Potrzebujemy Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas 445 czytelników i czytelniczek.
Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza
Według kwalifikatora: wszystkie | angielski, angielskie | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | czeski | dawne | filozoficzny | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | historia, historyczny | hiszpański | łacina, łacińskie | literacki, literatura | medyczne | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | portugalski | potocznie | przenośnie | przestarzałe | przysłowiowy | regionalne | religijny, religioznawstwo | rosyjski | rzadki | staropolskie | turecki | ukraiński | włoski | wojskowy | żeglarskie
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 5528 przypisów.
niedba (starop. forma ort.) — dziś popr.: nie dba. [przypis edytorski]
niedecyzja — trudność w podejmowaniu decyzji. [przypis edytorski]
nieder mit den Slaven (niem.) — precz (dosł. „w dół”) ze Słowianami. [przypis edytorski]
nie długoby się ta złość pokarała (starop. forma) — niedługo pokarałaby się ta złość; dziś raczej: niedługo byłaby ta złość pokarana, wkrótce byłaby (…) pokarana. [przypis edytorski]
nie długo (starop. forma) — niedługo. [przypis edytorski]
nie długo (starop. forma ort.) — dziś popr.: niedługo; wkrótce. [przypis edytorski]
nie długo (starop. forma ort.) — niedługo. [przypis edytorski]
Nie dla nas winnic (…) wódki dzban. — fragment wiersza Jarosława Iwaszkiewicza z tomu Księga dnia i księga nocy (1929). [przypis edytorski]
Nie dlatego, żeby był — dziś popr.: nie dlatego, że jest. [przypis edytorski]
niedobrze patrzy — tu: źle wygląda. [przypis edytorski]
nie dobrze (starop. forma ort.) — niedobrze; nie w pełni. [przypis edytorski]
niedobyty — dziś: niezdobyty. [przypis edytorski]
niedocieczony (daw.) — nieodgadniony, tajemniczy; por. dociekać: badać, domyślać się. [przypis edytorski]
nie dociekły — nie domyśliły się, nie przewidziały. [przypis edytorski]
niedogarek (daw.) — niedopałek. [przypis edytorski]
niedogarek — dziś: niedopałek. [przypis edytorski]
niedogarek — niedopałek. [przypis edytorski]
niedogorzały — niedopalony; por. gorzeć: płonąć. [przypis edytorski]
niedojda — tu: niedorozwinięta. [przypis edytorski]
niedołężnik — dziś: niedołężny (człowiek); niedołęga. [przypis edytorski]
niedołężny — mający obniżoną sprawność fizyczną, nieudolny [przypis edytorski]
nie do niego się ściąga — nie do tego się sprowadza. [przypis edytorski]
niedoperz — dziś popr.: nietoperz. [przypis edytorski]
niedoperz (gwar.) — nietoperz. [przypis edytorski]
niedoperzy — forma charakterystyczna dla tłumacza (A. Mickiewicza); dziś popr.: nietoperzy. [przypis edytorski]
niedorostek – nastoletni chłopiec. [przypis edytorski]
nie do rzeczy — bez sensu. [przypis edytorski]
nie do rzeczy — od rzeczy; niedorzecznie, bez sensu. [przypis edytorski]
niedośpiały (daw.) — niedojrzały. [przypis edytorski]
niedosiągnieni — dziś: niedosięgli. [przypis edytorski]
niedoskonalszych — dziś popr.: mniej doskonałą. [przypis edytorski]
nie dostać (daw.) — nie wystarczać, brakować. [przypis edytorski]
nie dostaje — brakuje mu czegoś. [przypis edytorski]
nie dostaje (daw.) — brakuje. [przypis edytorski]
