Wesprzyj Wolne Lektury 1,5% podatku — to nic nie kosztuje! Wpisz KRS 00000 70056 i nazwę fundacji Wolne Lektury do deklaracji podatkowej. Masz czas tylko do końca kwietnia :)

Przypisy

Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z

Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne

Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | austriacki | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | czasownik | czeski | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | sportowy | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia

Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski


Znaleziono 128310 przypisów.

obczerstwiać (daw.) — wzmacniać. [przypis edytorski]

Obdarował — hebr. זָבַּד (zabad): ‘obdarować, obdarzyć’. [przypis edytorski]

Obdarował — u Cylkowa: 'udarował'; uzasadnienie korekty: uwspółcześnienie i uniknięcie niezręczności [różnica pomiędzy 'darem' i 'udarem']. [przypis edytorski]

obdarowywa (daw. forma) — dziś: obdarowuje. [przypis edytorski]

obdarzać — tu: obdarowywać. [przypis edytorski]

obdarzony miriadą dusz [Szekspir] — ang. myriad-minded Shakespeare, określenie użyte przez Samuela Taylora Coleridge'a w Biographia Literaria (1817) XV. [przypis edytorski]

obdarzony (…) przymioty (daw.) — dziś popr.: obdarzony przymiotami. [przypis edytorski]

ob dem Beten — beim Beten. [przypis edytorski]

obdłużać — obciążać długami, zadłużać. [przypis edytorski]

obdłużone — dziś: zadłużone. [przypis edytorski]

O beatu visio, videre Deum in se ipso, videre in nobis et nos in eo (łac.) — O błogie widzenie, ujrzeć Boga we własnej osobie, ujrzeć Go w nas i nas w Nim. [przypis edytorski]

obecnie był tam ktoś najwidoczniej — dziś raczej: najwidoczniej obecnie ktoś tam był. [przypis edytorski]

obecność (daw.) — teraźniejszość; to, co jest obecnie. [przypis edytorski]

obecność (daw.) — tu: teraźniejszość. [przypis edytorski]

obecność (daw.) — tu: teraźniejszość; to, co dzieje się obecnie. [przypis edytorski]

obecność — w oryginale niem. Begrüßung, tj. pozdrowienie, powitanie. [przypis edytorski]

obecny papież… — Innocenty XI (1611–1689), skonfliktowany z Ludwikiem XIV w sprawie prawa króla do wyznaczania biskupów i podporządkowania kleru francuskiego; walka absolutyzmu z prymatem Kościoła katolickiego doprowadziła do wydania w 1682 artykułów gallikańskich, negujących władzę papieską, zaś w 1687 do odmowy przez papieża uznania ambasadora Francji w Rzymie, w odpowiedzi na co ten na czele grupy kilkuset zbrojnych przemocą zajął swój pałac. [przypis edytorski]

obediencja (daw., z łac.) — posłuszeństwo. [przypis edytorski]

obediencja (z łac.) — posłuszeństwo. [przypis edytorski]

O-Beine (niem.) — krzywe, pałąkowate nogi. [przypis edytorski]

obejma — dziś popr. forma 3.os.lp. cz.ter.: obejmuje. [przypis edytorski]

obejmując ich — hebr. עֲלֵהֶם (alehem) dosł. ‘nad nimi’. «Po tym, gdy [bracia] widzieli, że [Josef] płacze, a jego serce jest do nich życzliwie nastawione, rozmawiali z nim, jako że początkowo byli wobec niego zawstydzeni», zob. Raszi do 45:15. [przypis edytorski]

obejmuje go — następna wypowiedź pozwala przypuszczać, że Homoerotyk obejmuje i uspokaja Posługacza, a nie Pułkownika. [przypis edytorski]

obejrzym (daw.) — niegdyś powszechnie używana skrócona forma 1 os. lm: obejrzymy. [przypis edytorski]

obejście (daw.) — sposób zachowania. [przypis edytorski]

obejście — słowo używane do określenia całego gospodarstwa: podwórza, domu, budynków gospodarczych takich jak stajnia, stodoła. [przypis edytorski]

obejście — słowo używane do określenia całego gospodarstwa wiejskiego: podwórza, domu, budynków gospodarczych takich jak stajnia, stodoła. [przypis edytorski]

obejście — sposób bycia, maniery. [przypis edytorski]

obejście — tu: sposób zachowania. [przypis edytorski]

obejście — zachowanie, sposób bycia. [przypis edytorski]

obejźrzał (starop.) — obejrzał. [przypis edytorski]

obejźrzeć (starop. forma) — obejrzeć. [przypis edytorski]

obełgiwać — okłamywać. [przypis edytorski]

obelga — obraźliwa wypowiedź lub zachowanie. [przypis edytorski]

obelga — obraźliwe słowo. [przypis edytorski]

obelisk — czworościenny, zwężający się ku górze słup zakończony ostrosłupem (piramidką), charakterystyczny element architektury starożytnego Egiptu; obeliski stawiano parami przed wejściami do świątyń. Większość egipskich obelisków już w starożytności, po przyłączeniu Egiptu do państwa rzymskiego, przewieziono do Rzymu, a w czasach nowożytnych przewieziono kolejne obeliski do Paryża, Londynu i Nowego Jorku. [przypis edytorski]

obelisk — czworościenny, zwężający się ku górze słup zakończony ostrosłupem (piramidką), charakterystyczny element architektury starożytnego Egiptu; obeliski stawiano parami przed wejściami do świątyń. [przypis edytorski]

