Potrzebujemy Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas 446 czytelników i czytelniczek.
Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza
Według kwalifikatora: wszystkie | angielski, angielskie | białoruski | biologia, biologiczny | botanika | chemiczny | czeski | dawne | francuski | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | hiszpański | holenderski | ironicznie | łacina, łacińskie | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | poetyckie | pogardliwe | portugalski | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | staropolskie | starożytny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | żartobliwie
Według języka: wszystkie | English | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 5489 przypisów.
cekiny i kładłem mu jeden po drugim na dłoń, a on każdy z nich przy świetle latarki bardzo pilnie oglądał, czy nie obrzezany — dawniej fałszowano monety, obcinając z nich nieco złota po brzegach. [przypis edytorski]
cekin — złota moneta włoska, późniejszy dukat. [przypis edytorski]
cekin (z wł. zecchino) — jedna z najwcześniejszych monet złotych średniowiecznej Europy, wzorzec dla późn. dukata; bita od 1284 r. do 1797, tj. do końca suwerenności Wenecji; wybijano na niej wizerunek doży, który klęcząc odbiera od św. Marka, patrona Republiki Weneckiej, sztandar (gonfalon), zaś na rewersie Chrystusa w mandorli (owalnej aureoli). [przypis edytorski]
ceklarz (daw.) — pachołek miejski. [przypis edytorski]
ceklarz (daw.) — pachołek miejski. [przypis edytorski]
ceklarz — pachołek miejski pilnujący porządku; ceklarze zajmowali się m.in. wyłapywaniem żebraków, prostytutek i włóczęgów. [przypis edytorski]
ceklarz — pachołek ze straży miejskiej. [przypis edytorski]
ceklarz — strażnik. [przypis edytorski]
cekub — gatunek wina. [przypis edytorski]
Celadon — bohater popularnej sielankowej powieści d'Urfégo Astrea, wiernie wielbiący tytułową ukochaną. [przypis edytorski]
celadon — sentymentalny, ckliwy kochanek; od imienia Celadona, bohatera popularnej sielankowej powieści-rzeki Astrea (1607–1627) Honoriusza d'Urfé. [przypis edytorski]
cela fait mal aux nerfs (fr.) — to źle działa na nerwy. [przypis edytorski]
cela me plaît et cela me déplaît! (fr.) — to mi się podoba (to lubię) i to mi się nie podoba (tego nie lubię)! [przypis edytorski]
cela va sans dire (fr.) — oczywiście; nie muszę tego mówić. [przypis edytorski]
cela veut dire (fr.) — to znaczy. [przypis edytorski]
cela veut dire quelque chose (fr.) — to powinno coś powiedzieć. [przypis edytorski]
Celebes — indonezyjska wyspa na Oceanie Spokojnym wchodząca w skład Archipelagu Malajskiego i Wielkich Wysp Sundajskich. [przypis edytorski]
Celebes — indonezyjska wyspa na Oceanie Spokojnym wchodząca w skład Archipelagu Malajskiego. [przypis edytorski]
celebracja — uroczyste odprawianie. [przypis edytorski]
celebrans (z łac.) — kapłan odprawiający mszę. [przypis edytorski]
celebrated Polish artist, Mrs. Helena Modjewska (ang.) — sławna polska artystka, pani Helena Modjewska. [przypis edytorski]
Celestyni — zakon o regule wzorowanej na benedyktyńskiej, acz z wpływami franciszkańskimi, istniał do r. 1807. [przypis edytorski]
Celesyria — region w czasach hellenistycznych i rzymskich: południowa Syria. [przypis edytorski]
celibatas — stovis ypatų užsilaikius nuo moterystės. [przypis edytorski]
celibat — rezygnacja ze stosunków seksualnych. [przypis edytorski]
Celimena — bohaterka Mizantropa Moliera. [przypis edytorski]
Celimena — piękna młoda wdowa z komedii Moliera Mizantrop, inteligentna i zalotna. [przypis edytorski]
Celimena — postać z dramatu Moliera Mizantrop; kobieta pełna kokieterii. [przypis edytorski]
