Potrzebujemy Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas 446 czytelników i czytelniczek.
Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | czasownik | czeski | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 116769 przypisów.
bartnik — człowiek trudniący się hodowlą leśnych pszczół. [przypis edytorski]
bartnik — osoba zajmująca się hodowlą pszczół w barci, tj. w wydrążonym pniu drzewa w lesie. [przypis edytorski]
bartnik słabemu (…) powrozowi wierzy — bartnicy zbierali dawniej miód dzikich pszczół, wspinając się na drzewa po linach. [przypis edytorski]
„Bartnik” — właśc. „Bartnik Postępowy”, czasopismo pszczelarsko-ogrodnicze, wydawane w latach 1875–1939 we Lwowie. [przypis edytorski]
bartodziej a. bartnik — pszczelarz hodujący pszczoły leśne. [przypis edytorski]
Bartol — chodzi o Bartolusa de Sassoferrato (1314–1357) wybitnego prawnika wł., który przyczynił się do rozwoju kodeksu cywilnego; był profesorem uniwersytetów w Bolonii, Pizie i Perugii. [przypis edytorski]
Bartoszewicz, Julian (1821–1879) — polski historyk i publicysta, autor licznych prac, szczególnie biograficznych (np. Znakomici mężowie polscy w wieku XVIII, t. 1–3, 1853–56); ojciec Kazimierza, również historyka. [przypis edytorski]
Bartoszewicz, Kazimierz (1852–1930) — polski historyk, publicysta, satyryk, wydawca i kolekcjoner sztuki. [przypis edytorski]
Bartoszewicz, Kazimierz (1852–1930) — publicysta, satyryk, wydawca, kolekcjoner sztuki (dar z jego zbiorów wzbogacił bibliotekę miejską i muzeum sztuki Łodzi), po odbyciu studiów prawniczych i filozoficznych na UJ w Krakowie prowadził księgarnię, wydając zbiory najwybitniejszych polskich poetów, w tym klasyków literatury; organizator życia literackiego, prowadził satyryczną batalię przeciw obozowi Stańczyków, redagował pisma: „Szkice Społeczne i Literackie” (1875–1876), „Diabeł” (1875–1879), „Przegląd Literacki i Artystyczny” (1882–1886), „Ananas” (1885–1897), „Kurier Krakowski” (1888–1889), „Przegląd Literacki” (1896–1899) i in. Wspomniana tu „Pospolita” to może „Rzeczpospolita”, dziennik wyd. od 15 czerwca 1920 do 31 grudnia 1931 r., organ konserwatywnego Stronnictwa Chrześcijańsko-Narodowego, którego fundatorem i właścicielem był Ignacy Jan Paderewski (od 1924 r. Wojciech Korfanty). [przypis edytorski]
Bartoszu, Bartoszu, nie traćwa nadziei — fragment pieśni patriotycznej Bartoszu, Bartoszu (inaczej tzw. Krakowiak Kościuszki). [przypis edytorski]
Barts — potoczna angielska nazwa londyńskiego szpitala św. Bartłomieja (St Bartholomew's Hospital). [przypis edytorski]
Baruch ben Neria — sekretarz i przyjaciel proroka Jeremiasza, przypisuje się mu autorstwo Księgi Barucha. [przypis edytorski]
barva (lenk.) — spalva. [przypis edytorski]
barwa (daw.) — tu: mundur. [przypis edytorski]
barwa — liberia, tj. oficjalny strój służącego. [przypis edytorski]
barwa (tu daw.) — mundur, strój służby. [przypis edytorski]
barwa — tu daw.: strój, mundur. [przypis edytorski]
barwa — tu: liberia, oficjalny uniform noszony przez służbę na dworach wielkich panów, zwykle o kolorach charakterystycznych dla herbu pana lub pani domu. [przypis edytorski]
barwa — tu: liberia. [przypis edytorski]
barwa — tu: mundur, mundurek. [przypis edytorski]
barwa — tu: mundur woźnicy. [przypis edytorski]
barważ — konstrukcja z partykułą pytającą -że (nadającą charakter pytania retorycznego), skróconą do -ż ; inaczej: czy barwa, czyż barwa. [przypis edytorski]
barwena — ryba morska żyjąca w wodach przybrzeżnych. [przypis edytorski]
barwiczka — kosmetyk do malowania twarzy. [przypis edytorski]
