Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | austriacki | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | czasownik | czeski | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | sportowy | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wschodni | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 129442 przypisów.
cześcią (daw.) — dziś poprawna forma N. lp: czcią. [przypis edytorski]
cześcią — dziś popr. forma: czcią. [przypis edytorski]
cześcią — dziś popr. forma N. lp: czcią. [przypis edytorski]
cześcią — dziś popr. forma N.lp: czcią. [przypis edytorski]
cześć Baranka — w znaczeniu: kult relig. [przypis edytorski]
cześć (starop.) — czytać; był czyst: był czytany; przeto iż był jeden do drugiego czyst tu: ponieważ był pisany przez jedno do drugiego a. ponieważ był przez jedno przeznaczony do czytania dla drugiego (przez męża dla żony). [przypis edytorski]
cześć (starop.) — uczta. [przypis edytorski]
cześnik (daw.) — dostojnik dworski, pierwotnie urzędnik dbający o zapas wina na dworze. [przypis edytorski]
Cześnik — jeden z bohaterów Zemsty. [przypis edytorski]
Cześnik na mnie wsiędzie (przen.) — będzie robić wymówki, awantury. [przypis edytorski]
cześnik — podczaszy. [przypis edytorski]
cześnik — urzędnik dworski usługujący władcy przy stole. [przypis edytorski]
Cześnika… skryję, gdzie nie widać ziemi, nieba — tzn. spowoduję, że zostanie zamknięty w więzieniu. [przypis edytorski]
Czetji Mineje (scs.) — prawosławne zbiory żywotów świętych, hymnów, modlitw i kanonów, ułożone na każdy dzień kalendarza liturgicznego, przeznaczone do domowej lektury. [przypis edytorski]
Czetwertyński, Seweryn Franciszek (1873–1945) — polski arystokrata, poseł rosyjskiej Dumy, pełnomocnik CKO w Rosji, ziemianin, działacz gospodarczy i społeczny, właściciel m.in. Hotelu Europejskiego w Warszawie. [przypis edytorski]
Czewo szlajetieś! Poszli won, a to w uczastok (ros.) — Czego się szlajacie? Wynoście się stąd, bo jak nie, to na komisariat. [przypis edytorski]
częda (starop.) — dziecię; dziecko. [przypis edytorski]
czém — dziś popr. forma: czym. [przypis edytorski]
Często powtarza się w Platonie (…) „(…) znaj samego siebie” — Charmides, Protagoras, Fajdros, Fileb, Alkibiades I, Prawa. [przypis edytorski]
Częstochowa — polskie miasto powiatowe w województwie śląskim; istniejąca tutaj przed II wojną fabryka włókiennicza Peltzery w latach 1942–1943 została przejęta przez niemiecki koncern Hasag i przekształcona w fabrykę amunicji. [przypis edytorski]
Częstochowa — polskie miasto powiatowe w województwie śląskim, ośrodek kultu maryjnego. [przypis edytorski]
Częstochowej — dziś popr. forma Msc.lp: Częstochowie. [przypis edytorski]
Częstochowianka — byłe przedsiębiorstwo przemysłowe w Częstochowie wytwarzające przędzę i tkaniny z bawełny. [przypis edytorski]
częstochowska francuszczyzna — kiepska francuszczyzna; określenie na wzór wyrażenia „rymy częstochowskie”, czyli nieudolne, prymitywne. [przypis edytorski]
częstokół — ogrodzenie z bali. [przypis edytorski]
częstokół — ogrodzenie z drewnianych, ostro zakończonych pali, wbitych jeden przy drugim; palisada. [przypis edytorski]
częstokół — ogrodzenie z drewnianych, ostro zakończonych pali, wbitych jeden przy drugim. [przypis edytorski]
częstokół — ogrodzenie z wbitych w ziemię drewnianych pali. [przypis edytorski]
