TPWL

Wolne Lektury potrzebują pomocy! Wesprzyj bezpłatną bibliotekę internetową i przeczytaj utwory napisane specjalnie dla Ciebie.

x

5548 free readings you have right to

Language

Footnotes

By first letter: all | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z

By type: all | author's footnotes | Wolne Lektury editorial footnotes | source editorial footnotes | translator's footnotes

By qualifier: all | anatomiczne | angielski, angielskie | astronomia | białoruski | biologia, biologiczny | botanika | chemiczny | czeski | dawne | filozoficzny | francuski | frazeologia, frazeologiczny | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | język, językowy, językoznawstwo | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | poetyckie | pogardliwe | potocznie | przenośnie | przestarzałe | rodzaj męski | rodzaj nijaki | regionalne | rosyjski | rzadki | rzeczownik | staropolskie | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | łacina, łacińskie | żartobliwie

By language: all | English | français | Deutsch | lietuvių | polski


13064 footnotes found

Purym a. Purim — święto upamiętniające cudowne ocalenie Żydów, których Haman, minister na dworze perskiego króla, postanowił zgładzić. [przypis tłumacza]

Purym (jid.) — w judaizmie wielce radosne Święto Losów, podczas którego je się m.in. ciasteczka z makiem. [przypis edytorski]

purytanin (z łac. puritas: czystość) — wyznawca purytanizmu, ruchu religijnego dążącego do zwiększenia czystości doktrynalnej kościoła anglikańskiego oraz propagującego wstrzemięźliwy tryb życia; także: człowiek skrajnie przywiązany do zasad, w szczególności moralnych. [przypis edytorski]

purytaninie (z łac. puritas: czystość) — wyznawcy purytanizmu, ruchu religijno-społecznego w XVI i XVII-wiecznej Anglii, dążącego do zwiększenia czystości doktrynalnej kościoła anglikańskiego oraz propagującego wstrzemięźliwy tryb życia. W 1640 zdominowali Izbę Gmin w parlamencie, uchwalili szereg ustaw ograniczających władzę królewską, co doprowadziło do wojny domowej zwanej rewolucją angielską, zakończonej zwycięstwem parlamentarzystów pod przywództwem Olivera Cromwella, publiczną egzekucją króla Karola I Stuarta i ogłoszeniem Anglii republiką (1649). [przypis edytorski]

purytanizm (z łac. puritas: czystość) — ruch religijno-społeczny dążący w XVI–XVII w. do zwiększenia czystości doktrynalnej Kościoła anglikańskiego oraz propagujący surowe zasady moralne i obyczaje; przen.: rygorystyczność, surowość zasad moralnych. [przypis edytorski]

purytański — surowy, rygorystyczny. [przypis edytorski]

purytański — właściwy purytanom (z łac. puritas: czystość), wyznawcom ruchu religijnego dążącego w XVI-XVII w. do zwiększenia czystości doktrynalnej kościoła anglikańskiego oraz propagującego surowe zasady moralne i obyczaje. [przypis edytorski]

pusgortis — pusės gorčio indas, saikas. [przypis edytorski]

Pusi (…) vestem (łac.) — „Często dziecku się przyśni, że stoi nad kadzią./ We śnie koszulki dźwignie i ot, pościel mokra” (Lucretius, De rerum natura, IV, 1024; tłum. Edmund Cięglewicz).

pusillus grex (łac.) — maleńka trzódka. Wedle nauki Kalwina ogromna większość ludzi jest już z góry skazana na męki piekielne, a tylko „maleńka trzódka” wybranych dostanie się do nieba. [przypis redakcyjny]

puskać (daw., gw.) — puścić. [przypis edytorski]

Puskaj, bat'ku, z Lachami umiraty (ukr.) — Pozwól, ojcze, z Polakami umierać. [przypis redakcyjny]

pusrytis — dabar: pusryčiai. [przypis edytorski]

pustacki (daw.) — wesoły, beztroski. [przypis edytorski]

pustać (daw.) — pustkowie, obszar nie porośnięty lasem. [przypis edytorski]

pustać — pustka; teren opustoszały. [przypis edytorski]

pustać — pustkowie. [przypis edytorski]

pustać — pustkowie; pusta przestrzeń. [przypis edytorski]

pustać — pusty, niezalesiony teren. [przypis edytorski]

pustem — dziś popr.: pustym (forma zachowana ze względu na rym). [przypis edytorski]

pustėti — eikvoti, tuštinti. [przypis edytorski]

pustka — rym brzmiałby oczywiście: kiep, czyli człowiek głupi. [przypis redakcyjny]

pusto — dab.: pusto;galanda. [przypis edytorski]

pusto — tu: niefrasobliwie; por. pustota: beztroska, wesołość. [przypis edytorski]

pustosza — pustynia. [przypis edytorski]

pustota (daw.) — lekkomyślna wesołość. [przypis edytorski]

pustota (daw.) — lekkomyślność i skłonność do figlów. [przypis edytorski]

pustota (daw.) — lekkomyślność i skłonność do żartów. [przypis edytorski]

pustota (daw.) — lekkomyślność i skłonność do żartów; tu: lekkomyślne figle. [przypis edytorski]

pustota (daw.) — lekkomyślność, tu: lekkomyślne figle. [przypis edytorski]

pustota (daw.) — lekkomyślność, tu: lekkomyślne figle. [przypis edytorski]

pustota (daw.) — skłonność do lekkomyślnych żartów. [przypis edytorski]

pustota — figlarne, lekkomyślne postępowanie. [przypis edytorski]

pustota — lekkomyślność i skłonność do figlów. [przypis edytorski]

pustułka — ptak z rodziny sokołowatych. [przypis redakcyjny]

