Przypisy

awersja — odraza. [przypis edytorski]

awersja (z łac.) — tu: zniechęcenie, odwrócenie się ku czemu innemu wskutek rozczarowania. [przypis edytorski]

Aweryla — ang. Averil, rzadkie imię żeńskie, noszone m.in. (w postaci Everilda) przez anglo-saksońską świętą z VII w. [przypis edytorski]

Awesta — święta księga zawierająca teksty religijne wyznawców zaratusztrianizmu (zoroastryzmu), religii irańskiej, której charakterystyczną cechą jest wiara w istnienie dwóch walczących ze sobą pierwiastków: dobra (światła) i zła (ciemności), oraz kult ognia. [przypis edytorski]

awfull (ang.) — okropny, straszny. [przypis edytorski]

Awinion — miasto we Francji, lokalizacja stolicy papieskiej w latach 1309 do 1370 (tzw. awiniońska niewola papieży). [przypis edytorski]

Awinion — w latach 1378–1417 na skutek tarć politycznych wśród kardynałów oraz działań królów Francji wielokrotnie wybierano dwóch, a nawet trzech papieży jednocześnie. Obóz związany z Francją stworzył drugą siedzibę papieską w mieście Avingon. Obecnie papieże awiniońscy uznawani są za antypapieży (osoby nieprawnie sprawujące ten urząd), a okres ten określany jest mianem „wielkiej schizmy zachodniej”. [przypis edytorski]

awinioński — w latach 1378–1417 na skutek tarć politycznych wśród kardynałów oraz działań królów Francji wielokrotnie wybierano dwóch, a nawet trzech papieży jednocześnie. Obóz związany z Francją stworzył drugą siedzibę papieską w mieście Avingon. Obecnie papieże awiniońscy uznawani są za antypapieży (osoby nieprawnie sprawujące ten urząd), a okres ten określany jest mianem „wielkiej schizmy zachodniej”. W czasie przedstawianym w powieści papieżem awiniońskim był Benedykt XIII, a rzymskim — Bonifacy IX. [przypis edytorski]

awiza (z fr.) — nowina, doniesienie. [przypis edytorski]

awizacja — awizo, pisemne powiadomienie o przesyłce pocztowej do odebrania. [przypis edytorski]

awizo — powiadomienie. [przypis edytorski]

awizować — powiadamiać. [przypis edytorski]

awizować — zapowiadać, zatwierdzać pojawienie się czegoś. [przypis edytorski]

awizy — listy z informacją. [przypis edytorski]

awizy (z fr. avis: zdanie, ostrzeżenie, doniesienie) — pisemne zawiadomienia. [przypis edytorski]

awom ja jest (daw.) — otom jest; oto jestem. [przypis edytorski]

ayah (z port. aia) — służąca, opiekunka pracująca dla Europejczyków żyjących w południowej Azji. [przypis edytorski]

Ayez soin de votre bouche, car c'est la chose du monde qui nous fait le plus tôt haїr (fr.) — dbaj o swoje usta, ponieważ to one ze wszystkiego najszybciej mogą uczynić nas wstrętnymi. [przypis edytorski]

aza, azali (daw., starop.) — czy, czyż. [przypis edytorski]

aza, azaś (starop.) — czy, czyż; alboż, może (często używane w pytaniach retorycznych) [przypis edytorski]

aza (daw.) — azali; czy. [przypis edytorski]

aza (daw.) — czy, czyż. [przypis edytorski]

aza (daw.) — czy, czyż. [przypis edytorski]

aza (daw.) — czy. [przypis edytorski]

aza (daw.) — może, czy. [przypis edytorski]

aza (daw.) — może. [przypis edytorski]

aza (starop.) — czy, czy też. [przypis edytorski]

aza (starop.) — czy; czy też. [przypis edytorski]

aza (starop.) — czy, czyż, alboż; może. [przypis edytorski]

aza (starop.) — czy. [przypis edytorski]

azaby (daw.) — czy by. [przypis edytorski]

azać (daw.) — azaliż, czyż. [przypis edytorski]

Azać mu zbierać (daw.) — czyż on musi zbierać. [przypis edytorski]

Azael (hebr. dosł.: ten, który się oddalił) — upadły anioł występujący zarówno w tradycji judaistycznej jak i muzułmańskiej. W Targumach uznawany za kozła ofiarnego, przez Apokalipsę Abrahama uznawany za władcę piekieł. [przypis edytorski]

Azaf a. Asaf — lewita, który za panowania króla Dawida był śpiewakiem podczas liturgii w Świątyni Jerozolimskiej (1Krn 15,16–17). [przypis edytorski]

azali (daw.) — czy, czy też, czyż. [przypis edytorski]

azali (daw.) — czy, czy też. [przypis edytorski]

azali (daw.) — czy, czyby. [przypis edytorski]

azali (daw.) — czy, czyż. [przypis edytorski]

azali (daw.) — czy; czyż. [przypis edytorski]

azali (daw.) — czy. [przypis edytorski]

azali (daw.) — czy też; czy aby. [przypis edytorski]

azali (daw.) — czyż, czy. [przypis edytorski]

azali (daw.) — czyż. [przypis edytorski]

azali (daw.) — jednak, jednakże. [przypis edytorski]

azali (daw.) — jednakże; tu: czy, czy aby. [przypis edytorski]

azali (starop.) — czy, czyż. [przypis edytorski]

azalia — rodzaj rośliny z rodziny wrzosowatych, ozdobny krzew (a. drobne drzewo) o czerwonych, różowych, żółtych lub białych kwiatach i miękkich, lekko owłosionych liściach. [przypis edytorski]

azaliby — konstrukcja z partykułą -li; znaczenie: czy też by. [przypis edytorski]

azalij — dziś popr. forma D. lm: azalii. [przypis edytorski]

azalim ci nie mówił — czyż ci nie mówiłem. [przypis edytorski]

azaliż — czy. [przypis edytorski]

azaliż (daw.) — czyż, czy też. [przypis edytorski]

azaliż (daw.) — czyż. [przypis edytorski]

azaliż (daw.) — czyż. [przypis edytorski]

azaliż (daw.) — czyż (zaimek pytający czy z partykułą wzmacniającą -że, skróconą do -ż). [przypis edytorski]

azaliż (daw.) — czyż (zaimek pytający czy z partykułą wzmacniającą -że, skróconą do -ż). [przypis edytorski]

azaliż (daw.) — partykuła wprowadzająca pytanie retoryczne; znaczenie: czy, czy aby, czy zatem itp. [przypis edytorski]

