Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej

Wpłać
 
600 000 zł

Cześć ludzie!

Tu Patyczak, Brudne Dzieci Sida! Lubię biegać, lubię grać, ale czytać wprost uwielbiam. Dlatego wspieram skromnym, ale za to regularnym comiesięcznym zleceniem stałym Fundację Wolne Lektury. Napisałem nawet wiersz:

Czy wolisz czytać w domu, czy na łonie natury,
Zapraszam! Wspierajmy razem Fundację Wolne Lektury!

Wspieram Wolne Lektury!
Szacowany czas do końca: -
Elżbieta Drużbacka, Wiersze światowe, Skargi kilku Dam w spólnej kompanji będących, dla jakich racyi z Mężami swojemi żyć nie chcą
Awersya pewnej Damy całe życie bawiącej u wielkich Dworów, przy których gdy nie tylko same próżność, nieszczerość, zazdrość i wiele defektów uznała, waletę życiu takiemu wypowiada, a na spokojniejsze się wybiera → ← Na pysznego, który o sobie wiele trzyma i nad wszystkich się wynosi w doskonałości

Spis treści

    1. Bóg: 1
    2. Kobieta: 1
    3. Konflikt: 1
    4. Małżeństwo: 1
    5. Mąż: 1
    6. Mężczyzna: 1
    7. Nuda: 1
    8. Obyczaje: 1
    9. Pozycja społeczna: 1
    10. Przysięga: 1 2
    11. Robak: 1
    12. Rozstanie: 1
    13. Sumienie: 1
    14. Ślub: 1
    15. Zdrada: 1
    16. Żona: 1

    Wprowadzono uwspółcześnienia: niechcą -> nie chcą, niechce -> nie chce, niechciał -> nie chciał, niedba -> nie dba, nieznam -> nie znam, niewiem -> nie wiem, nieuważając -> nie uważając, nieopuszczę -> nie opuszczę, niewyprawi -> nie wyprawi; po między -> pomiędzy, nato -> na to, do kąd -> dokąd; zemną -> ze mną; mnieby -> mnie by, prędzejbym -> prędzej bym; axamit -> aksamit. Zmodernizowano interpunkcję. Poprawiono błąd źródła: Ewaugelij -> Ewangelij.

    Elżbieta DrużbackaWiersze światoweSkargi kilku Dam w spólnej kompanji będących, dla jakich racyi z Mężami swojemi żyć nie chcą