pusty (daw.) — beztroski i pozbawiony znaczenia. [przypis edytorski]

pusty (daw.) — beztroski, jałowy. [przypis edytorski]

pusty (daw.) — bezwartościowy, pozbawiony znaczenia. [przypis edytorski]

pusty jak but św. Benedykta — Butem św. Benedykta nazywano ogromną beczkę. [przypis tłumacza]

pusty — jałowy, bezpodstawny. [przypis edytorski]

pusty — tu: lekkomyślny. [przypis edytorski]

pustynia — daw. każde pustkowie, gdzie nie mieszkają ludzie. [przypis edytorski]

pustynia (daw.) — każde pustkowie niezamieszkałe przez ludzi, a więc również niedostępne obszary leśne i górskie, niekoniecznie pozbawione roślinności. [przypis edytorski]

pustynia — daw. każde pustkowie, również leśne, gdzie nie mieszkają ludzie. [przypis edytorski]

pustynia (daw.) — pustka, miejsce opustoszałe. [przypis edytorski]

pustynia — tu: pustkowie, odludne miejsce. [przypis edytorski]

pusza — puszka, tj. działo. [przypis redakcyjny]

puszcza — daw. każde puste, tj. bezludne miejsce; pustynia. [przypis edytorski]

puszcza (daw.) — pustkowie; pusty, dziki teren; pustynia. [przypis edytorski]

puszcza — niegdyś określenie wszelkich terenów bezludnych, a więc pustych; tu: pustynia; por. wyrażenie głos wołającego na puszczy. [przypis edytorski]

puszcza — pustynia; daw. określenie miejsca opustoszałego, bezludnego.

puszcza się w dół kołowrotem — kołowrót, czyli winda: nie wiadomo nic bliżej o tej windzie, czy i gdzie była: prawdopodobnie była wtedy właśnie, gdyż roboty na Akropolis koło świątyń dopiero co ukończono; przypuszczam tedy, że jest mowa o jednym z takich kołowrotów do celów budowy. [przypis tłumacza]

puszcza surlańska — w innej wersji: puszcza człuchowska.

puszczać krew — w XIX w. wierzono, że zmniejszenie ilości krwi w organizmie ma lecznicze właściwości. [przypis edytorski]

puszczał na drugich ogarem — szczuł jednego na drugich jak psa myśliwskiego. [przypis edytorski]

Puszczał sie w ziemie — wyprawiał się w głąb ziemi, w drogę pod ziemię.

puszczam dwa soldy za dwadzieścia cztery denary — przen.: nie mam dużych wymagań. [przypis edytorski]

puszczanie krwi — dawniej bezpodstawnie uważane za zabieg medyczny. [przypis edytorski]

Puszczyku — głos puszczyków, ptaków nocnych, był uważany za zapowiedź nieszczęścia. [przypis redakcyjny]

Puszet, Ludwik (1877–1942) — baron, rzeźbiarz, malarz, historyk sztuki, redaktor „Czasu” i „Ilustrowanego Kuriera Codziennego”, jeden z twórców w kabarecie „Zielony balonik”. [przypis edytorski]

puszka (daw.) — działo, armata. [przypis edytorski]

puszka (z węg.) — armata. [przypis edytorski]

puszkar (daw. ukr.) — puszkarz, rzemieślnik wyrabiający armaty lub artylerzysta, żołnierz obsługujący armatę. [przypis redakcyjny]

puszkarnia (daw.) — skład broni artyleryjskiej. [przypis edytorski]

puszkarnia (daw., z węg.) — zakład pracy puszkarza, rzemieślnika zajmującego się artylerią. [przypis edytorski]

puszkarz (daw.) — artylerzysta a. rusznikarz. [przypis redakcyjny]

puszkarz (daw.) — człowiek obsługujący puszkę, czyli działo, artylerzysta. [przypis edytorski]

puszkarz — rzemieślnik wyrabiający broń palną, szczególnie armaty; także: obsługujący działa artylerzysta. [przypis edytorski]

puszkarz — tu: specjalista wyrabiający i puszczający ognie sztuczne. [przypis redakcyjny]

puszkarz (z węg.) — artylerzysta a. konstruktor armat. [przypis edytorski]

puszkarz (z węg.) — artylerzysta. [przypis edytorski]

puszkarze — artylerzyści. [przypis redakcyjny]

puszki rychtować — wycelować armaty. [przypis edytorski]

Puszkin, Aleksander (1799–1837) — poeta rosyjskiego romantyzmu, autor m. in. poematu dygresyjnego Eugeniusz Oniegin (1833). [przypis edytorski]

Puszkin, Aleksandr Siergiejewicz (1799–1837) — rosyjski poeta, dramaturg i prozaik, najwybitniejszy przedstawiciel romantyzmu rosyjskiego. [przypis edytorski]

Puszkin, Aleksandr Siergiejewicz (1799–1837) — rosyjski poeta, dramaturg i prozaik, najwybitniejszy przedstawiciel romantyzmu rosyjskiego.

puszta (węg.) — węgierski step. [przypis edytorski]

puszy — popr.: puszy się. [przypis edytorski]

puszyć (daw.) — kryć (o futrze). [przypis redakcyjny]

puszyć — nadymać. [przypis edytorski]

puszyć się — nadymać się z dumy. [przypis redakcyjny]

puszysz — dziś popr.: puszysz się. [przypis edytorski]

Puści (…) nity — rozpadnie się, nie przetrwa; nity: gwoździe. [przypis redakcyjny]

puścić cug — ustąpić. [przypis redakcyjny]

puścić czerwonego kogutka — wzniecić pożar, podpalić. [przypis edytorski]

Close

* Loading