Potrzebujemy Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas 449 czytelników i czytelniczek.
Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | czasownik | czeski | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 116305 przypisów.
užrūstinta — supykdinta. [przypis edytorski]
užrūstinti — supykdinti. [przypis edytorski]
užrubežyj — užsienyje. [przypis edytorski]
uźrzała (starop. forma) — ujrzała. [przypis edytorski]
uźrzał (starop.) — ujrzał. [przypis edytorski]
uźrzeć (starop.) — ujrzeć. [przypis edytorski]
uźrzysz (daw.) — ujrzysz. [przypis edytorski]
uźrzysz (…) drugą stroną (daw.) — dziś: ujrzysz drugą stronę. [przypis edytorski]
užsakai — viešas kieno nors vedybų skelbimas bažnyčioje. [przypis edytorski]
užsimislijęs — susimąstęs. [przypis edytorski]
užsirūpina — dabar: susirūpina. [przypis edytorski]
užsliuogti — šliaužiant užkopti. [przypis edytorski]
Užstovas — vyresnysis piemuo, kerdžius. [przypis edytorski]
užtėmyti — pastebėti. [przypis edytorski]
užtūrėtų — užlaikytų. [przypis edytorski]
užturėti — sulaikyti. [przypis edytorski]
užvilti — nuvilti. [przypis edytorski]
užvis daugiau — daugiausia. [przypis edytorski]
užvis — labiausiai. [przypis edytorski]
užvis — trump. už visus. [przypis edytorski]
užvodyti (lnek.) — kliudyti, trukdyti. [przypis edytorski]
užvydėti — pavydėti. [przypis edytorski]
užžibinus — uždegusi. [przypis edytorski]
użątek — zebrane plony, zżęte zboże. [przypis edytorski]
użalił się przed nim swej krzywdy — dziś: użalić się przed kim na swą krzywdę. [przypis edytorski]
użyć na jaki (..) cel — dziś raczej: użyć na jakiś cel. [przypis edytorski]
użyciel — użytkownik. [przypis edytorski]
Użycie sformułowania „panny mądre” stanowi stylizację biblijną (tu wyraźnie ironiczną), odsyłając do ewangelicznej przypowieści. Wskazuje na to również wzmianka o lampach tychże panien oraz oblubieńcu, którego oczekują. [przypis edytorski]
użycie — w oryginale niem. Lebensgenuß, tj. raczej: radość życia. [przypis edytorski]
użyczyć — w oryginale niem. użyto czasownika: vergönnen; tu raczej w znaczeniu: pozwolić. [przypis edytorski]
użyjmyż — konstrukcja z partykułą wzmacniającą -że, skróconą do -ż; inaczej: użyjmy więc, użyjmy zatem. [przypis edytorski]
użyła Opatrzność za narzędzie kary i udoskonalenia poddanej mu ludności (…) żołnierz rosyjski jest najbardziej dociągnięty, najlepiej wyrobiony, najwięcej zdolny pojmować i wykonywać wielkie rzeczy — Literatura słowiańska wykładana w Kolegium francuzkiem, Poznań 1865, t. 3, s. 290. [przypis edytorski]
użytki — dziś popr. forma N. lm: użytkami. [przypis edytorski]
użytszy — łaskawszy, hojniejszy. [przypis edytorski]
użyty (starop.) — dający się uprosić, przebłagać; o miękkim sercu. [przypis edytorski]
używać (daw.) — mieć coś, dysponować czymś, cieszyć się czymś. [przypis edytorski]
używaliśmy więc czary — nawiązanie do Pieśni filaretów Adama Mickiewicza: „Hej, użyjmy żywota! / Wszak żyjem tylko raz; / Niechaj ta czara złota / Nie próżno wabi nas”. [przypis edytorski]
używie (starop. forma) — 3.os.lp.: użyje, wykorzysta. [przypis edytorski]
używiesz (daw.) — dziś: użyjesz. [przypis edytorski]
użyżniać — dziś popr. pisownia: użyźniać. [przypis edytorski]
użyzniać — dziś popr. pisownia: użyźniać. [przypis edytorski]
uzbieranych w boru — dziś popr. forma: Ms.lp: w borze; bór: duży las iglasty. [przypis edytorski]
uzbonas (lenk.) — ąsotis. [przypis edytorski]
uzda — część uprzęży nakładana na głowę konia. [przypis edytorski]
uzdolić — zdołać (coś zrobić). [przypis edytorski]
Uzdowski, Marian (ur. 1890) — polski oficer carskiej gwardii, później wywiadu Wojska Polskiego, od 1929 urzędnik konsularny. [przypis edytorski]
u zdroi — u zdroju. [przypis edytorski]
u zdroja (daw., gw.) — dziś popr. forma D.lp: zdroju. [przypis edytorski]
uzdrowił tam córkę królewską imieniem Bent-res — opowieść o cudownym uzdrowieniu księżniczki Bentresz, siostry żony faraona Ramzesa II, pochodzi z inskrypcji na steli w świątyni Chonsu zbudowanej w Tebach przez Ramzesa III (1186–1155 p.n.e.). Inskrypcja powstała kilkaset lat później, za panowania perskiego lub w epoce ptolemejskiej. [przypis edytorski]
uzdrowion (daw.) — tu: forma krótsza przymiotnika r.m., z końcówką zerową, użyta w celu utrzymania rytmu jedenastozgłoskowca; forma podst.: uzdrowiony. [przypis edytorski]
