Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | austriacki | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | czasownik | czeski | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | sportowy | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wschodni | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 129442 przypisów.
Koło biegunu krąży wiecznymi obwody — fragment Iliady Homera. [przypis edytorski]
koło — dożywocie. [przypis edytorski]
koło — dziś popr.: dla. [przypis edytorski]
koło — krąg czyśćca. [przypis edytorski]
koło Panny Marii Śnieżnej — tj. koło Kościoła Matki Boskiej Śnieżnej (ob. Matki Boskiej Nieustającej Pomocy), najstarszego katolickiego kościoła we Lwowie. [przypis edytorski]
Koło — polskie miasto powiatowe w województwie wielkopolskim; podczas II wojny naziści utworzyli tu getto dla licznej w Kole ludności żydowskiej. [przypis edytorski]
Koło Polskie — w parlamencie austriackim grupowało wszystkich polskich posłów z Galicji. [przypis edytorski]
koło powtarzające (fr. cercle répétiteur) a. koło Bordy — repetycyjny instrument geodezyjny wynaleziony w 1784 przez fr. konstruktora Étienne Lenoira, pracującego na zlecenie matematyka i inżyniera Jeana Charles'a de Bordy, który później ulepszył ten wynalazek; w 1806 usprawniony przez Jeana Nicolasa Fortina. [przypis edytorski]
koło — rada wojenna. [przypis edytorski]
Koło Sprawy Bożej — ruch moralno-religijny zw. towiańczykami; Koło utworzone zostało z inicjatywy Andrzeja Towiańskiego (1799–1878) 1 czerwca 1842 w Paryżu i działało do 1878 r.; towiańczycy wierzyli w nadejście nowej epoki, przybliżającej nadejście Królestwa Bożego na ziemi, doniosłą rolę narodu polskiego w procesie dziejowym, krytykowali zinstytucjonalizowane formy religijne; byli przekonani, że każdy człowiek posiada w swym wnętrzu pochodzącą bezpośrednio od Boga wiedzę absolutną. Wśród członków Koła znaleźli się wybitni przedstawiciele polskiej emigracji: Adam Mickiewicz, Juliusz Słowacki, Michał Szweycer, Seweryn Goszczyński i in. [przypis edytorski]
koło — tu: naradę, zgomadzenie. [przypis edytorski]
koło — tu: okrążenie. [przypis edytorski]
koło — tu: rada. [przypis edytorski]
koło — tu: rada, wiec. [przypis edytorski]
Wojciech Dembołęcki, Pamiętniki o Lisowczykach czyli przewagi Elearów polskich
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
koło — urządzenie w ścianie sierocińca, które pozwalało oddać niemowlę anonimowo; rodzaj okna życia. [przypis edytorski]
koło Zielonych Świątkow i przed Popielcem (…) w Przemienienie i na Gromnice (….) Pietrapawła (…) na Trzykróli — określenia czasu bazujące na ważnych świętach kościelnych: Zielone Świątki (oficjalnie: święto Zesłania Ducha Świętego) przypadają 7 tygodni po Wielkanocy, w maju lub w czerwcu, Popielec 46 dni przed Wielkanocą, pomiędzy 5 lutego a 10 marca, święto Przemienienia Pańskiego przypada 6 sierpnia, Gromnice (Matki Boskiej Gromnicznej) 2 lutego, apostołów Piotra i Pawła 29 czerwca, Trzech Króli 6 stycznia. [przypis edytorski]
koło zwierzyńcowe — koło zodiaku. [przypis edytorski]
koło Zygmunta — koło kolumny Zygmunta III Wazy znajdującej się na placu Zamkowym w Warszawie. [przypis edytorski]
Kołobrzeg — miasto w północnej części województwa zachodniopomorskiego. [przypis edytorski]
kołodziej — człowiek, który zajmuje się wyrobem wozów i potrzebnych do nich części. [przypis edytorski]
kołodziej — rzemieślnik wyrabiający i naprawiający koła do wozów. [przypis edytorski]
Kołomyja — miasto w płd.-zach. Ukrainie, nad rzeką Prut. [przypis edytorski]
kołotuszka (reg. lwowski) — mątewka, drewniany przyrząd kuchenny do mieszania. [przypis edytorski]
kołowacizna — ciężka choroba niektórych zwierząt, przeważnie owiec, wywołana przez obecność larw tasiemca w ich mózgowiu. [przypis edytorski]
