Wesprzyj Wolne Lektury 1,5% podatku — to nic nie kosztuje! Wpisz KRS 00000 70056 i nazwę fundacji Wolne Lektury do deklaracji podatkowej. Masz czas tylko do końca kwietnia :)

Przypisy

Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z

Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne

Według kwalifikatora: wszystkie | arabski | architektura | białoruski | biologia, biologiczny | chemiczny | czasownik | czeski | dawne | francuski | frazeologia, frazeologiczny | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | historia, historyczny | hiszpański | ironicznie | łacina, łacińskie | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | niemiecki | poetyckie | pogardliwe | potocznie | przestarzałe | regionalne | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | staropolskie | ukraiński | włoski | żartobliwie | żeglarskie

Według języka: wszystkie | Deutsch | lietuvių | polski


Znaleziono 6634 przypisów.

za cenę kupna mojej osoby podreperował swój sklep — Przybyszewska sugeruje, że małżeństwo Dantonów było wymuszone przez Georges'a i zaaranżowane wspólnie z ojcem Louise, który w zamian otrzymał wsparcie finansowe, jednak obecnie znane źródła historyczne nie wskazują na to. Louise Sébastienne Gély pracowała jako niania dzieci Dantonów w czasie trwania pierwszego małżeństwa Georges'a. Po śmierci pierwszej żony Dantona, Antoinette Gabrielle Danton z domu Charpentier, Louise wyszła za mąż za swojego pracodawcę. Historycy wskazują, że to ona prawdopodobnie nakłoniła go do wycofania się na jakiś czas z polityki. [przypis edytorski]

za ciężki — tu: zbyt ociężały. [przypis edytorski]

za co temuż Kazimierz potem nagrodził, iż zwierzchność grodu mu nadał, a w godności pomiędzy rzędy szlachty zaliczył — w oryg. łac.: civitatem ci contulit, et cum dignitate inter nobiliores extulit [przypis edytorski]

za cóż tedy (daw.) — zatem z jakiego powodu. [przypis edytorski]

za cóż — tu: dlaczego, dlaczegóż. [przypis edytorski]

za czarna na świetne pochwały — w oryg. wyraźniejsza gra słów: too brown for a fair praise, gdzie fair może oznaczać blond, jasny lub rzetelny, słuszny; w czasach Szekspira za piękne uważano tylko blondynki o jasnej skórze. [przypis edytorski]

za czasem (daw.) — z czasem, po jakimś czasie. [przypis edytorski]

za czasów Mikołaja — tzn. za cara Mikołaja I Romanowa, który panował w Cesarstwie Rosyjskim w latach 1825–1855. [przypis edytorski]

Za czasów niemieckich — tj. podczas okupacji Warszawy przez wojska niemieckie w czasie I wojny światowej, od 5 sierpnia 1915 do listopada 1918. [przypis edytorski]

za czasów Rosji przedwojennej — chodzi o cesarstwo rosyjskie sprzed I wojny światowej. [przypis edytorski]

za czasu — w czas; póki czas; zawczasu. [przypis edytorski]

Za czemś minionem, za czemś dalekiem — dziś poprawnie: Za czymś minionym, za czymś dalekim. [przypis edytorski]

za czym (daw.) — po czym, następnie. [przypis edytorski]

za czym (daw.) — po czym; następnie. [przypis edytorski]

za czym (daw.) — po czym, następnie; tu: w związku z czym, więc. [przypis edytorski]

za czym — tu: po czym; następnie. [przypis edytorski]

za czym — w związku z czym; dlatego. [przypis edytorski]

za drwinki wezmą — potraktują jako drwinę. [przypis edytorski]

za dumną chlubę — za przechwałki, obnoszenie się ze swoim czynem. [przypis edytorski]

za durno (z ukr.) — za darmo; na próżno. [przypis edytorski]

za dużośmy mieli — za dużo mieliśmy. [przypis edytorski]

za dzień — tu: w ciągu dnia. [przypis edytorski]