Azaña y Díaz, Manuel (1880–1940) — hiszpański polityk, dramaturg i pisarz, drugi i ostatni prezydent (1936–1939) Drugiej Republiki Hiszpańskiej. [przypis edytorski]

Azaradel — w etiopskiej apokryficznej Księdze Henocha Azaradel jest jednym z upadłych aniołów, którzy objaśniają ludziom bieg Księżyca. [przypis edytorski]

azard a. hazard — tu daw.: ryzyko. [przypis edytorski]

azard (daw.) — niebezpieczeństwo, niepewność. [przypis edytorski]

azard (daw.) — niebezpieczeństwo, przygoda. [przypis edytorski]

azard (daw.) — niebezpieczeństwo. [przypis edytorski]

azard (daw.) — niebezpieczeństwo, ryzyko; por.: hazard. [przypis edytorski]

azard (daw.) — niebezpieczeństwo, ryzyko. [przypis edytorski]

azard (daw.) — przygoda, niebezpieczeństwo. [przypis edytorski]

azard — hazard, przypadek. [przypis edytorski]

azard — hazard, ryzyko. [przypis edytorski]

azard — hazard; ryzyko. [przypis edytorski]

azard — przygoda, niebezpieczeństwo. [przypis edytorski]

azard — ryzyko, niebezpieczeństwo. [przypis edytorski]

azard (z fr. hazard: ryzyko) — koleje losu, przypadki; niebezpieczeństwa, niespodziewane, ryzykowne przygody. [przypis edytorski]

azardować — ryzykować. [przypis edytorski]

azardując (daw.) — ryzykując. [przypis edytorski]

azaś nie czytał (starop.) — czyś nie czytał; czy nie czytałeś. [przypis edytorski]

azaś (starop.) — czyś; czy jesteś. [przypis edytorski]

azaż a. aza (starop.) — czy, czyż. [przypis edytorski]

azaż (daw.) — czy, czyż, alboż; może. [przypis edytorski]

azaż (daw.) — czy, czyż. [przypis edytorski]

azaż (daw.) — czy. [przypis edytorski]

azaż (daw.) — czyż. [przypis edytorski]

azaż jest który ociec taki na ziemi, który gdyby go dziecię jego prosiło o chleb, iżby mu dał kamień; albo gdyby go prosiło o rybę, iżby mu dał jaszczorkę — Łk 11, 11 (gdzie mowa o wężu, nie o jaszczurce). [przypis edytorski]

azaż (starop.) — czy, czyż. [przypis edytorski]

azaż (starop.) — czyż. [przypis edytorski]

azaż (starop.) — konstrukcja z partykułą wzmacniającą -że, skróconą do -ż; aza: czy, czy też. [przypis edytorski]

azaż (starop.) — przecież; czyż. [przypis edytorski]

Azevedo, José da Costa (1823–1904) — baron de Ladário, brazylijski polityk i dyplomata, minister marynarki za czasów rządów gabinetu Ouro Preto. [przypis edytorski]

Azja (mit. gr.) — jedna z okeanid, w zależności od wersji mitu matka lub żona Prometeusza. [przypis edytorski]

Azja (mit. gr.) — w mitologii greckiej jedna z okeanid. [przypis edytorski]

Azja Mniejsza — azjatycki półwysep między Morzem Czarnym a Morzem Śródziemnym, na wschód od Grecji; w starożytności na jego wybrzeżach osiedlali się osadnicy greccy, którzy założyli tam liczne miasta. [przypis edytorski]

Azja Mniejsza — azjatycki półwysep między Morzem Czarnym a Morzem Śródziemnym. W czasach rzymskich początkowo była na tym terenie jedna duża prowincja, z czasem podzielona na: Frygię, Bitynię, Cylicję, Kapadocję, Galację, Lycję i Pont. Obecnie jest to azjatycka część Turcji, Anatolia. [przypis edytorski]

Azja Mniejsza — hist. Anatolia, półwysep w zachodniej Azji, oddzielający Morze Czarne od Morza Śródziemnego, cały półwysep leży w granicach dzisiejszej Turcji. [przypis edytorski]

Azjej (starop. forma) — (przeciwko) Azji. [przypis edytorski]

Azjos — wuj Hektora. [przypis edytorski]

Azjów (daw.) — forma archaiczna: Azjowy, należący do Azji. [przypis edytorski]

Azneft — azerskie przedsiębiorstwo przemysłu naftowego. [przypis edytorski]

azoik (geol.) — najstarszy okres dziejów Ziemi, z którego w formacjach skalnych nie zachowały się żadne ślady życia; obecnie synonim terminu archaik zdefiniowanego jako najstarszy eon w dziejach, przed pojawieniem się organizmów żywych, ok. 4,0–2,5 mld lat temu. [przypis edytorski]

azoospermia (med.) — całkowity brak plemników w ejakulacie. [przypis edytorski]

Azopos — rzeka w Beocji. [przypis edytorski]