barwierskie rośliny — rośliny zawierające naturalne barwniki, wykorzystywane do barwienia tkanin, skóry, środków spożywczych. [przypis edytorski]
barwierz (starop.) — balwierz, golarz; felczer. [przypis edytorski]
barwinek — roślina o niebieskich kwiatach; tu: bukiet ślubny. [przypis edytorski]
barwisty — dziś: barwny. [przypis edytorski]
barwnych łąk Tyroli — prawdopodobnie błąd druku lub przekładu, powinno być: Tivoli, miejscowość w pobliżu Rzymu, w starożytności znana jako Tibur. [przypis edytorski]
barwy (daw. forma) — dziś N.lm: barwami. [przypis edytorski]
Barye, Antoine-Louis (1796–1875) — francuski rzeźbiarz. [przypis edytorski]
barykada — przegroda, zapora, budowana przeważnie w trakcie walk ulicznych. [przypis edytorski]
barykadów — dziś popr. D.lm: barykad. [przypis edytorski]
Bary miał szerokie, że go nauczyciel gimnastyki Platonem nazwał — od gr. przym. πλατύς: szeroki, barczysty. [przypis edytorski]
baryń (ros. барин) — pan, człowiek należący do klasy wyższej, szlachcic. [przypis edytorski]
barynia (ros.) — dama. [przypis edytorski]
barynia (z ros.) — szlachetna pani, dama. [przypis edytorski]
baryn (ros. барин) — wielmożny pan, człowiek należący do klasy wyższej, szlachcic. [przypis edytorski]
bary — ramiona. [przypis edytorski]
barysznia (ros.) — panna, panienka. [przypis edytorski]
barysznik — pośrednik handlowy na daw. Kresach, ułatwiający transakcje i służący za tłumacza; we Lwowie zajmowali się tym specjalni urzędnicy miejscy. [przypis edytorski]
baryton — męski głos pośredni między tenorem a basem. [przypis edytorski]
baryton (muz.) — męski głos pośredni między tenorem a basem. [przypis edytorski]
barźiej a. barziej (starop. forma) — dziś popr.: bardziej. [przypis edytorski]
barzej (gw.) — bardziej. [przypis edytorski]
barzej wszystkiego (gw.) — bardziej niż wszystko. [przypis edytorski]
barziej (daw.) — dziś: bardziej. [przypis edytorski]
barziej — dziś popr.: bardziej. [przypis edytorski]
barziej (starop. forma) — dziś popr.: bardziej. [przypis edytorski]
Barzo bych… żebych — staropolskie formy trybu warunkowego: bardzo bym… żebym. [przypis edytorski]
barzoby to mało (starop. forma) — zdanie eliptyczne (z opuszczonym orzeczeniem), dziś pisownia rozdzielna: bardzo by to [było] mało. [przypis edytorski]
barzo (daw.) — bardzo. [przypis edytorski]
barzo (daw.) — dziś: bardzo. [przypis edytorski]
barzo — dziś popr.: bardzo. [przypis edytorski]
Barzo nierówno pany podzielono — (przyrodzenie) nierówno rozdzielone między mężczyznami; nie każdy mężczyzna jest dobrze obdarzony przez naturę. [przypis edytorski]
barzoście to śmieli (starop.) — bardzo jesteście śmiali (grzecznościowa forma lm.; bardzo jesteś śmiały). [przypis edytorski]
barzo (starop.) — bardzo. [przypis edytorski]
barzo (starop.) — bardzo. [przypis edytorski]
barzo (starop. forma) — dziś popr.: bardzo. [przypis edytorski]
barzy (gw.) — bardziej. [przypis edytorski]
baša — karalius, valdovas. [przypis edytorski]
baša — paša, Turkijos ir Egipto pareigūno titulas senovėje. [przypis edytorski]
Baśka Murmańska — niedźwiedzica polarna przygarnięta i przyjęta na stan do polskiego batalionu Murmańczyków, walczącego w 1919 przeciwko bolszewikom w rejonie Murmańska na północy Rosji. [przypis edytorski]
baśnię — dziś popr. forma B.lp: baśń. [przypis edytorski]
baśnię — popr. baśń. [przypis edytorski]
baśnie i Richardsona, i Rousseau — popularne XVIII-wieczne powieści sentymentalne: romanse autorstwa twórcy tego gatunku, Richardsona, oraz Rousseau Nowa Heloiza (1761). [przypis edytorski]