Uzijah — zgodnie z Księgą Judyty w tym czasie naczelnikami miasta Betulia byli Ozjasz, Chabris i Charmis. Postać o imieniu Uzijah nie pojawia się. [przypis edytorski]
uznać coś jako — dziś: uznać coś za. [przypis edytorski]
uznać (daw.) — tu: dowiedzieć się. [przypis edytorski]
uznać — tu: dowiedzieć się. [przypis edytorski]
uznać — tu: poznać. [przypis edytorski]
uznać — tu: zaznać. [przypis edytorski]
uznajęć — skrócone od: uznaję cię. [przypis edytorski]
uznany jako — dziś: uznany za. [przypis edytorski]
uznawać jako (daw.) — dziś: uznawać za. [przypis edytorski]
uznawam — dziś popr.: uznaję. [przypis edytorski]
uzuchwaleni — rozzuchwaleni. [przypis edytorski]
uzurpacja (z łac.) — bezprawne przywłaszczenie sobie władzy. [przypis edytorski]
uzurpator — ktoś, kto zagarnął władzę wbraw prawu, kto rości sobie pretensje do czegoś, co mu się nie należy. [przypis edytorski]
uzurpować — zagarniać, przywłaszczać. [przypis edytorski]
uzwyczajenie — przyzwyczajenie. [przypis edytorski]
uzyskać sympatię — dziś lepiej: zyskać sympatię. [przypis edytorski]
uzyszcze (daw.) — uzyska. [przypis edytorski]
В перед (ros., wym.: w pieriod) — naprzód. [przypis edytorski]
враги человъка домашні его(ros., daw. pisownia sprzed reformy 1918 r.) — wrogami człowieka są jego domownicy. [przypis edytorski]
выведетъ (ros., daw. pisownia sprzed reformy 1918 r.) — wywnioskuje, zrozumie, wydedukuje. [przypis edytorski]
V-16 — najprawdopodobniej mowa o sterowcu. [przypis edytorski]
vąšas — audinio raštas. [przypis edytorski]
Vásquez, Gabriel (1551–1604) — hiszpański jezuita, autor i wykładowca teologii moralnej. [przypis edytorski]
Vásquez, Gabriel (1551–1604) — hiszpański teolog jezuicki, autor i wykładowca teologii moralnej m.in. w Madrycie i Rzymie, cieszył się wielkim uznaniem współczesnych. [przypis edytorski]
va banque (fr.) — formuła używana w karcianych grach hazardowych; (grać) na całość, o wszystko. [przypis edytorski]
va banque (fr.) — o cały bank, o wszystko; formuła używana w grach hazardowych. [przypis edytorski]
va banque (fr.) — w grach hazardowych zakład o wartości całej posiadanej przez gracza puli. [przypis edytorski]
Va bene, va bene, signora! (wł.) — Dobrze, dobrze proszę pani! [przypis edytorski]
Va bene, va bene (wł.) — dobrze, dobrze. [przypis edytorski]
Va bene (wł.) — dobrze. [przypis edytorski]
vacans (łac.) — wolne miejsce, wakat. [przypis edytorski]
Vacationes cras (łac.) — jutro wakacje. [przypis edytorski]
vacat (łac.; 3 os. lp. cz. ter.) — wolny. [przypis edytorski]
vacat (łac.) — wakat, wolne stanowisko. [przypis edytorski]
vaco, vacare (łac.) — brakować, być pustym; tu 3.os. lp cz.ter. vacat: jest nieobsadzone, pozostaje wolne. [przypis edytorski]
vaco, vacare (łac.) — być wolny, niezajętym; tu 3 os. lp cz.ter. vacat: jest wolna, nieobjęta. [przypis edytorski]
Vacquerie i Meurice — oddani wielbiciele Wiktora Hugo, młodsi od niego o 16–17 lat: Auguste Vacquerie (1819–1895): dziennikarz i pisarz; Paul Meurice (1818–1905): powieściopisarz i dramaturg. [przypis edytorski]
vacuum (łac.) — próżnia. [przypis edytorski]
vacuum (łac.) — pustka, próżnia. [przypis edytorski]
vade mecum (łac.) — dosł. chodź ze mną; por. vademecum: przewodnik (po jakimś obszarze geograficznym, miejscowości itp.). [przypis edytorski]
vademecum (z łac.) — przewodnik. [przypis edytorski]
vade retro (łac.) — idź precz; początek frazy: Vade retro, satanae! (idź precz, szatanie!). [przypis edytorski]
Vade retro, satanae! (łac.) — idź precz, szatanie! [przypis edytorski]
vadinti — čia: kviesti. [przypis edytorski]
vadium a. wadium (z łac.) — zaliczka wpłacana przed transakcją (zwłaszcza przed przetargiem), kaucja. [przypis edytorski]
vadium (łac.) — dziś spolszczone: wadium; kwota zabezpieczenia, wpłacana oferentowi jako warunek udziału w aukcji, mająca zapewniać wiarygodność majątkową i dobrą wolę każdego z uczestników; po zakończeniu aukcji wadium jest zwracane. [przypis edytorski]
vadžioti — griežti melodijas. [przypis edytorski]
vae misero mihi! (łac.) — biada mi, nieszczęsnemu! [przypis edytorski]
vae soli (łac.) — biada samotnemu. [przypis edytorski]
vae victis (łac.) — biada zwyciężonym. [przypis edytorski]