Wesprzyj Wolne Lektury 1,5% podatku — to nic nie kosztuje! Wpisz KRS 00000 70056 i nazwę fundacji Wolne Lektury do deklaracji podatkowej. Masz czas tylko do końca kwietnia :)
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | angielski, angielskie | białoruski | biologia, biologiczny | botanika | chemiczny | czeski | dawne | francuski | frazeologia, frazeologiczny | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | hiszpański | holenderski | ironicznie | łacina, łacińskie | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | poetyckie | pogardliwe | portugalski | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | staropolskie | starożytny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | żartobliwie
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 8542 przypisów.
cząty — dukat; dawny pieniądz złoty, także: czerwieniec, cząty, czerwony złoty; o wartości równej 18 złp., stanowiący również wagę handlową stosowaną daw. przez jubilerów. [przypis edytorski]
czci Febowa — chlubo Feba-Apollina, opiekuna muz, grającego też na lutni. [przypis redakcyjny]
czci — [forma M.lm]; [będący] na czczo, bez jedzenia. [przypis redakcyjny]
czcią (daw.) — czytają. [przypis edytorski]
czcią (starop. forma) — daw. 3.os.lm: czczą. [przypis edytorski]
czcicie (daw.) — tryb rozkazujący: czytajcie. [przypis edytorski]
czciciele ognia — muzułmańskie określenie wyznawców zaratusztranizmu, religii irańskiej panującej niegdyś w Persji (ob. Iran i Irak). Szczególnym obiektem kultu jest w niej stworzony przez najwyższe bóstwo, Ahura Mazdę, oczyszczający, święty ogień. Po podboju Persji przez muzułmanów większość świątyń ognia uległa zniszczeniu lub została przekształcona w meczety. [przypis edytorski]
Czcicielem rozumu jestem i tych szkiełek mędrca (…) — nawiązanie do utworu Romantyczność z tomu Ballady i romanse Adama Mickiewicza: „Czucie i wiara silniej mówi do mnie/ Niż mędrca szkiełko i oko”. [przypis edytorski]
czcicielów — dziś popr. forma D. lm: czcicieli. [przypis edytorski]
czcić (daw.) — uczcić, ugościć. [przypis edytorski]
czcie (daw.) — czyta; od czyść: czytać. [przypis edytorski]
czciecie (daw.) — czytacie; od czyść: czytać. [przypis edytorski]
czciesz (daw.) — czytasz; od czyść: czytać. [przypis edytorski]
czcigodne — innym oprac. tegoż tłumaczenia: poważane. [przypis edytorski]
Czcij ojca twego i matkę twoją — werset 20:12 to piąte z Dziesięciu Oświadczeń. [przypis edytorski]
Czcij więc pamięć jego i módl się za nim — ojciec poety, jener[ał] Wincenty Krasiński, zmarł 24 listopada 1858 r. [przypis redakcyjny]
czciła go jak fetysza — dziś popr. z B.: jak fetysz. [przypis edytorski]
czcionka — rodzaj nośnika pojedynczych znaków pisma drukarskiego, podstawowy materiał zecerski używany w technice druku wypukłego. [przypis edytorski]
czcionkami (…) które by chyba lepiej odpowiadały niemieckiej nazwie „Buchstaben” — gra wyrazów niedająca się przełożyć: „die ihrem Namen Buchstaben (gleichsam bücherne Stäbe zum Feststehen) besser entsprechen würden”. [przypis tłumacza]
czcionki cycero — dużymi literami; cycero w typografii to jednostka długości, wynosząca 12 punktów typograficznych, czyli ok. 4,5 mm. Nazwa pochodzi od rozmiaru czcionek użytych w wydaniu listów Cycerona z 1468 r. [przypis edytorski]
Czcionki rozsadzone oznaczają własne Andrzeja Zamojskiego wyrazy. [przypis autorski]
Czczenia upartej panny są mi obojętne — Diana, równie jak Minerwa, była wiecznie dziewicą. Kupido więc mało dbał o „czczenia upartej panny”, nieuznającej jego władzy. [przypis redakcyjny]
czczony w Niemczech panteista — Johann Wolfgang Goethe (1749–1832), wybitny poeta i pisarz niemiecki. [przypis edytorski]
czczość (daw.) — marność. [przypis edytorski]