bas a. basetla — instrument smyczkowy o niskiej skali tonów. [przypis edytorski]
basałyk — bicz zakończony kolczastą metalową kulką, pierwotnie używany przez Tatarów jako broń. [przypis edytorski]
basałyk (daw.) — bat; tu: bicie. [przypis edytorski]
basałyk (daw.) — psotne dziecko. [przypis edytorski]
basałyk (daw.) — żart. małe, niesforne dziecko; urwis. [przypis edytorski]
basałyk — niezgrabiasz, niedołęga. [przypis edytorski]
basałyk — tu: psotne dziecko. [przypis edytorski]
basałyk — tu: żart. urwis, nicpoń; pierwotnie: bicz zakończony kolczastą metalową kulką, używany przez Tatarów jako broń. [przypis edytorski]
basałyk (z tur.) — gagatek. [przypis edytorski]
basarunek — chłosta; lanie. [przypis edytorski]
basarunek (daw.) — baty. [przypis edytorski]
basarunek (daw.) — chłosta, baty. [przypis edytorski]
basarunek (daw.) — lanie. [przypis edytorski]
basarunek — odszkodowanie. [przypis edytorski]
basarunek (z niem.) — odszkodowanie. [przypis edytorski]
basarunek (z niem.) — wynagrodzenie za krzywdę; odszkodowanie; też: chłosta, cięgi. [przypis edytorski]
basarynek właśc. basarunek (z niem.) — baty, cięgi; wynagrodzenie za pobicie, nawiązka; rekompensata za uczynione krzywdy. [przypis edytorski]
bas-bleu (fr.) — dosł. niebieska pończocha; kobieta wykształcona i wyemancypowana, sawantka; też iron.: pedantka, literatka. [przypis edytorski]
Basedow, Johannes Bernhard (1724–1790) — niemiecki pedagog oświeceniowy, założyciel ruchu filantropistów. [przypis edytorski]
Basedow — tu pot.: choroba Basedowa, przewlekła choroba tarczycy, objawiająca się m.in. wolem i wytrzeszczem oczu. [przypis edytorski]
basen pływowy — skalisty zbiornik w pobliżu oceanu wypełniony wodą morską. [przypis edytorski]
baserunek (daw.) — chłosta. [przypis edytorski]
basetla — instrument smyczkowy o niskiej skali, posiadający od 2 do 4 strun kształtem przypominający wiolonczelę, większy od niej, a mniejszy od kontrabasu. [przypis edytorski]
basetla — ludowy instrument strunowy a. (daw.) wiolonczela. [przypis edytorski]
basetla — ludowy instrument strunowy; kontrabas; wiolonczela. [przypis edytorski]
basetla — ludowy instrument strunowy lub daw. wiolonczela. [przypis edytorski]
basetla — ludowy instrument strunowy znacznych rozmiarów. [przypis edytorski]
basetla — polski ludowy instrument smyczkowy o niskiej skali, kształtem przypominający wiolonczelę. [przypis edytorski]
Basia — Barbara Baczyńska, z domu Drapczyńska (1922–1944), żona Krzysztofa Kamila Baczyńskiego. Poznali się pod koniec 1941 roku, w czerwcu 1942 wzięli ślub. Zginęła podczas Powstania Warszawskiego. [przypis edytorski]
Basilica Aemilia — bazylika w płn.-wsch. części Forum Romanum; wielki budynek publiczny, uważany jedną z najwspanialszych budowli w staroż. Rzymie; zniszczona podczas najazdu Wizygotów w 410, częściowo odrestaurowana, w 847 zawaliła się podczas trzęsienia ziemi; na pocz. XVI w. jej ruiny rozebrano na budulec; gdzie przed wiekami Basilica Aemilia stała, poszerzył się nieco rozkop: na przełomie XIX i XX w. prowadzono prace archeologiczne, które odsłoniły pozostałości bazyliki. [przypis edytorski]
Basilikon Doron (gr.: królewski dar) — traktat na temat sprawowania władzy napisany w 1599 przez króla Szkocji Jakuba VI Stuarta, późniejszego króla Anglii (jako Jakub I), w formie listu do jego najstarszego syna. [przypis edytorski]
basior (łow.) — dorosły wilk samiec. [przypis edytorski]
baskak — urzędnik podatkowy. [przypis edytorski]
baskijska czapeczka — rodzaj beretu, noszony pierwotnie przez Basków. [przypis edytorski]