Dzisiaj aż 13,496 dzieciaków dzięki wsparciu osób takich jak Ty znajdzie darmowe książki na Wolnych Lekturach.
Dołącz do Przyjaciół Wolnych Lektur i zapewnij darmowy dostęp do książek milionom uczennic i uczniów dzisiaj i każdego dnia!
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | austriacki | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | czasownik | czeski | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | sportowy | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wschodni | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 129130 przypisów.
W pałacu królewny śpiącej — wiersz nawiązuje do baśni Charles'a Perrault Śpiąca królewna. W tej baśni zła czarownica przepowiedziała, że w dniu 15. urodzin królewna ukłuje się w palec wrzecionem i umrze. Jedna z siedmiu dobrych wróżek złagodziła jednak ten czar: królewna po ukłuciu zapadła w głęboki sen, a obudzić ją mógł tylko pocałunek księcia. [przypis edytorski]
w pałacu posła toskańskiego — Trinità dei Monti, gdzie Galileusz oczekiwał na proces. [przypis edytorski]
w pałacu tym, gdzie stał Igelström — w pałacu Załuskich przy ul. Miodowej. [przypis edytorski]
W papieskim Rzymie (…) który własnemu ludowi chciał ojczyzny poskąpić — od poł. VIII w. Rzym był stolicą obejmującego środkowe Włochy Państwa Kościelnego, rządzonego przez papieży jako świeckich monarchów. Podczas walk o zjednoczenie Włoch większość terytoriów Państwa Kościelnego przyłączono do proklamowanego w 1861 Królestwa Włoch. Kiedy w 1870 armia króla Wiktora Emanuela II zajęła również Lacjum i Rzym, które po plebiscycie włączono do Włoch, papież Pius IX odrzucił nadane mu w tzw. ustawie gwarancyjnej przywileje i uznał się za „więźnia Watykanu”. Do dyspozycji papieskiej pozostała Bazylika Św. Piotra, pałac i in. budynki na Watykanie. Dopiero w 1929 faszystowski rząd Mussoliniego podpisał tzw. traktaty laterańskie, w których papiestwo w zamian za rekompensatę finansową zrzekało się pretensji do terenów byłego Państwa Kościelnego, zaś rząd włoski uznawał papieża za suwerennego władcę wydzielonej części Rzymu, Państwa Watykańskiego. [przypis edytorski]
w paradzie — tu: uroczyście. [przypis edytorski]
w paragon wchodzić (daw.) — iść w zawody; dorównywać komuś. [przypis edytorski]
w Paryżu toczył się (…) doniosły spór — na temat zawartego w powieści Marmontela Belizariusz stwierdzenia, że poganie przestrzegający prawa naturalnego zostaną dopuszczeni do nieba; uważano to za bluźnierstwo i po gwałtownych dyskusjach fakultet teologiczny uniwersytetu paryskiego potępił tę książkę. [przypis edytorski]
w Peloponezie — dziś popr.: na Peloponezie. [przypis edytorski]
w permanencji (z łac.) — stale. [przypis edytorski]
w perzynę obrócić — tu: zburzyć. [przypis edytorski]
w piątek — 18 kwietnia 1794. [przypis edytorski]
w piątek lepiej zje — gdyż w piątki obowiązuje katolików post, polegający na powstrzymywaniu się od jedzenia potraw mięsnych. [przypis edytorski]
w pieczarze — jedna z pieczar w kijowskiej Ławrze Peczerskiej, prawosławnym zespole klasztornym, gdzie znajduje się wielki podziemny system korytarzy, a w nich liczne kaplice i grobowce mnichów, świętych i ważnych osób świeckich. [przypis edytorski]
w pieczarze — tj. w jednej z pieczar z dewocjonaliami w kijowskiej Ławrze Peczerskiej, prawosławnym zespole klasztornym, gdzie znajduje się wielki podziemny system korytarzy, a w nich liczne kaplice i grobowce mnichów, świętych i ważnych osób świeckich. [przypis edytorski]
w pieczy — w opiece. [przypis edytorski]
W piekle mu więc indyjskim pokazał się jakiś blady miesiąc nadziei — w tym miejscu na marginesie poniższego wywodu znajduje się adnotacja: „Wyższość jej nad indianizmem”. [przypis edytorski]
W pierś się uderzył i serce poskramiał słowy mocnymi — Odyseja XX 17, Odyseusz, nie mogąc zasnąć i rozmyślając o walce z zalotnikami. [przypis edytorski]