nie dostaje (tu daw.) — brakuje. [przypis edytorski]
niedostały (starop.) — niedojrzały. [przypis edytorski]
nie dostali kroku — nie byli w stanie przeciwstawić się w walce. [przypis edytorski]
nie dostaniemże — konstrukcja z partykułą -że w funkcji wzmacniającej i tworzącej pytanie (retoryczne); inaczej: czy nie dostaniemy. [przypis edytorski]
niedostateczny (daw.) — taki, któremu brakuje. [przypis edytorski]
nie dostawać — brakować. [przypis edytorski]
nie dostawać czego (daw.) — brakować czego. [przypis edytorski]
nie dostawać czego komu (daw.) — dziś: brakować. [przypis edytorski]
nie dostawać (daw.) — brakować. [przypis edytorski]
niedostawać (daw.) — brakować. [przypis edytorski]
nie dostawać (daw.) — nie starczać; brakować. [przypis edytorski]
nie dostawać (daw.) — nie starczać. [przypis edytorski]
nie dostawać (daw.) — nie wystarczać, brakować. [przypis edytorski]
nie dostawać komu czego — brakować komu czego. [przypis edytorski]
nie dostawać komu czego — nie starczać, brakować. [przypis edytorski]
nie dostawa (daw.) — brakuje. [przypis edytorski]
nie dostawa (daw.) — nie dostaje, tj. nie wystarcza, brakuje. [przypis edytorski]
nie dostawało — brakowało. [przypis edytorski]
nie dostawało czegoś (daw.) — brakowało czegoś. [przypis edytorski]
nie dostawało — tu: nie wystarczało. [przypis edytorski]
nie dostrzegł był — daw. formy czasu zaprzeszłego, używanego dla wyrażenia czynności (zdarzenia, stanu itp.) poprzedzającej inną czynność (zdarzenie, stan itp.) wyrażoną w czasie przeszłym zwykłym; znaczenie: nie dostrzegł (wcześniej). [przypis edytorski]
niedosyć czynią — dziś: nie czynią zadość. [przypis edytorski]
nie dosypiać (daw.) — nie zaniedbać. [przypis edytorski]
niedotkliwy — tu: niedający się dotknąć. [przypis edytorski]
niedotkniony — dziś popr. forma: niedotknięty. [przypis edytorski]
nie dotrzymali punktów — tj. warunków umowy. [przypis edytorski]
nie dotrzyma skroni — nie utrzyma głowy. [przypis edytorski]
niedowarzeniec — człowiek niedojrzały, niepoważny. [przypis edytorski]
niedowarzony — tu: niedogotowany. [przypis edytorski]
niedowidztwo — dziś popr.: niedowidzenie. [przypis edytorski]
niedowolen — niezadowolony. [przypis edytorski]
niedowolen takową ofiarą — niezadowolony z takiej ofiary. [przypis edytorski]
niedowolny (z ros.) — niezadowolony. [przypis edytorski]
nie drażń — dziś popr.: nie drażnij. [przypis edytorski]
nie dręczyłaż (daw.) — konstrukcja z partykułą -że, skróconą do -ż; znaczenie: czy nie dręczyła, czyż nie dręczyła. [przypis edytorski]
niedrug (z ukr. nedruh) — wróg. [przypis edytorski]
Nie duryś (białorus.) — nie rób durnot, głupstw. [przypis edytorski]
niedźwiadek (daw.) — skorpion. [przypis edytorski]
niedźwiednia — ubranie (futro) z niedźwiedziej skóry. [przypis edytorski]
niedźwiednik (przest.) — człowiek oprowadzający tresowane niedźwiedzie; niedźwiednicy zarabiali na pokazach, prowadząc wędrowny tryb życia. [przypis edytorski]
niedźwiedź — starop. forma (tu uwspółcześniona) pisowni: miedźwiedź. [przypis edytorski]
niedźwiedź — we fr. żargonie drukarskim: robotnik pracujący przy prasie drukarskiej; por. pierwsza część cyklu, Dwaj poeci. [przypis edytorski]
