Potrzebujemy Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas 446 czytelników i czytelniczek.
Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza
Według kwalifikatora: wszystkie | angielski, angielskie | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | czeski | dawne | filozoficzny | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | historia, historyczny | hiszpański | łacina, łacińskie | literacki, literatura | medyczne | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | portugalski | potocznie | przenośnie | przestarzałe | przysłowiowy | regionalne | religijny, religioznawstwo | rosyjski | rzadki | staropolskie | turecki | ukraiński | włoski | wojskowy | żeglarskie
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 5528 przypisów.
nadspodzianem — daw. forma N. i Msc. lp przymiotników r.n.; dziś tożsama z r.m.: nadspodziewanym. [przypis edytorski]
nad spodziw — nad spodziewanie. [przypis edytorski]
nadstawnik — dozorca robotników. [przypis edytorski]
nadstawował (starop. forma) — nadstawiał. [przypis edytorski]
nadstawże — konstrukcja z partykułą wzmacniającą -że; znaczenie: nadstaw koniecznie. [przypis edytorski]
nadstępka — belka przymocowana od góry do stępki na części jej długości, mająca za zadanie rozłożyć obciążenie wynikające z nacisku masztu na dno kadłuba. [przypis edytorski]
nad strasznemi zatoki zwełnionych (daw.) — skłębionych nad strasznymi zatokami. [przypis edytorski]
Nadto młodzi ludzie (…) przed zwierciadłem — tu w innym oprac. tego tłumaczenia nieco odmienny tekst, zmieniający wymowę fragmentu: „Wtedy ujrzałam obok drugie okno, a przez to okno — rzęsisto oświeconą komnatę, w której siedziało u stołu trzy młode dziewczęta i trzech młodych ludzi, piękniejszych, niż można sobie wyobrazić. Śpiewali, pili, śmiali się i umizgali do dziewcząt, czasem nawet głaskali je pod brodę, ale z cale odmiennym wyrazem twarzy niż ów jegomość w Sombre Roche, który jednak po to tylko przyjeżdżał do naszego zamku. Nadto dziewczęta te i owi młodzi ludzie zaczęli po trochu zrzucać odzienie, podobnie jak ja to zwykłam czynić wieczorami przed zwierciadłem. W istocie, robili to tak jak ja, a nie tak jak moja stara ochmistrzyni”. [przypis edytorski]
nadto — poza tym. [przypis edytorski]
nadto (przestarz.) — zanadto, zbyt dużo. [przypis edytorski]
nadtoś mi zalał — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: nadto mi zalałeś. [przypis edytorski]
nadtośmy słabi — skrócone: nadto jesteśmy słabi. [przypis edytorski]
Nadtoś żył — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: nadto żyłeś, zanadto żyłeś. [przypis edytorski]
nadtoś (…) zasłużył — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika: nadto zasłużyłeś. [przypis edytorski]
nadto — tu: za bardzo. [przypis edytorski]
nadto — zbytnio, nadmiernie. [przypis edytorski]
nadto zyskować — zbyt wiele zyskać. [przypis edytorski]
nad tymi oczy — nad tymi oczami. [przypis edytorski]
naduć (z ros.) — nabrać, naciągnąć, oszukać. [przypis edytorski]
na dudka wystrychasz wszystkich — dziś rzadko w formie niedokonanej, raczej: wystrychnąć kogoś na dudka. [przypis edytorski]
na dwa zawody — tu na dwa razy. [przypis edytorski]
nad wieczór (daw.) — dziś: pod wieczór. [przypis edytorski]
nad wiedźmy temi — dziś popr. forma N. lm: nad wiedźmami tymi. [przypis edytorski]
na dwie niedziel — daw. składnia (z D.lm); dziś na dwie niedziele. [przypis edytorski]
na dwie strony — na dwa sposoby, sprzecznie. [przypis edytorski]