czczość (daw.) — pustka. [przypis edytorski]
czczość — głód, pustka. [przypis edytorski]
czczość — głód, pustkę. [przypis edytorski]
czczość — nicość, pustka wewnętrzna. [przypis redakcyjny]
czczość — odczucie pustki i jałowości. [przypis edytorski]
czczość — pustka, coś nieznaczącego. [przypis edytorski]
czczość — uczucie głodu, pustki w żołądku. [przypis edytorski]
czczy (daw.) — jałowy, nic nieznaczący. [przypis edytorski]
czczy (daw.) — nic nieznaczący. [przypis edytorski]
czczy (daw.) — pusty, jałowy, nic nieznaczący. [przypis edytorski]
czczy (daw.) — pusty. [przypis edytorski]
czczy — głodny, wygłodzony. [przypis redakcyjny]
czczy — jałowy, nic nieznaczący. [przypis edytorski]
czczy — marny, nic nieznaczący. [przypis edytorski]
czczy — nic nie znaczący, bezcelowy. [przypis edytorski]
czczy — nic nieznaczący, bezcelowy, płonny; czczość: próżnia, pustka, jałowość. [przypis edytorski]
czczy — nic nieznaczący, jałowy. [przypis edytorski]
czczy — nic nieznaczący, nie mający potwierdzenia. [przypis edytorski]
czczy — nic nieznaczący. [przypis edytorski]
czczy — płonny, bez znaczenia. [przypis edytorski]
czczy — płonny, pusty, bez znaczenia. [przypis edytorski]
czczy polor — zewnętrzna, pozorna ogłada, elegancja. [przypis redakcyjny]
czczy — próżny, bezużyteczny. [przypis edytorski]
czczy — pusty, jałowy. [przypis edytorski]
czczy — pusty. [przypis edytorski]
czczy — tu: głodny, wygłodzony. [przypis redakcyjny]
czczyca — czczość. [przypis autorski]
czczyca — wstręt. [przypis redakcyjny]
czczych tytułów, a nie tytułów owych podstawy — οὐ τῶν πραγμάτων ἀλλὰ τῶν ὀνομάτων. [przypis tłumacza]
Czeboksary — miasto w Rosji, stolica Republiki Czuwaskiej, położone na trasie pomiędzy Kazaniem a Niżnym Nowogrodem. [przypis edytorski]
Czecha i Hiszpana — Wacław i Alfons. [przypis redakcyjny]
czecheł — szata pośmiertna. [przypis autorski]
czechło a. czecheł (daw., gw.) — gzło, giezło, koszula; także: płócienny kitel, prześcieradło. [przypis edytorski]
czechło — prześcieradło, koszula śmiertelna. [przypis autorski]
czechło, właśc. czecheł (daw.) — tkanina służąca do okrywania ciał zmarłych, całun. [przypis edytorski]
czechman a. czekman (z tur.) — rodzaj sukni wierzchniej z zaszytymi rękawami; kontusz tatarskim krojem. [przypis redakcyjny]
Czechow, Anton (1860–1904) — rosyjski nowelista i dramatopisarz, mistrz małych form literackich, klasyk literatury rosyjskiej; autor m.in. jednoaktowej komedii Niedźwiedź. (1888). [przypis edytorski]
Czechowicz, Józef (1903–1939) — poeta, przedstawiciel tzw. II awangardy, reprezentant katastrofizmu, redaktor pisma literackiego „Reflektor” oraz pism dla dzieci „Płomyk” i „Płomyczek”. [przypis edytorski]
Czechowie zburzyli Poznań i Gniezno i zwłoki św. Wojciecha z sobą unieśli — w wyniku najazdu księcia czeskiego Brzetysława latem 1038 r. została spustoszona Wielkopolska (Gniezno, Poznań, Giecz) i wywiezione relikwie św. Wojciecha, arcybiskupa Radzima Gaudentego i Pięciu Braci Męczenników do Czech. [przypis edytorski]
Czechowski, Leon (1797–1888) — żołnierz, kawaler orderu Virtuti Militari za bitwę pod Olszynką Grochowską. [przypis edytorski]
Czeczeniec, Kabardyniec, Osetyniec, Ingusz — przedstawiciele ludów kaukaskich. [przypis edytorski]
Czeczot, Jan (1796–1847) — polski poeta, etnograf i tłumacz, przyjaciel Adama Mickiewicza, sekretarz Towarzystwa Filomatów; w 1825 za działalność konspiracyjną skazany na zesłanie, zwolniony w 1841; zbierał i tłumaczył ludową poezję białoruską. [przypis edytorski]
czeczota a. czeczotka — drewno, najczęściej brzozy, powstałe wskutek obrzęku pnia, o zmienionym układzie włókien i rysunku słojów, z plamkami i spiralnymi deseniami; cenione ze względu na swoją dekoracyjność. [przypis edytorski]