niedźwiedzia idącego w hurku (daw. reg.) — niedźwiedzia między osaczającymi go gromadą (hurmą) psami. [przypis edytorski]
niedźwiedziami zasłane — wyścielone niedźwiedzimi skórami. [przypis edytorski]
Niedźwiedzica — chodzi o jedną z konstelacji północnego nieba, Wielką lub Małą Niedźwiedzicę. [przypis edytorski]
Niedźwiedzica — w oryginale: Arktur (gr. Arktouros, dosł.: strażnik niedźwiedzia): najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Wolarza, czwarta co do jasności na nocnym niebie; położona w pobliżu Wielkiej Niedźwiedzicy, za którą podąża wraz z obrotem sfery niebieskiej; w tym miejscu nazwa Arktur pojawia się po raz pierwszy w historii. [przypis edytorski]
Niedźwiedzica (…) w zmroku zachodnim pierwsza zaświeci wspaniale — Arktur po raz pierwszy w ciągu roku pojawia się wieczorem nad wschodnim horyzontem pod koniec lutego (jak pisze Hezjod, 60 dni po przesileniu zimowym). [przypis edytorski]
niedźwiedziów — dziś popr. forma D. lm: niedźwiedzi. [przypis edytorski]
niedźwiedziowi w dole — istniała metoda polowania na niedźwiedzie przez zastawianie na nie pułapek w postaci dołów. [przypis edytorski]
nie działająż — konstrukcja z partykułą -że, skróconą do -ż; znaczenie:czy nie działają, czyż nie działają. [przypis edytorski]
Niedzica — wieś w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim. [przypis edytorski]
nie dziejąż się — konstrukcja z partykułą -że, skróconą do -ż; znaczenie: czy nie dzieją się. [przypis edytorski]
Nie dziejeż się — konstrukcja z partykułą -że, skróconą do -ż, nadającą znaczenie pytania retorycznego; inaczej: czyż nie dzieje się? [przypis edytorski]
niedziela (daw., gw.) — tu: tydzień. [przypis edytorski]
niedziela (daw., rus.) — tydzień. [przypis edytorski]
niedziela (daw.) — tu: tydzień. [przypis edytorski]
niedziela (daw.) — tydzień. [przypis edytorski]
Niedziela Palmowa — święto chrześcijańskie przypadające 7 dni przed Wielkanocą, obchodzone na pamiątkę przybycia Jezusa do Jerozolimy i rozpoczynające Wielki Tydzień, związane z tradycją wykonywania palm wielkanocnych. [przypis edytorski]
Niedziela (…) Po sześciu dniach pracy — w XIX w. i w I poł. XX w. pracowano przez sześć dni w tygodniu. W Polsce wolne od pracy soboty wprowadzono dopiero w latach 70., pierwszą wolną sobotą był dzień 21 lipca 1973 r. [przypis edytorski]
Niedziela Przewodnia a. Biała — niedziela po niedzieli wielkanocnej, obchodzona jako kontynuacja świąt wielkanocnych w prawosławiu, starokatolicyzmie i tradycjonalizmie katolickim; w Kościele katolickim od 2000 roku obchodzona jako Niedziela Miłosierdzia Bożego. [przypis edytorski]
niedziela przewodnia — druga niedziela po Wielkanocy. [przypis edytorski]
niedziela (starop.) — tu: tydzień. [przypis edytorski]
niedziela — tu daw.: tydzień. [przypis edytorski]
niedziela, że się jeden dzień nie idzie — dawniej był w tygodniu tylko jeden dzień odpoczynku od pracy i nauki: niedziela. Wolne soboty wprowadzono stopniowo, w Stanach Zjednoczonych dla niektórych grup pracowników już przed II wojną światową, w Polsce dopiero w latach 70. i 80. XX w. [przypis edytorski]
niedziele (daw.) — tygodnie. [przypis edytorski]
niedzieli — popr. niedziele, tj. tygodnie. [przypis edytorski]