kołowacizna (pot.) — tu: zawroty głowy, zamęt w myślach. [przypis edytorski]
kołowacizna (pot.) — zamieszanie, zamęt. [przypis edytorski]
kołowany — tu: łamany kołem. [przypis edytorski]
kołowaty głód przylepia strupy — w getcie łódzkim nie było kanałów, a kamienice sąsiadujące z murem od strony „aryjskiej” zostały wyburzone przez Niemców, co skutecznie uniemożliwiło przemyt niezbędnej żywności i lekarstw. Jeszcze przed 1942 głównie z powodu głodu i innych chorób zmarło tam ok. 17,5 tys. osób. [przypis edytorski]
kołowrotek — dawne urządzenie do wytwarzania przędzy z włókien. [przypis edytorski]
kołowrotek — urządzenie do przędzenia nici z napędem nożnym. [przypis edytorski]
kołowrotek — urządzenie do wytwarzania przędzy z włókien. [przypis edytorski]
kołowrotek — urządzenie do wytwarzania przędzy z włókien. [przypis edytorski]
kołpaczek lisi — tzw. lisia czapa, obwódka wokół księżyca świecącego we mgle lub w wilgotnym powietrzu. [przypis edytorski]
kołpaczek — wysoka czapka bez daszka, z futrzanym otokiem. [przypis edytorski]
kołpaczek — wysoka, stożkowa czapka futrzana, od XV do XIX w. noszona w Polsce. [przypis edytorski]
kołpak — czapka tatarska obrzeżona futrem. [przypis edytorski]
kołpak — czapka tatarska obrzeżona futrem. [przypis edytorski]
kołpak — futrzana, wysoka czapka. [przypis edytorski]
kołpak — stożkowate nakrycie głowy. [przypis edytorski]
kołpak — tu: noszona dawniej wysoka, futrzana czapka. [przypis edytorski]
kołpak — tu: wysoka czapka bez daszka. [przypis edytorski]
kołpak — tu: wysoka czapka futrzana. [przypis edytorski]
kołpak — wysoka czapka bez daszka, futrzana lub z futrzanym otokiem. [przypis edytorski]
kołpak — wysoka czapka bez daszka, z futrzanym otokiem. [przypis edytorski]
kołpak — wysoka czapka z futrzanym otokiem, popularna w XVIII w. w Europie Wschodniej. [przypis edytorski]
kołpak — wysoka futrzana czapka w kształcie stożka. [przypis edytorski]
kołpak — wysokie, stożkowate nakrycie głowy bez daszka. [przypis edytorski]
kołpak (z tur.) — nakrycie głowy, obszyte futrem. [przypis edytorski]
kołpak (z tur.) — wysokie, spiczasto zakończone nakrycie głowy bez daszka, obszywane futrem. [przypis edytorski]
kołtun — splątane włosy, często zaatakowane przez robactwo. [przypis edytorski]
kołtun — zbity kłąb splątanych i pozlepianych brudem włosów na głowie. [przypis edytorski]
kołtuneria (pogard.) — zbiorowość ludzi zacofanych, ciemnych i nietolerancyjnych; także: mentalność i postawa właściwe takim ludziom. [przypis edytorski]
kołtuństwo (pogard.) — zbiorowość ludzi zacofanych, ciemnych i nietolerancyjnych; także: mentalność i postawa właściwe takim ludziom. [przypis edytorski]
kołupać (daw., reg.) — łupać, stukać. [przypis edytorski]
koły (daw.) — dziś forma N.lm: kołami. [przypis edytorski]
koły — dziś popr. forma N.lm: kołami. [przypis edytorski]
koły serdcie bołyt (z ukr.) — kiedy serce boli. [przypis edytorski]
koły (starop. forma) — dziś popr. N.lm: kołami. [przypis edytorski]
koły (starop. forma) — kołami. [przypis edytorski]
koły (ukr.) — kiedy. [przypis edytorski]
koły (z ukr.) — kiedy. [przypis edytorski]
Koły Zaporożci paniw pobyły (ukr.) — Skoro Zaporożcy panów pobili. [przypis edytorski]
Koły Żyd śpiwaje, koły wyn hołodny (z gw. ukr.) — kiedy Żyd śpiewa, to znaczy, że jest głodny. [przypis edytorski]
Kołyb ja kotoroho w łob — gdybym tak którego w łeb. [przypis edytorski]
Kołyb jeho trastia mordowała! (z ukr.) — Żeby go cholera wzięła! [przypis edytorski]
kołyby buw Lach, to by buw oreł (z ukr.) — gdyby był Polak, to by był orzeł. [przypis edytorski]
kołycha — dziś popr. forma: kołysze. [przypis edytorski]
kołychała (gw.) — kołysała. [przypis edytorski]
Kołyma — rzeka w azjatyckiej części Rosji. [przypis edytorski]