Za faraona Semempsesa ukazywały się… Za Boetosa rozwarła się ziemia… Za panowania Neferchesa wody Nilu przez jedenaście dni były słodkie jak miód. — zaczerpnięte z historii Egiptu spisanej w III w. p.n.e. przez kapłana egipskiego Manethona. [przypis edytorski]

za głęboko w fale zaszedł — cytat z noweli Cypriana Kamila Norwida pt. Menego. [przypis edytorski]

za głębokoście go (…) wrazili — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; znaczenie: za głęboko go wraziliście. [przypis edytorski]

za — hebr. לְנֹכַח (lenochach) dosł. ‘na przeciw’. «On stał w jednym kącie [pokoju] i modlił się, ona zaś stała w drugim kącie i modliła się», zob. Raszi do 25:21. [przypis edytorski]

za jakicheśmy ich brali — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: za jakich ich braliśmy. [przypis edytorski]

Za Jasiem do Śląska — pieśń ludowa spotykana w Wielkopolsce, Małopolsce, na Mazowszu i na Śląsku. [przypis edytorski]

za jeden dzień — dziś: w jeden dzień; w ciągu jednego dnia. [przypis edytorski]

Za jego (…) dotknięciem (…) Epafos zrodzi — Io urodziła Zeusowi syna Epafosa, którego imię wywodzone jest się od czasownika epaphao: dotknąć. [przypis edytorski]

za jego dzielnością (starop.) — z powodu jego dzielności; dzięki jego dzielności. [przypis edytorski]

za jego powodem (starop. konstrukcja) — powodowani przez niego. [przypis edytorski]

za karę przyczytane — policzone jako odbyta kara. [przypis edytorski]

za katy (daw.) — do licha (łagodne przekleństwo). [przypis edytorski]

za każdą razą — dziś popr.: za każdym razem. [przypis edytorski]

za kolana go obłapić — obejmowanie pod kolana było gestem błagania i zarazem uznania czyjejś wyższości. [przypis edytorski]

za kratę wyfrunę — losy autorki wiersza, Heli Blumengraber, nie są znane, ale ten fragment sugeruje, że w czasie wojny przebywała w zamknięciu: być może w getcie, więzieniu, obozie koncentracyjnym, obozie pracy lub obozie zagłady. [przypis edytorski]

za który (…) dostanie (daw.) — za który dostać można. [przypis edytorski]

za kupią (daw.) — na handel. [przypis edytorski]

za laty (starop. forma) — z latami, z czasem. [przypis edytorski]

za laty (starop. forma) — z latami; z czasem. [przypis edytorski]

za Liban, do tego chłopaka asyryjskiego — Adonisa, pięknego młodzieńca, wychowanka i ukochanego Afrodyty, która rywalizowała o jego miłość z Persefoną. Kiedy zginał na polowaniu, rozszarpany przez dzika, Afrodyta uprosiła Zeusa, by pozwolił Adonisowi spędzać z nią wiosnę i lato na ziemi, a jesień i zimę z Persefoną w krainie zmarłych. Kult Adonisa dotarł do Grecji w okresie archaicznym z terenów bliskowschodnich, gdzie kochankiem bogini miłości Isztar był Tammuz, czczony przez Kananejczyków jako Adon (dosł.: Pan). Jego śmierć i zmartwychwstanie odzwierciedlały cykliczne zmiany w przyrodzie. [przypis edytorski]

za Ludwika Świętego — podczas ostatniej krucjaty w 1270 r. [przypis edytorski]

za małą pracą — bez większego wysiłku. [przypis edytorski]

za mało (gw.) — tu: nie ma za co. [przypis edytorski]

za mało — tu: niedługo, wkrótce. [przypis edytorski]

Za młodu żyło się, kochało etc. — przeróbka pieśni grabarzy z Hamleta (akt V, sc. 1). [przypis edytorski]

za młodym, (…) by (…) być — za młody jestem, by być (konstrukcja zdaniowa z ruchomą końcówką czasownika). [przypis edytorski]

za nadrą — dziś: w zanadrzu. [przypis edytorski]

za nadrę (daw.) — w zanadrze. [przypis edytorski]

za najbliższych towarzyszy krzyże otrzymali — tj. zostali ukrzyżowani za karę. [przypis edytorski]

za nas krześcijany (starop.) — za nas chrześcijan. [przypis edytorski]

za naszą i waszą wolność — hasło, widniejące na sztandarach, niesionych w trakcie manifestacji (25 stycznia 1831) ku czci rosyjskich spiskowców, którzy doprowadzili do antycarskiego powstania 26 grudnia 1825 r. Później podobnych sztandarów używano pod koniec powstania listopadowego, w czasie komuny paryskiej, rewolucji 1905 r. i rewolucji październikowej. [przypis edytorski]

za nic nie stoi (starop.) — tu: nic nie osłania; jest do niczego. [przypis edytorski]

za nieboszczyka był mian — dziś: za nieboszczyka był uznany. [przypis edytorski]