    1
    W pewnym ogrodzie pomiędzy szpalery
    W czas ranny chodząc szeptałam pacierze,
    Słucham ciekawie, że jakieś afery
    Sekretne mają Damy przy kwaterze,
    5
    Siedząc na darniu[1] w figurę kanapy[2],
    Co raz z tabakier zażywają rapy.
    Nadstawiam ucha przez grabiny gęste,
    Liście[3] mnie swoim zasłoniło cieniem;
    Widzę łzy z oczu, a wzdychania częste,
    10
    Uważam i mam litość nad stworzeniem
    Płci mojej, ledwie wraz z nimi nie kwilę,
    Nie wiedząc, że to płaczą krokodyle.
    Że jak smok siedzi na łańcuchu w domu,
    15
    Nic nie dba, bym się czem miała zabawić,
    Sługi nie pytaj, zagrać nie masz komu,
    Ani takiego, żeby mnie zrozumiał
    W mądrych dyskursach rezonować[4] umiał.
    Jakże tu mięszkać[5] z takim domatorem,
    20
    Co tylko wołom karmnym krzyżów maca,
    Zboże na targi wyprawuje worem,
    Prostych to osób z taką zrzędą praca;
    Kawy w mym domu nie znajdzie trzech ziarnek,
    Piwa mi z serem zagrzać każe garnek.
    25
    Druga głos bierze: ach! miła sąsiadko
    Więcej ja cierpię z moim skąpcem męki,
    Kaszki na wieczór nagotuje rzadko,
    Kluczy z zapasa nie da mi do ręki;
    Muszek, wstąg, szpilek z marsem[6] kiedy kupi,
    30
    Jak z nim żyć, kiedy i skąpy, i głupi.
    Od trzeciej skarga zachodzi osoby
    Mówiąc: fraszka to, godna śmiechu sprawa;
    Mnie by zapłakać gdy nie znam co roby[7],
    Sejmów nie widzę, nie wiem gdzie Warszawa,
    35
    Choćby mi boków naszturkano w ciżbie
    Bylem z raz była w Senatorskiej[8] izbie.
    Nie wiem co jest bal, assamble[9], reduty[10],
    Mój mnie jegomość osadził przy kurach:
    Paź do ogona ma łatane buty,
    40
    O blondynowych[11] nie chce garniturach
    Wiedzieć, żebym je mieć mogła na modę;
    Otoż z tych racyi z gapiem się rozwiodę.
    Czwarta z westchnieniem rzecze: ja się cieszę
    Żem nie ja tylko sama nieszczęśliwa;
    45
    Mój Borys nie chciał sprawić mi bekieszę[12],
    Takiej jak teraz modny wiek zażywa,
    Aksamit ponso podszyty marmurkiem
    Po szwach z masyfu bramowano sznurkiem.
    Sukna mi kupił miasto[13] aksamitu,
    50
    Szlamy wytarte z lamusu sprowadził,
    Na to u żyda[14] zaciągnął kredytu,
    Mnie przy gałganach z kuśnierzem zasadził;
    Zważcież, jeżeli nie mam się czem smucić,
    Z tak słusznych przyczyn prostaka porzucić.
    55
    Ostatnia mówi: jam się w wachlarzyku
    Pięknym kochała, gdzie miniatura
    Postać Kupida niby w ołtarzyku
    Wstawiła, co mu dać mogła natura,
    Wszystko wyraźne, w tak subtelnej sztuce
    60
    Było, a resztę dla żalu ukrócę.
    Mój Satyr wziąwszy wachlarz w grube ręce,
    Jak jął wachlować niby kowal miechem,
    Nie uważając na członki chłopięce,
    Rozumiał, że to z pachołkiem Wojciechem,
    65
    Za pasy chodzi, złamał kość słoniową;
    Rura za rurę osądził wołową.
    Ja pełna będąc cholery[15] i żalu,
    Odjeżdżam z domu porzuciwszy dzieci,
    Na pożegnaniu powiem mu: brutalu,
    70
    Już z tobą żyję rok dziesiąty trzeci,
    Dłużej nie myślę, intencyi nie kryję,
    Wiedz, w jakiej cenie są galanterye.
    Dłużej nie mogąc słuchać rzeczy podłych,
    Zatulam uszy, a zaciskam zęby,
    75
    Uchodzę od tych piąciu[16] Dam rozwiodłych,
    Aby mi słowo nie wypadło z gęby,
    Powiedzieć prawdę, że nie masz racyi
    Ni do rozwodu, ni separacyi.
    Milczałam dotąd, chcąc sekret zachować
    80
    Dla wstydu, żem też i ja białogłowa;
    Odtąd zaczynam mężatki rachować,
    Zamiast pięć panien głupich, co je zowią
    W Ewangelij, że w lampach nie miały
    Oleju, od drzwi precz odejść musiały.
    85
    Ślub, Przysięga, Bóg, RozstaniePrędzej bym pannom niewiadomym rzeczy
    Błąd darowała niżeli zamężnym,
    Które gdy stuła ślubem ubezpieczy,
    I stan ich węzłem zadziergnie[17] potężnym,
    Pomocą Boga wraz świętych wezwaniem
    90
    Wolą utwierdzi, iść za swoim zdaniem.
    Jest to żart z Bogiem, z Świętymi igraszka,
    Ołtarz podobno u nich Gdańskim Biurem[18];
    Przysięgać jawnie, bagatela, fraszka,
    Ufając, że się pięknych pereł sznurem
    95
    W zastaw złożonym, wyplątają[19] z węzła:
    Ciałoć[20] swobodne, lecz dusza uwięzła.
    Sumienie, Robak, Przysięga, ZdradaWiem, że niejednej w sumieniu zawierci
    Robak, choć go chce umorzyć sposoby:
    Nie opuszczę cię aż do samej śmierci;
    100
    Opuszcza snadno[21] dla podłej osoby:
    Przymierze z Stwórcą dla stworzenia łamie,
    Idź precz Antoni, żyj ze mną Adamie.
    Jeźli[22] dla racyi wyżej wyrażonych
    Kochane panie szukacie rozwodu,
    105
    Nie miejcie za złe, że was rozpuszczonych
    W swywoli sądzę; Polskiemu[23] narodu[24]
    Krzywdę czynicie, z siebie śmiechy, żarty;
    Honor wasz płacze, że goły, wytarty.
    Czy słuszna? żeby Rzym, Nuncyaturę[25],
    110
    Konsystorz[26] kłócić niegodziwą sprawą:
    Bóg dobry, iże piorunową chmurę
    Nie ześle, w piekło nie wyprawi nawą[27].
    Przyjdzie kres, kiedy z życiem was rozwiedzie,
    Będzie wiedziała każda, dokąd jedzie.
    115
    Żałują wielu, żałuję też i ja
    Pasterzów naszych zacnych i pobożnych
    Że się o uszy niewinne obija
    Echo zgorszenia w materyach różnych.
    Radziemy zażyć sztuki Ulissesa
    120
    Być głuchym, mijać Syren interesa[28].

