Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | austriacki | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | czasownik | czeski | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | sportowy | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wschodni | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 129447 przypisów.
liszaj — schorzenie skóry a. ubytki i plamy na płaskiej powierzchni, np. na tynku. [przypis edytorski]
liszaj — schorzenie skóry, przen. plama a. ubytek na płaskiej powierzchni w rodzaju tynku. [przypis edytorski]
liszaj — ślad zniszczenia na jakiejś powierzchni. [przypis edytorski]
liszka (daw., gw.) — lis. [przypis edytorski]
liszka (daw.) — lis. [przypis edytorski]
liszka (daw.) — lisica. [przypis edytorski]
liszka (daw.) — samica lisa; także ogólnie: lis. [przypis edytorski]
liszka — lis. [przypis edytorski]
liszka (pot.) — gąsienica motyla. [przypis edytorski]
liszka (pot.) — gąsienica. [przypis edytorski]
liszka (starop.) — lis. [przypis edytorski]
liszka (tu daw.) — lis. [przypis edytorski]
Józef Ignacy Kraszewski, Anafielas, Anafielas. Pieśń I. Witolorauda
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
liszka — tu: futro ze skór lisich. [przypis edytorski]
liszka — tu: gąsienica. [przypis edytorski]
Liszki — polska wieś położona w województwie łódzkim, w powiecie łęczyckim. [przypis edytorski]
liszny (daw., gw.) — zbędny, zbyteczny, niepotrzebny. [przypis edytorski]
Liszt, Ferenc (1811–1886) — kompozytor i pianista węgierski epoki romantyzmu. [przypis edytorski]
Liszt, Ferenc (1811–1886) — kompozytor i pianista węgierski epoki romantyzmu. Stworzył nowy gatunek muzyczny: poemat symfoniczny. [przypis edytorski]
Liszt, Ferenc (1811–1886) — węgierski pianista i kompozytor epoki romantyzmu. [przypis edytorski]
Liszt, Franciszek (1811–1896) — znakomity kompozytor i wirtuoz węgierski. [przypis edytorski]
liszuo secho kiwisi adoszem (hebr.) — pomocy Twojej oczekuję, Panie. [przypis edytorski]
liszyć (daw.) — pozostawić. [przypis edytorski]
liszyć (daw.) — zostawić. [przypis edytorski]
liściami — dziś N.lm: liśćmi. [przypis edytorski]
liściami — dziś popr. forma: liśćmi. [przypis edytorski]
liściami — dziś popr. forma N. lm: liśćmi. [przypis edytorski]
Józef Ignacy Kraszewski, Anafielas, Anafielas. Pieśń I. Witolorauda
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
liściami — dziś popr.: liśćmi. [przypis edytorski]
liściami — dziś popr. N.lm: liśćmi. [przypis edytorski]
liściami — dziś popr. N. lm: liśćmi. [przypis edytorski]
liście (daw.) — r.n. [tj. to liście; dziś: M. lp ten liść, M. lm te liście; M. lp to listowie]. [przypis edytorski]
liście (daw.) — tu: listowie. [przypis edytorski]
liście mnie (…) zasłoniło — tu: listowie. [przypis edytorski]
Liście pieścił i szeleścił — jeżeli ten wers przeczytamy na głos, usłyszymy dźwięki przypominające szelest liści (użyte tu zostały wyrazy dźwiękonaśladowcze). [przypis edytorski]
liście (tu daw.) — listowie. [przypis edytorski]
liście — tu: listowie. [przypis edytorski]
liście — tu lp, r.n.; jak dziś: listowie. [przypis edytorski]
liście wawrzynu — wawrzyn, nazywany także laurem, drzewem laurowym, to rodzaj drzew i krzewów z rodziny wawrzynowatych, które rosną m.in. w basenie Morza Śródziemnego. W starożytności w Grecji i Rzymie z liści wawrzynu wito wieniec laurowy będący symbolem zwycięstwa, chwały, tryumfu, otrzymywali go m.in. zwycięzcy zawodów olimpijskich. Przystrajał nim głowę także Juliusz Cezar, a po nim inni rzymscy cesarze. [przypis edytorski]
Liście żółkniało (daw.) — liście żółkły. [przypis edytorski]