W pierś się uderzył i serce poskramiał słowy twardymi… — Odyseja XX 17–18, Odyseusz do siebie, nie mogąc zasnąć i rozmyślając o walce z zalotnikami. [przypis edytorski]
W pierś walił pięścią i serce słowy ofuknął mocnymi… już gorsze znosiłoś terminy — Homer, Odyseja XX 17–18; terminy (daw.): opały, tarapaty, sytuacje stanowiące zagrożenie. [przypis edytorski]
w pierwospy — zaraz po tym, jak zasnęli; w czasie, kiedy najmocniej spali. [przypis edytorski]
w pierwszą klobę (daw.) — do dawnego stanu rzeczy. [przypis edytorski]
W pięciu niech aktach twa sztuka będzie, ni krótsza, ni dłuższa — zasada wprowadzona dopiero w literaturze rzymskiej. [przypis edytorski]
w piérwszym śnie — w czasie pierwszego snu. [przypis edytorski]
w Pireus — dziś odm.: w Pireusie; Pireus: miasto portowe oddalone ok. 8 km od Aten. [przypis edytorski]
w pirogu — dziś popr. forma Ms. lp: w pirodze (r.ż.). [przypis edytorski]
w pismach pewnego amerykańskiego filozofa napotkałem wyrażenie: „kosmiczny patriotyzm” — terminu tego użyła w swojej pracy Newer Ideals of Peace (1907) Jane Addams (1860–1935), amerykańska socjolog, dziennikarka, zwolenniczka równouprawnienia kobiet, bojowniczka o pokój i reformy społeczne, wieloletnia przewodnicząca Międzynarodowej Ligi Kobiet na rzecz Pokoju i Wolności, laureatka Pokojowej Nagrody Nobla (1931). [przypis edytorski]
w Piśmie świętym napisano — Dn 2, 21. [przypis edytorski]
w piśmiech — dziś popr. forma N. lm: w pismach. [przypis edytorski]
w plętach (z fr. plainte: skarga, jęk rozpaczy) — w skargach, w rozpaczy. [przypis edytorski]
w płaczu wszystkich ledwie się nie śmieiesz (starop.) — pośród płaczu wszystkich [zgromadzonych] niemalże się śmiejesz; kiedy wszyscy płaczą, [ty] niemal się śmiejesz. [przypis edytorski]
w pław (starop. forma ort.) — dziś: wpław. [przypis edytorski]
w pobok (daw., gw.) — obok, po boku. [przypis edytorski]
w pobok (daw.) — obok; z boku. [przypis edytorski]
w pobok (daw.) — z boku, po bokach. [przypis edytorski]
w pobok — obok. [przypis edytorski]
w podle (daw., gw.) — obok, pod. [przypis edytorski]
w podle (daw., gw.) — obok. [przypis edytorski]
w podle (daw., gw.) — w pobliżu, obok. [przypis edytorski]
w podle (daw.) — obok. [przypis edytorski]
w podle (daw.) — w pobliżu, obok. [przypis edytorski]
w podle (daw.) — w pobliżu. [przypis edytorski]
w podłuż (daw.) — wzdłuż. [przypis edytorski]
W podobny sposób postąpił ze mną sługa twój — powiedziała to mężowi w czasie ich małżeńskiej intymności, sugerując, co robił jej Josef, zob. Raszi do 39:19. [przypis edytorski]
w pogonią (starop. forma) — dziś dziś B.lp r.ż.: w pogoń. [przypis edytorski]
w pogrzebach wielum (…) chodził — konstrukcja z przestawną końcówką czasownika; inaczej: w wielu pogrzebach chodziłem. [przypis edytorski]
w pokarmiech — dziś popr. forma Msc.lm: w pokarmach. [przypis edytorski]
w pokładzie (daw.) — w zapasie, odłożone. [przypis edytorski]
w pokładzie leżący (daw.) — odłożony. [przypis edytorski]
w pokoju — tu: w spokoju. [przypis edytorski]
w pokoju — w znaczeniu: «wolny od grzechu, że nie nabiorę [niegodziwych] nawyków Labana», zob. Raszi do 28:20. [przypis edytorski]
w pole — na pole bitwy, do walki. [przypis edytorski]
w Polszcze (daw.) — dziś popr.: w Polsce. [przypis edytorski]
w Polszcze (daw. forma) — w Polsce. [przypis edytorski]
w Polszcze (daw.) — w Polsce. [przypis edytorski]
w polu — chodzi o pole bitwy. [przypis edytorski]
w polu jest wyższy — sprawniejszy w sztuce wojennej. [przypis edytorski]
w polubym (…) mieszkała (starop.) — konstrukcja z przestawną końcówką czasownika; inaczej: mieszkałabym w polu. [przypis edytorski]
W połowiem (…) kochała — inaczej: w połowie kochałam (konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika). [przypis edytorski]
w pomiar — tu: w porównaniu. [przypis edytorski]
w posiedzeniu — tu: na spotkaniu. [przypis edytorski]
