypis edytorski]
odmawiać — tu: odciągać kogoś namową od czegoś, przekonywać do niezrobienia czegoś. [przypis edytorski]
odmęt — chaos. [przypis edytorski]
odmęt — wzburzona, głęboka woda [przypis edytorski]
odmęty płomienne — tu: lawa. [przypis edytorski]
odmiał — mielizna, płycizna. [przypis edytorski]
odmiał — piaszczysta wydma, łacha przesunięta przez wiatr na ląd. [przypis edytorski]
odmiał — płytkie miejsce na rzece a. morzu; łacha. [przypis edytorski]
odmiany — dziś popr. forma N. lm: odmianami. [przypis edytorski]
odmiatanie (daw.) — wzgardzanie, odtrącanie. [przypis edytorski]
odmienić (gw.) — zamienić. [przypis edytorski]
odmieniec jaskiniowy, Proteus anguinus (biol.) — gatunek ślepego płaza ogoniastego, zamieszkujący wapienne jaskinie płd. Europy. [przypis edytorski]
odmienionać — konstrukcja z partykułą wzmacniającą -ci, skróconą do -ć. [przypis edytorski]
odmienność (starop.) — zmienność. [przypis edytorski]
odmienny (starop.) — zmienny, zmieniający się; odmienne nieba, tu: zmienne losy. [przypis edytorski]
odmienny (starop.) — zmienny, zmieniający się. [przypis edytorski]
odmięcz (daw.) — odwilż (tu użyte metaforycznie). [przypis edytorski]
odmłodnić — odmłodzić. [przypis edytorski]
odmłodzon (daw.) — rzeczownikowa forma przymiotnika, dziś: odmłodzony. [przypis edytorski]
odmowa pogrzebu — samobójcom i wolnomyślicielom Kościół katolicki odmawiał pochówku, co było powodem ataków liberalnej opozycji na rząd, wspierający katolicyzm jako oficjalną religię Francji. [przypis edytorski]
odmowny komu (starop.) — tu: odmówiony komu. [przypis edytorski]
odmówić (pot.) — tu: odwieść. [przypis edytorski]
odmówić — tu: przekonać do odejścia. [przypis edytorski]
Odmówiła Sparta, Bo jej zabrania święta ustaw karta (…) Na bój wyruszać w księżyca początku — odnosiło się to tylko do okresu Karnejów, najważniejszego święta spartańskiego, obchodzonego ku czci Apollina Karnejskiego w dniach 7–15 księżycowego miesiąca Karnejos; w czasie tych świąt prawo religijne zabraniało Spartiatom prowadzenia działań wojennych aż do najbliższej pełni księżyca; posłaniec dotarł z Aten już następnego dnia od wyruszenia, w dziewiątym dniu od nowiu, a zatem trzeciego dnia święta. [przypis edytorski]
odmyka (starop.) — otwiera. [przypis edytorski]
odmykać — otwierać. [przypis edytorski]
odnajmywał — dziś popr.: odnajmował. [przypis edytorski]
odniały — rozpromieniony dziennym światłem. [przypis edytorski]
odniebny (poet.) — odbijający niebo. [przypis edytorski]
odniesienie (daw.) — doniesienie, donos. [przypis edytorski]
odnieść (starop.) — dziś: donieść; zanieść odpowiedź. [przypis edytorski]
odnieść (starop.) — tu: donieść (wieść), dostarczyć. [przypis edytorski]
odnieść — tu: otrzymać wynagrodzenie. [przypis edytorski]
odnieść za upominek (starop.) — dostać jako upominek; dostać w prezencie. [przypis edytorski]
odniewieścić — pozbawić cech niewieścich, tj. kulturowo tradycyjnie przypisywanych kobietom: łagodności, delikatności, strachliwości i niezdolności do czynu. [przypis edytorski]
odniózwszy (starop. forma) — odniósłszy (imiesłów od odnieść [ranę]). [przypis edytorski]
odnosić (daw.) — tu zbierać, dostawać. [przypis edytorski]
Odnowiciel a. Kazimierz I Odnowiciel (1016–1058) — książę z dynastii Piastów, władca Polski w latach 1034–1058; znany z powodu odbudowy zniszczonej najazdami organizacji państwowej i kościelnej w kraju. [przypis edytorski]
Odoaker (ok. 433–493) — wódz germański, który przeszedł na stronę Rzymian. [przypis edytorski]
Odol — firma niemiecka produkująca pastę do zębów. [przypis edytorski]
Odon z Cluny (ok. 878–942) — drugi opat klasztoru w Cluny, wprowadził reformy w sieci klasztorów benedyktyńskich we Francji i we Włoszech. [przypis edytorski]
Odontocera odyneroides — gatunek wspomniany w 2. poł. XIX w. przez A. R. Wallace'a jako przykład naśladownictwa wyglądu. [przypis edytorski]
odór — zapach, zwłaszcza przykry. [przypis edytorski]
odpalać — tu: odrzucać. [przypis edytorski]
odparła — dziś popr.: odpowiedziała. [przypis edytorski]
odparto — odpędzono. [przypis edytorski]
odpasować (starop.) — odpasać; odłączyć od pasa. [przypis edytorski]
odpaść się (pot.) — jedząc dużo przez jakiś czas, zwiększyć swoją masę ciała, która wcześniej była zbyt niska. [przypis edytorski]
odpis (daw.) — pisemna odpowiedź, odpisanie na list. [przypis edytorski]
odpłacić się pięknym za nadobne — odpłacić się w ten sam sposób. [przypis edytorski]
odpływ wody tworzącej Białkę — w rzeczywistości tutaj wypływa Rybi Potok, Białka powstaje dopiero z połączenia Białej Wody z Rybim Potokiem. [przypis edytorski]
odpocnijze (gw.) — odpocznijże. [przypis edytorski]
odpoczął — hebr. rdzeń שבת (szawat), z którego wywodzi się słowo Szabat, oznacza 'zaprzestać, zaniechać, wstrzymać, odpocząć'. [przypis edytorski]
odpocznieli kto (starop. forma) — konstrukcja z partykułą -li; znaczenie: jeśli kto odpocznie. [przypis edytorski]
odpocznienie (daw.) — odpoczynek. [przypis edytorski]
odpocznienie (daw.) — spoczęcie, wypoczynek. [przypis edytorski]
odpocznienie (starop.) — spoczęcie, wypoczynek. [przypis edytorski]
odpocznienie (starop.) — spoczęcie, wypoczynek, wypoczynek. [przypis edytorski]