    Przypisy

    [1]

    na darniu — dziś: na darni. [przypis edytorski]

    [2]

    w figurę kanapy — w kształcie kanapy. [przypis edytorski]

    [3]

    liście mnie (…) zasłoniło — tu: listowie. [przypis edytorski]

    [4]

    rezonować — wypowiadać się elokwentnie, rozprawiać śmiało, krytycznie przedstawiać swoje zdanie; moralizować, mądrzyć się. [przypis edytorski]

    [5]

    mięszkać (daw.) — dziś popr.: mieszkać. [przypis edytorski]

    [6]

    z marsem — ze srogą miną. [przypis edytorski]

    [7]

    rob — robron; szeroka suknia balowa popularna w XVIII w. [przypis edytorski]

    [8]

    Senatorskiej izbie — dziś popr. małą literą: senatorskiej. [przypis edytorski]

    [9]

    assamble (z fr.) — spotkania towarzyskie. [przypis edytorski]

    [10]

    reduta (daw.) — zabawa towarzyska, łącząca bal (często maskowy) oraz grę w karty dla panów i plotki oraz swatanie par dla pań. [przypis edytorski]

    [11]

    blondynowy — wykonany z blondyny, tj. koronki klockowej z surowego jedwabiu. [przypis edytorski]

    [12]

    bekiesza — rodzaj długiego płaszcza podszytego futrem, szamerowanego i zapinanego na pętlice z ozdobnego sznura. [przypis edytorski]

    [13]

    miasto (daw.) — zamiast. [przypis edytorski]

    [14]

    żyd — wyznawca judaizmu. [przypis edytorski]

    [15]

    cholera — tu: gniew, wściekłość. [przypis edytorski]

    [16]

    piąciu (daw.) — dziś popr. D.lm: pięciu. [przypis edytorski]

    [17]

    zadziergnąć — dziś popr.: zadzierzgnąć. [przypis edytorski]

    [18]

    gdańskie biuro — biuro handlowe, kupieckie; Gdańsk był głównym ośrodkiem handlu zbożem i in. surowcami eksportowanymi z Rzeczypospolitej, siedzibą kupców pośredniczących w tym handlu. [przypis edytorski]

    [19]

    wyplątają — dziś popr.: wyplączą. [przypis edytorski]

    [20]

    ciałoć — konstrukcja z partykułą wzmacniającą -ci, skróconą do -ć. [przypis edytorski]

    [21]

    snadno (daw.) — łatwo. [przypis edytorski]

    [22]

    jeźli — dziś: jeśli. [przypis edytorski]

    [23]

    Polskiemu — dziś popr. małą literą: polskiemu. [przypis edytorski]

    [24]

    narodu — dziś popr. C.lp: narodowi. [przypis edytorski]

    [25]

    nuncjatura — przedstawicielstwo dyplomatyczne Watykanu. [przypis edytorski]

    [26]

    konsystorz (łac. consistorium: zgromadzenie) — daw. w kościele katolickim zgromadzenie doradców biskupa (kurii biskupiej) zbierające się pod przewodnictwem biskupa dla rozstrzygania spraw administracyjno-sądowniczych. [przypis edytorski]

    [27]

    nawa (daw., z łac.) — statek, okręt; por. nawigacja. [przypis edytorski]

    [28]

    interesa — dziś popr. M.lm: interesy. [przypis edytorski]

    Bezpieczne płatności zapewniają: PayU Visa MasterCard PayPal

    Dane do przelewu tradycyjnego:

    nazwa odbiorcy

    Fundacja Wolne Lektury

    adres odbiorcy

    ul. Marszałkowska 84/92 lok. 125, 00-514 Warszawa

    numer konta

    75 1090 2851 0000 0001 4324 3317

    tytuł przelewu

    Darowizna na Wolne Lektury + twoja nazwa użytkownika lub e-mail

    wpłaty w EUR

    PL88 1090 2851 0000 0001 4324 3374

    Wpłaty w USD

    PL82 1090 2851 0000 0001 4324 3385

    SWIFT

    WBKPPLPP

    x
    Skopiuj link Skopiuj cytat
    Zakładka Istniejąca zakładka Notka
    Słuchaj od tego miejsca