liściech — dziś popr. forma Msc.lm: listach. [przypis edytorski]
liściech (starop. forma) — dziś Ms. lm: (o) listach. [przypis edytorski]
liściem — właśc.: listowiem. [przypis edytorski]
liściów (daw.) — dziś popr. D. lm: liści. [przypis edytorski]
liść bobkowy — liść laurowy. [przypis edytorski]
liść bobkowy — liść laurowy, używany jako przyprawa do zup, sosów itp. [przypis edytorski]
liść oliwki — u Cylkowa 'liść oliwnika', co nie jest precyzyjne. [przypis edytorski]
lit. — tu: literę. [przypis edytorski]
Litania do Marii Panny — muzykę do tego wiersza (jako opus 59) napisał w latach 1930–1933 Karol Szymanowski (1882–1937). [przypis edytorski]
litania loretańska — modlitwa katolicka na cześć Matki Bożej; w której po wstępnym błaganiu, skierowanym do Trójcy Świętej, następują szeregiem (właśnie w styli litanijnym) krótkie wezwania do Matki Bożej wskazujące jej szczególne cnoty. [przypis edytorski]
litania — rodzaj modlitwy. [przypis edytorski]
litanija — dziś: litania. [przypis edytorski]
litara — raidė. [przypis edytorski]
litaros — raidės. [przypis edytorski]
litaur — rodzaj bębna. [przypis edytorski]
litaury — perkusyjny instrument muzyczny; miedziane półkule pokryte skórą. [przypis edytorski]
litaury (ukr. litawry) — instrument perkusyjny, rodzaj bębna. [przypis edytorski]
litaury — wielkie bębny wojskowe, kotły. [przypis edytorski]
litera docet, litera nocet (łac.) — litera poucza, litera szkodzi; przen. o słowie, szczególnie pisanym; o literaturze. [przypis edytorski]
Litera zabija, ale duch ożywia — cytat biblijny, 2 Kor 3:6. [przypis edytorski]
literalnie — dosłownie. [przypis edytorski]
literalny — dosłowny. [przypis edytorski]
Literatury Słowiańskie — chodzi prawdopodobnie o dzieło Adama Mickiewicza (1798–1855), pt. Literatura słowiańska: wykłady w Collège de France. [przypis edytorski]
litery Hłaholskie — głagolica, najstarszy alfabet słowiański. [przypis edytorski]
Litewka (daw.) — Litwinka. [przypis edytorski]
Józef Ignacy Kraszewski, Anafielas, Anafielas. Pieśń I. Witolorauda
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
litewka (niem. die Litewka) — rodzaj dwurzędowej kurtki żołnierskiej; nazwa niem. zapożyczona z daw. pol. [przypis edytorski]
litewskie xiążę — dziś popr.: litewski książę. [przypis edytorski]
litewskiem — daw. (XIX w.) forma N. i Msc. lp r.n.; dziś popr.: litewskim. [przypis edytorski]
Lithuania — tu: cykl rysunków polskiego malarza Artura Grottgera (1837–1867), przedstawiających sceny z powstania styczniowego. [przypis edytorski]
litkup (gw.) — poczęstunek alkoholem po dobitym targu. [przypis edytorski]
litkup — zwyczaj zapijania dobitego targu (dla jego uprawomocnienia) przy świadkach, na koszt nabywcy. [przypis edytorski]
litodendron (z gr.) — skamieniałe drzewo. [przypis edytorski]
litodomy — dziś popr.: wkamienniki (Lithophaga), rodzaj średniej wielkości małży o wydłużonej muszli przypominającej daktyl; w oryg.: lithodomes, od Lithodomus w klasyfikacji Cuviera z 1816. [przypis edytorski]
litograf — grafik wykonujący swoje prace poprzez odbijanie ich z kamiennej płyty. [przypis edytorski]
litograf — osoba wykonująca odbitki za pomocą płyty kamiennej. [przypis edytorski]
litografia — odbitka graficzna, wykonana techniką druku płaskiego. [przypis edytorski]
litografia — powielanie rysunku wyrytego na płycie kamiennej. [przypis edytorski]
litografia — technika graficzna, polegająca na odbijaniu matrycy wytrawionej kwasem w kamieniu. [przypis edytorski]