w posłuszeństwie wyrosły wśród cnych niewiast świty — wg mitu Herakles zniewieściał na służbie u królowej lidyjskiej Omfalii i prządł przy kołowrotku. [przypis edytorski]
w pospolitakach — w pospolitym ruszeniu. [przypis edytorski]
w postaci takiej karty — w tym miejscu w tekście źródła znajduje się poprzedzający treść listu rysunek dzwonu z wypisanymi na nim literami W (widoczna połowicznie) oraz D (w całości). [przypis edytorski]
w poszanie — w poszanowaniu. [przypis edytorski]
w pośrodku — dziś popr.: pośrodku a. w środku. [przypis edytorski]
w pośrodku — dziś popr.: pośrodku. [przypis edytorski]
w pośrodku — dziś: pośrodku. [przypis edytorski]
w potomstwie ich — hebr. לְדֹרֹתָם (ledorotam): na pokolenia ich, słowo דוֹר (dor): pokolenie zawiera w sobie aspekt nieskończoności, tym słowem Bóg opisuje Swoje Imię (por. Wj 3:15). [przypis edytorski]
w potrawie podać ojcu przy uczcie (mit. gr.) — jak Atreus bratu Tyestesowi ugotowanych jego synów a. jak Prokne Tereusowi syna. [przypis edytorski]
w potrzebie (starop.) — tu: w walce. [przypis edytorski]
w powieści (…) zjawiska (…) nie opisują się (daw.) — dziś popr. tylko z imiesłowem przymiotnikowym biernym: nie są opisywane. [przypis edytorski]
w pół lasa — w połowie lasu, w środku lasu. [przypis edytorski]
w półtoru mil (daw.) — o półtorej mili. [przypis edytorski]
w prawą obrócona — w prawą stronę; w prawo. [przypis edytorski]
w prawie byłabyś — miałabyś prawo. [przypis edytorski]
w prawiech — dziś popr. forma Msc.lm: w prawach. [przypis edytorski]
w pretorskim krześle — pretor to wyższy rzymski urzędnik, sprawujący władzę sądową i zastępujący konsula pod jego nieobecność. [przypis edytorski]
w prędkości — w zdenerwowaniu. [przypis edytorski]
w prochu się tarzał po ziemi… — Iliada XXII 414–415, żal Priama po śmierci Hektora i zbezczeszczeniu jego ciała przez Achillesa. [przypis edytorski]
w prochu (…) zaorał — pustelnikiem, o którym tu mowa, może być Diogenes z Synopy, współtwórca szkoły cynizmu słynący z tego, że zamieszkał w beczce. Anegdota mówi, że podczas spotkania z Aleksandrem Wielkim filozof grzebał w rozsypanych kościach, a na pytanie, co robi, odrzekł, że szuka kości książąt, które jednak nie różnią się niczym od innych. W ten sposób Diogenes wskazał na równość ludzi po śmierci, wobec której wszyscy są tylko prochem. [przypis edytorski]
w progum (…) porzucił — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: w progu porzuciłem. [przypis edytorski]
w Prorokach — tj. w biblijnych księgach proroków. [przypis edytorski]
w Prusiech — dziś popr. forma Ms.: w Prusach. [przypis edytorski]
w Prusiech — dziś popr. forma: w Prusach. [przypis edytorski]
w Prusiech — dziś popr.: w Prusach. [przypis edytorski]
w Prusiech — w Prusach. [przypis edytorski]
w przechodzie — przechodząc. [przypis edytorski]
w przeciągu dni trzech — dziś popr.: w ciągu trzech dni. [przypis edytorski]
w przeciągu krótkiego czasu — dziś popr.: w ciągu krótkiego czasu. [przypis edytorski]
w przeciągu kwadransa — popr.: w ciągu kwadransa. [przypis edytorski]
w przeciągu lat — dziś popr.: w ciągu lat. [przypis edytorski]
w przecięciu (daw.) — przeciętnie, średnio. [przypis edytorski]
w (…) przecudnej pełni różnomiennych natur — w oryginale niem.: in der ganzen Herrlichkeit ihrer Naturen, tj. w całej wspaniałości ich natur (właściwych im charakterów). [przypis edytorski]
w przeddzień niedzieli kwietniej — w sobotę przed niedzielą palmową; tj. tu: 5 kwietnia 1091 r. [przypis edytorski]
w przedmowie pierwszej — nie odnaleziono żadnych śladów tej pierwszej przedmowy. [przypis edytorski]
w przedwieczór — w oryg. niem. am Vorabend: w przededniu. [przypis edytorski]
w przegony (daw.) — w zawody; ścigać się. [przypis edytorski]
W przepastnych głębiach duszy piękny ogród ma… — Ajschylos, Siedmiu przeciw Tebom 592–594. [przypis edytorski]
w przód (starop. forma ort.) — wprzód, najpierw, na przodzie. [przypis edytorski]
w przód (starop.) — z przodu; najpierw. [przypis edytorski]