Za Niemen hen precz — w innej wersji tekst rozpoczynają słowa: „Za Niemen nam precz!”. [przypis edytorski]

za nierządnicę mię do nich udawał (starop.) — udawał przed nimi, że jestem nierządnicą; przedstawiał mnie w ich oczach jako nierządnicę. [przypis edytorski]

za nim — u Cylkowa: 'po za nim'; uzasadnienie korekty: uwspółcześnienie. [przypis edytorski]

za nowe — jako nowe. [przypis edytorski]

za obrońce — dziś popr.: na obrońców. [przypis edytorski]

za oczyma — pod nieobecność. [przypis edytorski]

za ojcy — dziś popr. forma N. lm: za ojcami. [przypis edytorski]

za oną (…) za onem (starop. forma) — za tą, za tym. [przypis edytorski]

za onemi słowy (starop. forma) — po tych słowach. [przypis edytorski]

za otworzeniem — po otwarciu. [przypis edytorski]

za pan brat z nieboszczykiem: zgaszą lampę, czochają się kolanami, a stolik wystuka — pogard. opis seansu spirytystycznego, aktywności popularnej na przełomie XIX i XX w., zakładającej wiarę w kontakt ze zmarłymi. [przypis edytorski]

za panowania króla Stanisława — konfederacja w Barze zawiązała się 9 lutego 1768 r.; panował wówczas w Polsce Stanisław August Poniatowski (1732–1798). [przypis edytorski]

za parę werbów (z łac. verbum: czasownik, słowo) — z powodu kilku czasowników, tj. z powodu opuszczonej lekcji łaciny. [przypis edytorski]

za pasem (starop.) — blisko; dzień za pasem: zbliża się dzień, nadchodzi dzień. [przypis edytorski]

za pazuchę — pod koszulę. [przypis edytorski]

za pierwszą razą (daw.) — dziś: za pierwszym razem. [przypis edytorski]

za pierwszą sposobnością — przy pierwszej sposobności. [przypis edytorski]

za pierwszymi będzie zbierała podkowy — będzie podążać w ślad za innymi. [przypis edytorski]

za plecyma — dziś popr. forma N.lm: za plecami. [przypis edytorski]

za południe — do popołudnia. [przypis edytorski]

za pomocą kipu, równie swobodnie, jak się to robi przy użyciu pisma — kipu (w jęz. keczua: węzeł) to sposób trójwymiarowego zapisu stosowany przez Indian prekolumbijskiej Ameryki Płd., wykorzystujący kolorowe sznurki wełniane lub bawełniane, na których wiązano węzełki (stąd nazwa „pismo węzełkowe”); z całą pewnością zapisywano w ten sposób dane liczbowe, prawdopodobnie również informacje nienumeryczne (nazwy miejsc, imiona ludzi). [przypis edytorski]

za powrotem (daw.) — po powrocie; kiedy wrócę. [przypis edytorski]

za powrotem (daw.) — wracając; kiedy powróci. [przypis edytorski]

za powrotem — dziś popr.: po powrocie. [przypis edytorski]

za powrotem (przestarz.) — podczas powrotu. [przypis edytorski]

za prawem (daw.) — za sprawą prawa. [przypis edytorski]

za pruską granicą — pod koniec XIX w. Warszawa znajdowała się w zaborze rosyjskim, zaś dolny bieg Wisły w zaborze pruskim. [przypis edytorski]

za przybyciem (daw.) — dziś: po przybyciu. [przypis edytorski]

za przybyciem — dziś: po przybyciu. [przypis edytorski]

za przyściem — za przyjściem, kiedy przyjdą. [przypis edytorski]