litografia — technika graficzna polegająca na wykonaniu rysunku tłustą kredką, farbą lub tuszem na płycie kamiennej, pokryciu go farbą drukarską i odbiciu na papierze; też: odbitka wykonana tą techniką. [przypis edytorski]
litografia (z gr. lithos: kamień, graphein: pisać) — technika graficzna polegająca na odbijaniu kamiennej matrycy z łupku wapiennego, na której słabym kwasem wytrawiono rysunek, uprzednio naniesiony zatłuszczającą kredką a. farbą; tu: zakład wykonujący odbitki litograficzne. [przypis edytorski]
litografia (z gr.) — obrazek odbity za pomocą płyty kamiennej, na którą uprzednio naniesiono rysunek. [przypis edytorski]
litografia (z gr.) — popularna w XIX w. metoda druku i technika graficzna polegająca na wykonaniu rysunku tłustą kredką, farbą lub tuszem na płycie kamiennej, pokryciu go farbą drukarską i odbiciu na papierze; tu: odbitka powstała tą metodą. [przypis edytorski]
litografia (z gr.) — technika graficzna polegająca na wykonaniu rysunku tłustą kredką, farbą lub tuszem na płycie kamiennej, pokryciu go farbą drukarską i odbiciu na papierze. [przypis edytorski]
litografować — wykonywać odbitki metodą litografii; litografia (z gr. lithos: kamień, graphein: pisać): technika graficzna polegająca na odbijaniu kamiennej matrycy z łupku wapiennego, na której słabym kwasem wytrawiono rysunek, uprzednio naniesiony zatłuszczającą kredką a. farbą. [przypis edytorski]
litografowany — wykonany z użyciem litografii, techniki graficznej polegającej na wykonaniu odbitki rysunku sporządzonego na kamiennej matrycy z łupku wapiennego. [przypis edytorski]
litośny (daw.) — dziś: litościwy. [przypis edytorski]
litośny (daw.) — litościwy, współczujący. [przypis edytorski]
litośny — dziś: litosny, litościwy. [przypis edytorski]
litować (daw.) — tu: żałować, skąpić. [przypis edytorski]
litować — tu: żałować. [przypis edytorski]
littérateur (fr.) — pisarz, literat. [przypis edytorski]
lituję twojej głowy, Stary — lituję się nad tobą, ponieważ jesteś stary; ze względu na to, że jesteś stary, ulituję się i nie powiem więcej. [przypis edytorski]
litvomanas — kas laikosi litvomanijos. [przypis edytorski]
Litwa — państwo w płn.-wsch. Europie, dawniej wchodzące w skład Rzeczpospolitej Obojga Narodów. [przypis edytorski]
Litwa — tu: Litwini, mieszkańcy Litwy; Było się Litwie podziwiać tam czemu — było tam wiele rzeczy, które mogły wywołać podziw Litwinów. [przypis edytorski]
Litwa — tu: Litwini, mieszkańcy Litwy; z garścią Litwy — z niewielką ilością Litwinów. [przypis edytorski]
Litwa — tu: Litwini. [przypis edytorski]
litwacki — charakterystyczny dla litwaków, jak potocznie nazywano Żydów z terenów Litwy (także dzisiejszej Białorusi). [przypis edytorski]
litwak (pot.) — Żyd przybyły do Królestwa Polskiego z terenów Litwy (także dzisiejszej Białorusi), czyli z tzw. strefy osiedlenia wyznaczonej dla Żydów na ziemiach włączonych do Cesarstwa Rosyjskiego; litwacy emigrowali uchodząc przed represjami w guberniach rosyjskich, przede wszystkim w latach 1881–1882 i 1905–1907. [przypis edytorski]
Litwak — tak nazywano Żydów z Litwy i Białorusi, którzy słynęli jako zaciekli przeciwnicy chasydyzmu i rabinów-cudotwórców. Litwak to synonim uporu, przekory, trzeźwości umysłu, człowiek wierzący tylko w to, co można zbadać, udowodnić. [przypis edytorski]
litwiak, właśc. litwak — tak w Kongresówce nazywano Żydów pochodzących z obszaru dawnej Litwy. [przypis edytorski]
Litwinow, Maksim Maksimowicz, pierwotnie Enoch Meyer Wallach (1876–1951) — dyplomata radziecki, uczestnik ruchu rewolucyjnego; w latach 1930–1939 ludowy komisarz (minister) spraw zagranicznych ZSRR. [przypis edytorski]