obelisk — obelisk ten upamiętnia bitwę pod Wrzawami w widłach Wisły i Sanu stoczoną faktycznie 12 czerwca 1809 (a nie 13 czerwca, jak głosi napis na pomniku) pomiędzy wojskami Księstwa Warszawskiego a wojskami austriackimi; stojący na małym pagórku, miejscu pochówku poległych, klasycystyczny obelisk został ufundowany dla upamiętnienia 70 rocznicy bitwy przez właściciela Wrzaw barona Kaliksta Horocha, który jako 12-latek był z ojcem we Wrzawach podczas starcia. [przypis edytorski]

obelisk — pomnik w kształcie wysokiego, zwężającego się ku górze ostrosłupa. [przypis edytorski]

obelisk z Place de la Concorde — egipski obelisk stojący na Place de la Concorde (placu Zgody) w centrum Paryża, pochodzący ze świątyni Amona w Luksorze; wylewającego na samotnym, bezsłonecznym wygnaniu łzy granitowe: w pierwszej części dwuczęściowego wiersza Nostalgies d'Obélisques (Nostalgie obelisków), ze zbioru Émaux et Camées Gautiera. [przypis edytorski]

obeńdą (gw. forma) — obejdą. [przypis edytorski]

Oberammergau — gmina w Bawarii, w Niemczech, słynie misteriów pasyjnych, organizowanych co 10 lat od roku 1634. Dla Brzozowskiego nazwa ta służy jako symbol naśladowania męki, chęć usprawiedliwiania się męką od pracy. [przypis edytorski]

oberamtman (z niem. Oberamtmann) — przedstawiciel wyższej administracji, w Niemczech dawniej zarządca okręgu. [przypis edytorski]

Oberaufseher (niem.) — nadzorca. [przypis edytorski]

obercuch (daw., z niem. Überzug) — okrycie, suknia zwierzchnia. [przypis edytorski]

oberkelner (daw.) — starszy kelner. [przypis edytorski]

ober-kelner (z niem.) — starszy kelner. [przypis edytorski]

Oberkommando der Wehrmacht (niem.) — naczelne dowództwo armii (niemieckiej). [przypis edytorski]

Oberlander, Adolf (1845–1923) — rysownik i karykaturzysta niem., którego dzieła zawierają elementy krytyki ustroju kapitalistycznego. [przypis edytorski]

Obermann — preromantyczna, melancholijna powieść epistolarna autorstwa Étienne'a Pivert de Senancour (1770–1846), wydana w 1804, przez długi czas pozostawała niemal niezauważona. [przypis edytorski]

obern Tribunal — des göttlichen Gerichts. [przypis edytorski]

Oberon — król elfów, bohater Snu nocy letniej Williama Shakespeare'a. [przypis edytorski]

Oberon, król wróżek — Tezeusza i Oberona często grała ta sama osoba. [przypis edytorski]

ober — przełożony obsługi sali w restauracji; starszy kelner. [przypis edytorski]

ober (przestarz., z niem.) — starszy kelner nadzorujący pracę innych kelnerów; pot. używane w wołaczu w stosunku do każdego kelnera. [przypis edytorski]

ober (przestarz., z niem.) — starszy kelner nadzorujący pracę innych kelnerów; pot. używane w wołaczu w stosunku do każdego kelnera. [przypis edytorski]

Oberscharführer — stopień paramilitarny w SS. [przypis edytorski]

ober-stewardt (daw.) — główny steward na statku pasażerskim, kierujący personelem obsługującym pasażerów i oficerów. [przypis edytorski]

oberszter (hist. wojsk., z niem. oberster) — dowódca regimentu, oddziału wojskowego liczącego w czasach Władysława IV ok. 400–600 żołnierzy; pułkownik. [przypis edytorski]

oberszterlejtnant — podpułkownik. [przypis edytorski]

oberszt (z niem. Oberst) — pułkownik. [przypis edytorski]

obertas (pot.) — oberek, żwawy taniec ludowy. [przypis edytorski]

obertelek — drewniany kołeczek spełniający funkcję guzika. [przypis edytorski]

obertelek (gw.) — guzik, drewniany kołeczek. [przypis edytorski]

oberża (daw.) — zajazd przy głównym trakcie, oferujący podróżnym posiłek i nocleg. [przypis edytorski]

oberżysta (daw.) — właściciel karczmy. [przypis edytorski]

oberżysta — właściciel oberży, zajazdu; karczmarz. [przypis edytorski]

obeście (starop.) — utrzymanie, zysk. [przypis edytorski]

obesłany — tu: ogłoszony. [przypis edytorski]

obeszło — tu: otoczyło. [przypis edytorski]

obeźreć (gw.) — obejrzeć. [przypis edytorski]

obezdolić (neol.) — pozbawić wcześniejszej doli, unieszczęśliwić. [przypis edytorski]

obezsilnić — odebrać siły. [przypis edytorski]

obezwać — dziś: nazwać. [przypis edytorski]

obezwać się — dziś popr.: odezwać się. [przypis edytorski]

obezwładniały — dziś popr.: stały się bezwładne. [przypis edytorski]

obezwłasnowolnić — dziś: ubezwłasnowolnić. [przypis edytorski]

obgryzione kości z ćwiartki kury itd. — rzecz dzieje się w święto Jom Kipur, wymagające postu. [przypis edytorski]

obiadować (daw.) — jeść obiad. [przypis edytorski]

obiad (starop.) — uczta (szczególnie: weselna). [przypis edytorski]

obiata (daw.) — ofiara dla bogów; tu: symbol, omen. [przypis edytorski]

obiata (daw.) — ofiara składana bóstwom. [przypis edytorski]

obiata (daw.) — ofiara, słowo zazwyczaj używane w kontekście ofiar, jakie słowianie zachodni składali na cześć zmarłych; tutaj w znaczeniu ofiary pokarmowej, por. Wj 29:41. [przypis edytorski]

obiata (daw.) — ofiara z płodów rolnych bądź zwierząt. [przypis edytorski]