nad wolą waszą wściągać was nie mogę (starop.) — nie mogę powściągać was wbrew waszej woli. [przypis edytorski]
nadwor a. nadwór (gw.) — przestrzeń na zewnątrz domu; podwórze. [przypis edytorski]
nad Worsklą — bitwa wojsk litewskich i ruskich z Tatarami w 1399 r. [przypis edytorski]
na dworze Dionizjosów — Dionizjosa I i jego syna Dionizjosa II, tyranów rządzących miastem Syrakuzy. [przypis edytorski]
nad wszystkie Bogi — dziś popr. forma B. lm: nad wszyskich Bogów. [przypis edytorski]
na dwu rycerzów, lepiey, że to dacie (starop.) — lepiej, jeśli to [zadanie] zlecicie dwóm rycerzom. [przypis edytorski]
nadwyrężyć a. nadwerężyć — osłabić, nadszarpnąć przez zbytni wysiłek; dziś tylko książk. [przypis edytorski]
nadybać (daw.) — schwytać. [przypis edytorski]
nadybać — tu: napotkać. [przypis edytorski]
nadybać — zdybać, przyłapać. [przypis edytorski]
na dyskrecyi — na łasce. [przypis edytorski]
nadyszeć się — naoddychać się. [przypis edytorski]
nad źwierzęty (starop. forma) — nad zwierzętami. [przypis edytorski]
nad żwirowiska Hermosa zmyka czym prędzej… — Herodot, Dzieje I 55; cytat nieznacznie zmieniony, w oryginale jest zaleceniem wydanym Krezusowi przez Pytię. [przypis edytorski]
nad zakazanie (daw.) — wbrew zakazowi. [przypis edytorski]
nad zamarzłymi bryły (daw.) — dziś: nad zamarzłymi bryłami. [przypis edytorski]
nad zatoką — tu: nad Cieśniną Mesyńską, rozdzielającą wody Morza Tyrreńskiego i Morza Jońskiego oraz Sycylię od Kalabrii na płd. krańcu Płw. Apenińskiego. [przypis edytorski]
nadziać (daw.) — tu: włożyć, wdziać. [przypis edytorski]
nadziać — tu: włożyć, wdziać. [przypis edytorski]
nadziak — czekan; broń o kształcie zaostrzonego młotka, służąca w bitwie do rozbijania zbroi przeciwnika. [przypis edytorski]
nadziak — czekan; broń o kształcie zaostrzonego młotka, służąca w do rozbijania zbroi przeciwnika. [przypis edytorski]
nadziany (daw.) — tu: wdziany. [przypis edytorski]
nadzieią — „nadzieja” (fr. espoir) to zawołanie na herbie Burbonów. [przypis edytorski]
nadzieie (starop. forma) — dziś D.lp r.ż.: nadziei. [przypis edytorski]
nadzieie (starop. forma) — dziś popr. forma D.lp r.ż.: nadziei; próżny nadzieje: bez nadziei, pozbawiony nadziei. [przypis edytorski]
nadzieje (daw. forma) — dziś D. lp r.ż.: nadziei. [przypis edytorski]
nadzieje (daw., gw.) — dziś D.lp: nadziei. [przypis edytorski]
nadzieje — dziś popr. forma D.lp: nadziei. [przypis edytorski]
nadzieje — dziś popr. forma D.lp: nadziei. [przypis edytorski]
nadzieje (starop. forma) — dziś popr. forma D.lp r.ż.: nadziei. [przypis edytorski]
nadzielniejszemi (starop. forma) — dziś: najdzielniejszymi. [przypis edytorski]
nadziemskość — nieziemskość. [przypis edytorski]
nadziewać (gw.) — tu: najadać. [przypis edytorski]
nadziewać się (daw.) — dziś: mieć nadzieję. [przypis edytorski]
nadziewać się (daw.) — spodziewać się; por. dziś: mieć nadzieję. [przypis edytorski]
nadziewać się (starop.) — spodziewać się, mieć nadzieję. [przypis edytorski]
nadziewać (tu daw., reg.) — tu: wkładać na siebie. [przypis edytorski]
nadziewać — tu: wkładać. [przypis edytorski]
na dziw (starop.) — tu: przedziwnie; niezwykle, bardzo. [przypis edytorski]
nadzwyczajnem — daw. forma N. i Msc. lp przymiotników r.n.; dziś tożsama z r.m.: nadzwyczajnym. [przypis edytorski]
nad zwyczaj (starop.) — nadzwyczajnie, niezwykle; bardzo. [przypis edytorski]