czeczota a. czeczotka — drewno o złocistym kolorze i wielu słojach. [przypis edytorski]
czeczotka a. czeczota — drewno brzozy a. topoli o splątanym układzie włókien, drewno kędzierzawe. [przypis edytorski]
czeczotka — ptak z rodziny wróblowatych, o charakterystycznej czerwonej plamie na głowie. [przypis edytorski]
czeczotka — ptak z rodziny wróblowatych, o charakterystycznym czerwonym wybarwieniu na ciemieniu. [przypis edytorski]
czeczotkowe drzewo — drzewo z pnia brzozy (lub topoli), sękowate, służy do wyrobu kosztownych mebli i przedmiotów. [przypis redakcyjny]
czeczotkowy — wykonany z czeczotki: drewna pochodzącego najczęściej z brzozy lub topoli, o splątanym układzie włókien, stosowanego jako okleina albo materiał do wyrobu niewielkich przedmiotów ozdobnych. [przypis edytorski]
czeczuga — krótka szabla tatarska, używana w Polsce w XVII w. [przypis redakcyjny]
czeczuga — rodzaj szabli popularny w Polsce w XVII i XVIII wieku. [przypis edytorski]
czeczuga (z ukr.) — rodzaj szabli. [przypis redakcyjny]
czeczuncza a. czesuncza — dziś popr.: czesucza, szorstka, ziarnista tkanina z surowego jedwabiu naturalnego; używana na sukienki, marynarki i płaszcze. [przypis edytorski]
czedł (daw. forma) — czytał; od daw. czyść: czytać, liczyć. [przypis edytorski]
czedł (starop.) — [3.os.lp cz.przesz.] czytał. [przypis redakcyjny]
czefal — głowonóg [wł. cefalopodo, wym.: czefalopodo]. [przypis redakcyjny]
czego byś ty ze mnie nie zrobił: satyra, byka, złoto, łabędzia, orła… — Zeus, uwodząc śmiertelniczki i śmiertelnika, przybierał różne postacie: satyra dla Antiopy, byka dla Europy, złotego deszczu dla Danae, łabędzia dla Ledy, orła dla Ganimedesa. [przypis edytorski]
Czego chcesz, Boże promienny, za Twe hojne dary? — nawiązanie do pieśni Jana Kochanowskiego (1530–1584) rozpoczynającej się od słów „Czego chcesz od nas, Panie, za Twe hojne dary?”. [przypis edytorski]
Czego chcesz, Boże promienny, za Twe hojne dary? — nawiązanie do pieśni Jana Kochanowskiego (1530–1584) rozpoczynającej się od słów Czego chcesz od nas, Panie, za Twe hojne dary?. [przypis edytorski]
Czego chcesz od nas Panie — [wiersz, a właśc. jedna z pieśni] Kochanowskiego Jana. [przypis redakcyjny]
czego (…) doszła — o czym się przekonała. [przypis redakcyjny]
czego — dziś popr.: czegoś. [przypis edytorski]
czego — dziś popr.: czemu. [przypis edytorski]
Czego i Paweł po nas chce — Rz 12, 18. [przypis edytorski]
Czego ktoś pragnie, w to i wierzy — Plaut, Cezar, Owidiusz i Seneka wygłosili podobne zdanie; było to, zdaje się, przysłowie. [przypis tłumacza]
czego ma po nim czekać — dziś: czego ma po nim oczekiwać. [przypis edytorski]
czego nie miał poddał był — daw. forma czasu zaprzeszłego; znaczenie: poddał uprzednio, przed innymi wymienionymi wydarzeniami i czynnościami wyrażonymi w zwykłym czasie przeszłym. [przypis edytorski]
Czego nie tylko nas uczy Chrystus i jego apostołowie — Łk 6, 7. [przypis edytorski]
czego (pot.) — tu: po co; dlaczego. [przypis edytorski]
czego się dowcip… — z czego pomysłowość ludzka nie może znaleźć wyjścia. [przypis redakcyjny]
czego się dowiną (starop.) — [co] dopadną; [co im się nawinie]. [przypis redakcyjny]
czego się poeta dawno spodziewał — Wergiliusz Ekloga 1. [przypis edytorski]
czego stało — czego starczyło; co było. [przypis edytorski]
czego — tu dziś popr.: czegoś. [przypis edytorski]
czego udziela innym przez miłosierdzie, które się im nie należy — Czyli Łaskę. [przypis tłumacza]
Czego uśmiechasz się, czego, co w tym widzisz wesołego? — Adam Mickiewicz, Dziady, część II, w. 606–609 (słowa Guślarza, powtórzone przez Chór); cytat nieznacznie zmieniony: w oryginale „w nim” zamiast „w tym”. [przypis edytorski]