kołysałem się w środku naszej sypialni jak trumna Mahometa w Kaabie — według dawnych legend trumna proroka Mahometa w Medynie unosi się w powietrzu, bez żadnego oparcia; Kaaba to świątynia i sanktuarium w Mekce, najważniejsze miejsce święte islamu. [przypis edytorski]
kołysan — forma skrócona od: kołysany. [przypis edytorski]
kołysasz — dziś popr.: kołyszesz. [przypis edytorski]
kom her (jid.) — chodź tu. [przypis edytorski]
Kom mit (niem.) — [Idziesz] z nami. [przypis edytorski]
Kom Ombo – rolnicze miasto na południu Egiptu, słynące ze stojącej tam świątyni. [przypis edytorski]
koma (daw.) — przecinek. [przypis edytorski]
koma (daw.) — tu: przecinek. [przypis edytorski]
koma — przecinek; chodzi dalej o okresy zdania, jego logiczne części. [przypis edytorski]
Komalcis — popr. Kamalsis (ros. Камалсис), rzeka w azjatyckiej części Rosji, prawy dopływ rzeki Sym. [przypis edytorski]
Komancze — agresywne plemię Indian z Ameryki Północnej. [przypis edytorski]
komanderówka — w gwarze obozowej: rodzaj komanda, grupa więźniów pracująca poza terenem obozu. [przypis edytorski]
komandir krasnawo pojezda (ros.) — komendant czerwonego pociągu. [przypis edytorski]
komandir połka (ros.) — komendant pułku. [przypis edytorski]
komandir (ros.) — dowódca wojskowy. [przypis edytorski]
komandirowka (ros.) — zlecenie wyjazdu, delegacja służbowa; tu: oddzielna placówka głównego obozu pracy przymusowej. [przypis edytorski]
komando — w gwarze obozowej: grupa więźniów obozu koncentracyjnego wykonujących pracę przymusową. [przypis edytorski]
komando — w gwarze obozowej: w obozie koncentracyjnym grupa więźniów, wykonujących pracę przymusową. [przypis edytorski]
komando — w gwarze obozowej: zgrupowanie więźniów na czas pracy w drużynę roboczą. [przypis edytorski]
komando Wagner — chodzi prawdopodobnie o komando (grupę więźniów wyznaczonych do wykonania konkretnej pracy) pracujące dla firmy Wagner, budującej drogi obozowe. [przypis edytorski]
komando (z niem.) — drużyna robocza, złożona z więźniów obozu. [przypis edytorski]
Komandoführer (niem.) — dowódca komanda więźniarskiego. [przypis edytorski]
komandoführer (z niem.) — szef komanda więźniarskiego. [przypis edytorski]
komandor Eugeniusz Pławski (1895–1972) — oficer Marynarki Wojennej, przed wojną dowodził m.in. Dywizjonem Okrętów Podwodnych, w latach późniejszych pełnił także funkcję dowódcy ORP „Piorun” i ORP „Dragon”, od 1944 do 1945 szef sztabu Kierownictwa Marynarki Wojennej. Służbę zakończył w stopniu komandora. Po wojnie na emigracji w Kanadzie. [przypis edytorski]
Komandor — postać z legendy o Don Juanie, sewilskim uwodzicielu. Wg jednej z wersji (podanie doczekało się wielu interpretacji tak literackich, jak i operowych) Komandor zginął z ręki Don Juana, w pojedynku o honor córki, Donny Anny. Zmarłemu wystawiono posąg, potem dla żartu wezwany przez Don Juana na ucztę. Zaproszona figura przybyła i zabrała uwodziciela do piekła. [przypis edytorski]
Komandor — postać z legendy o Don Juanie. Według jednej z wersji (podanie doczekało się wielu interpretacji tak literackich, jak i operowych) Komandor zginął z ręki Don Juana, w pojedynku o honor córki, Donny Anny. Zmarłemu wystawiono posąg, potem dla żartu wezwany przez Don Juana na ucztę. Zaproszona figura przybyła i zabrała uwodziciela do piekła. [przypis edytorski]
komandor Św. Ludwika — osoba odznaczona Orderem Świętego Ludwika drugiej klasy (komandoria), nadawanym za zasługi wojenne. [przypis edytorski]
komandoria a. komturia — jednostka administracyjna w zakonach rycerskich. [przypis edytorski]
komandoria — komandoria a. krzyż komandorski; drugi stopień orderów wielostopniowych. [przypis edytorski]
komandoria — order drugiego stopnia. [przypis edytorski]
komar Culex pipiens — komar pospolity (komar brzęczący), obok widliszka, najbardziej rozpowszechniony komar na terenie Polski. [przypis edytorski]