częstokół — ogrodzenie z zaostrzonych na górze bali drewnianych; palisada. [przypis edytorski]
częstokół — palisada. [przypis edytorski]
częstom cię (…) pytała (starop.) — konstrukcja z przestawną końcówką czasownika; inaczej: często cię pytałam. [przypis edytorski]
częstoś to przeczuwał — dziś: często to przeczuwałeś. [przypis edytorski]
częstymi ofiary — daw. forma N.lm; dziś popr.: (…) ofiarami. [przypis edytorski]
częścią — częściowo, po części. [przypis edytorski]
częścią — częściowo. [przypis edytorski]
częścią (daw.) — częściowo, po części. [przypis edytorski]
częścią (daw.) — częściowo, po części. [przypis edytorski]
częścią (daw.) — częściowo. [przypis edytorski]
częścią (daw.) — dziś: po części, częściowo. [przypis edytorski]
częścią (daw.) — po części, częściowo. [przypis edytorski]
częścią (daw.) — tu: częściowo. [przypis edytorski]
częścią — dziś: częściowo. [przypis edytorski]
częścią — dziś: po części, częściowo. [przypis edytorski]
częścią — dziś w tym znaczeniu: częściowo. [przypis edytorski]
częścią — po części, częściowo. [przypis edytorski]
częścią (starop.) — częściowo, po części. [przypis edytorski]
częścią — tu: częściowo. [przypis edytorski]
część Ciebie jest duch mój — dziś popr.: częścią Ciebie jest duch mój. [przypis edytorski]
część Ciebie jest — dziś popr.: częścią Ciebie jest. [przypis edytorski]
część — tu: częściowo. [przypis edytorski]
CZIBEZA — dziś popr.: Czibcza. [przypis edytorski]
Czicho mi saras! — cicho mi zaraz. [przypis edytorski]
Cziczerin, Borys Nikołajewicz (1828–1904) — rosyjski prawnik, filozof, historyk i publicysta; najbardziej ceniony z filozofów prawa w przedrewolucyjnej Rosji. [przypis edytorski]
Cziczerin, Gieorgij (1872–1936) — rosyjski dyplomata, od 1918 komisarz ludowy spraw zagranicznych RFSRR, od 1922 do 1930 komisarz ludowy spraw zagranicznych ZSRR. [przypis edytorski]
CZICZIMEKI, TOLTEKI, AZTEKI — dziś popr.: Chichimekowie, Toltekowie, Aztekowie. [przypis edytorski]
Czigorin, Michaił (1850–1908) — czołowy szachista Cesarstwa Rosyjskiego, dwukrotnie walczył o mistrzostwo świata z Wilhelmem Steinitzem. [przypis edytorski]
Czikassowie — dziś popr.: Czikasawowie, plemię Indian Ameryki Płn. mieszkające na płn. od Naczezów; sprzymierzeńcy Brytyjczyków. [przypis edytorski]
Czinganguk, własc. Chingangook a. Chingachgook — imię ostatniego Mohikanina z powieści Jamesa Fenimore'a Coopera; tu: Indianin. [przypis edytorski]
Czio-czio-san — chodzi o operę Madame Butterfly Giacoma Pucciniego. [przypis edytorski]
CZIPEWAJE I IROKEZY (…) NATSZEZY — dziś popr.: Czipewejowie (Odżibwejowie), i Irokezi, i Algonkini, Siuksowie, Apacze (…) Naczezi. [przypis edytorski]
czippewajski — przym. od zniekształconej nazwy rdzennej ludności Ameryki Północnej z plemienia Odżibwa (a. Czipewej; ang. Ojibwa, Ojibwe, Ojibway, Chippewa), najliczniejszego plemienia obszaru Wielkich Jezior, trzeciej co do wielkości grupy rdzennej ludności w Ameryce; Odżibwejowie należą do algonkiańskiej grupy językowej, ich nazwa pochodzi od słowa (ojibwa) w języku algonkiańskim oznaczającym „kurczenie się na skutek przypiekania”, co odnosiło się do charakterystycznej techniki robienia szwów na mokasynach i odzieży. [przypis edytorski]
człapak — bardzo powolny koń. [przypis edytorski]
człeczy — człowieczy. [przypis edytorski]
człek — człowiek. [przypis edytorski]
człek (daw.) — człowiek. [przypis edytorski]
człek (daw., gw.) — człowiek. [przypis edytorski]