Nägeli, Karl Wilhelm von (1817–1891) — szwajcarski botanik; w dziele Mechanisch-physiologische Theorie der Abstammungslehre (Mechaniczno-fizjologiczna teoria ewolucji, 1884) odrzucał darwinowski dobór naturalny jako mechanizm ewolucji na rzecz ortogenezy (teorii rozwoju kierunkowego), istnienia rzekomej wewnętrznej siły doskonalącej, prowadzącej do przemian gatunków; twórca teorii przenoszenia cech przez tzw. idioplazmę. [przypis edytorski]
na fabryce — właśc.: na terenie fabryki. [przypis edytorski]
nafagasować (daw. pot.) — donieść, naskarżyć. [przypis edytorski]
na fanty — pod zastaw. [przypis edytorski]
nafciana — dziś popr.: naftowa. [przypis edytorski]
nafciany — dziś: naftowy. [przypis edytorski]
na fest (z niem.) — mocno. [przypis edytorski]
Nafissa a. Nefissa — mieszkanka renesansowej Wenecji, wyimaginowana święta, znana ze swej hojności i rzekomo obdarzona szczególnymi umiejętnościami; bohaterka wielu utworów włoskiego Cinquecento. [przypis edytorski]
naflażyć (daw.) — napadać: o deszczu ze śniegiem. [przypis edytorski]
na froncie bolszewickim — chodzi o wojnę polsko-bolszewicką z 1921 roku. [przypis edytorski]
naftą sycone światło — światło lampy naftowej; przed II wojną światową na terenach wiejskich generalnie nie było dostępu do sieci elektrycznych, prąd docierał tylko do znikomej liczby wsi. [przypis edytorski]
Naftali a. Neftali — syn Jakuba i Bilhy, niewolnicy Racheli (Rdz 30,1–8). [przypis edytorski]
naftalina — handl. nazwa naftalenu używanego jako środek przeciwko molom. [przypis edytorski]
Na fundusz wyborczy? Któż to taki? — w języku niemieckim termin „fundusz wyborczy” to pojedyncze słowo: Wahlfonds, które może przypominać nazwisko. [przypis edytorski]
na furmanki się najmował — zatrudniał się do pracy w polu; furmanka: wóz konny wykorzystywany przy przewożeniu zbiorów z pól uprawnych m.in. ziemniaków, zboża, siana. [przypis edytorski]
nafutrować — nakarmić. [przypis edytorski]
nagabała — dziś popr.: nagabywała. [przypis edytorski]
nagabanie — dziś popr.: nagabywanie, tj. uporczywe nakłanianie. [przypis edytorski]
nagabanie — nagabywanie; naprzykrzanie się, niepokojenie. [przypis edytorski]
nagabany — dziś: nagabywany; nękany, zaczepiany. [przypis edytorski]
nagabywać — zwracać się z prośbą o coś, dopytywać się (zwykle: natarczywie), domagać się, dopytywać się. [przypis edytorski]
naga duszo — iron. nawiązanie do koncepcji teoretyka Młodej Polski, Stanisława Przybyszewskiego, przedstawionej m.in. w manifeście pt. Confiteor: „naga dusza” to dusza artysty, wyzwolona z konwenansów społecznych, przekraczająca stereotypy myślenia i zachowań i przez to zdolna do odczuwania istoty bytu. [przypis edytorski]
na gadzie (daw.) — na piętrze. [przypis edytorski]
na Galacie, rumaku swym — imię konia Hektora Szekspir zaczerpnął z dzieła Lydgate'a, podobnie jak powyżej postać Margarelona, nieprawego syna Priama. [przypis edytorski]
naganiać (daw.) — ganić, krytykować. [przypis edytorski]
naganiać — ganić, krytykować. [przypis edytorski]
naganiać — krytykować. [przypis edytorski]
naganiać (tu daw.) — krytykować, ganić. [przypis edytorski]
naganiać — tu: ganić. [przypis edytorski]
naganiacz — osoba skłaniająca kogoś do czegoś. [przypis edytorski]
naganka a. nagonka — napędzanie zwierzyny w pobliże stanowisk myśliwych. [przypis edytorski]
Naganowski, Egon (1913–2000) — eseista, krytyk, tłumacz z jęz. niemieckiego. [przypis edytorski]
nagan (z ros.) — popularny w Rosji międzywojennej rewolwer belgijskiej firmy Nagant. [przypis edytorski]
na gardło (daw.) — na śmierć. [przypis edytorski]