człek — skrócone od: człowiek. [przypis edytorski]
człek zachoży (z ros.) — przybysz. [przypis edytorski]
człekokształtne (biol.) — nadrodzina naczelnych, w skład której wchodzą człowiekowate, czyli hominidy (goryle, orangutany, szympansy i ludzie), oraz gibony. [przypis edytorski]
człeku (daw.) — człowiekowi. [przypis edytorski]
człeku (daw.) — dziś popr. forma C. lp: człekowi (człowiekowi). [przypis edytorski]
człeku (daw., gw.) — dziś por. forma: człekowi; człowiekowi. [przypis edytorski]
człeku — dziś forma C.lp: człowiekowi, człekowi. [przypis edytorski]
człeku — dziś popr.: człowiekowi. [przypis edytorski]
człeku — dziś popr. forma C.lp: człekowi a. człowiekowi. [przypis edytorski]
człeku — dziś popr. forma C.lp: człekowi, człowiekowi. [przypis edytorski]
człeku — dziś popr. forma C. lp: człekowi. [przypis edytorski]
człeku — dziś popr. forma: człekowi; człowiekowi. [przypis edytorski]
człeku — dziś popr. forma D.lp: człowiekowi. [przypis edytorski]
członek (daw.) — kończyna, część ciała. [przypis edytorski]
członek — kończyna. [przypis edytorski]
Członek w ciele o drugi członek staranie ma i co jeden cierpi, wszytki z nim cierpią — 1 Kor 12, 26. [przypis edytorski]
członki (daw.) — kończyny. [przypis edytorski]
członki — kończyny. [przypis edytorski]
członki — kończyny; ręce i nogi. [przypis edytorski]
członki — kończyny, tu: części ciała. [przypis edytorski]
członki — ręce i nogi. [przypis edytorski]
członkonogi (daw.) — stawonogi (owady i pajęczaki). [przypis edytorski]
członków — tu: części ciała. [przypis edytorski]
członowce a. skorupiaki niższe, Entomostraca (biol.) — tradycyjnie wyróżniana grupa drobnych skorupiaków. [przypis edytorski]
człońkami — dziś popr. pisownia: członkami. [przypis edytorski]
człowiecze — dziś częstsza forma W. lp: człowieku. [przypis edytorski]
Człowiek bez silnej woli: trzcinka — nawiązanie do sformułowania, które wypowiedział filozof Blaise Pascal (1623–1662). [przypis edytorski]
Człowiek bez woli (…) pajac (skacze, jeżeli za sznurek) — zdanie skrócone w sposób charakterystyczny dla stylu Janusza Korczaka. Kiedy człowiek nie umie nad sobą zapanować i daje się prowokować do bójki, staje się podobny do marionetki, jest jak drewniany pajacyk, który skacze, kiedy ktoś pociągnie za sznurki przywiązane do jego rąk i nóg. [przypis edytorski]
Człowiek Dziesiątego Sierpnia — chodzi o Georges'a Dantona, który odegrał znaczącą rolę w obaleniu francuskiej monarchii 10 sierpnia 1792 r. [przypis edytorski]
Człowiek imieniem Symeon, który miał nie umrzeć, póki nie ujrzy Chrystusa — parafraza Łk 2:25–26. [przypis edytorski]
człowiek, istota nieznana — nawiązanie do polskiego tytułu rozprawy L'Homme, cet inconnu, którą napisał Alexis Carrel (1873–1944), fr. chirurg i filozof. [przypis edytorski]
człowiek jest (…) zwierzęciem rozumnym — Takie określenie urobili stoicy, zob. Sext. Emp. II, 23, Stob. Ecl. II, 132 i przyjął je Tomasz z Akwinu, Contra gent. III, 39 i De pot. 8, 4 zob. 5. [przypis edytorski]
człowiek krzepi się mówiący — dawna forma imiesłowowa; dziś: człowiek krzepi się mówiąc. [przypis edytorski]
człowiek, który sprzedał swój cień — bohater popularnego opowiadania Adelberta von Chamisso Przedziwna historia Piotra Schlemihla (1814); opowiadanie Chamisso zainspirowało Hansa Christiana Andersena do napisania baśni pt. Cień (1847). [przypis edytorski]