Celimena — postać z komedii Molière'a Mizantrop; synonim kokietki. [przypis edytorski]
cella (łac. dosł.: izba) — główne pomieszczenie w świątyni; także późn.: nawa. [przypis edytorski]
Cellini, Benvenuto (1500–1571) — rzeźbiarz, złotnik, pisarz i medalier florencki. [przypis edytorski]
Cellini, Benvenuto (1500–1571) — słynny włoski rzeźbiarz i złotnik. [przypis edytorski]
Cellini, Benvenuto (1500–1571) — włoski rzeźbiarz, złotnik i pisarz. [przypis edytorski]
Cellini, Benvenuto (1500–1571) — włoski rzeźbiarz, złotnik, medalier i pisarz; znany z burzliwego życia; autor autobiografii Żywot Benvenuta Celliniego własnoręcznie spisany. [przypis edytorski]
Cellini, Benvenuto (1500–1571) — włoski rzeźbiarz, złotnik, pisarz i medalier. [przypis edytorski]
Cellini, Benvenuto (1500–1571) — włoski rzeźbiarz, złotnik. [przypis edytorski]
celniejszy (daw.) — główniejszy, ważniejszy. [przypis edytorski]
celniejszy — wybitniejszy. [przypis edytorski]
celnik (daw.) — urzędnik ściągający podatki. [przypis edytorski]
celniki (daw.) — dawna forma mianownika lm rzeczownika „celnik”, dziś: „celnicy”. [przypis edytorski]
celniki — dziś popr. forma B. lm: celników. [przypis edytorski]
Celnikier, Izaak (1923–2011) — malarz i grafik polsko-żydowski, więzień obozów koncentracyjnych, od 1957 roku żyjący w Paryżu. [przypis edytorski]
Celnik Rousseau — właśc. Henri Julien Félix Rousseau (1844–1910), francuski malarz naiwny, znajdujący upodobanie w motywach egzotycznych. [przypis edytorski]
celny (…) maszt — w oryginale: ster, wiosło sterowe; grecki statek miał na rufie umocowane za pomocą lin lub rzemieni dwa wiosła sterowe, po jednym na burtę. [przypis edytorski]
celować (daw.) — przewyższać. [przypis edytorski]
celować (daw.) — wyróżniać się. [przypis edytorski]
celować kogoś (starop.) — dorównywać komuś. [przypis edytorski]
celowsze — dziś popr.: bardziej celowe. [przypis edytorski]
celowy — przystosowany do pełnienia określonego celu. [przypis edytorski]
cel piękniejszy jak opieka — dziś popr.: cel piękniejszy niż opieka. [przypis edytorski]
Celtowie — grupa ludów indoeuropejskich, które ze swoich siedzib w dorzeczu górnego Renu i Dunaju w I tys. p.n.e. rozprzestrzeniły się po całej Europie, opanowując przede wszystkim tereny Galii (ob. Francja i Belgia), Iberii (Hiszpania) i Brytanii. [przypis edytorski]
cel — tu: tarcza, do której mierzy się z broni palnej. [przypis edytorski]
celuloid — termoplastyczne, łatwopalne tworzywo sztuczne; dawniej powszechnie produkowano z niego przedmioty codziennego użytku, np. lalki, różne zabawki, piłeczki pingpongowe, błony fotograficzne. [przypis edytorski]
cembrowina — murowane umocnienie zbiornika wodnego. [przypis edytorski]
cembrunek — umocnienie ścian studni, wykonane z drewna, cegieł, kamienia a. betonu, w szczególności część wystająca nad powierzchnię ziemi; cembrowina. [przypis edytorski]
ce monde est bien faux (fr.) — ten świat jest fałszywy. [przypis edytorski]
cenacle (z fr.) — wieczernik, tu w znaczeniu przenośnym: grupa, zwł. krąg artystów, często skupiająca się wokół mistrza. [przypis edytorski]
Cena de le Cenere — właśc. La Cena de le Ceneri (Uczta popielcowa), traktat kosmologiczny Giordana Bruna z 1584 roku. [przypis edytorski]
cenadry a. cynadry — wnętrzności z ryby; wątróbki; nerki. [przypis edytorski]
cenakle (z łac. cēnāculum) — jadalnia; także: wieczernik. [przypis edytorski]
cena — tu: waga, znaczenie, szacunek. [przypis edytorski]
Cenci — ang. The Cenci, tragedia Shelleya z 1819 r. [przypis edytorski]
Cenci, Beatrice — bohaterka dramatu Shelleya The Cenci. [przypis edytorski]
cendał — cienka tkanina jedwabna; także: cendal a. sendal. [przypis edytorski]
Cendrars, Blaise — właśc. Frédéric-Louis Sauser (1887–1961) francuski poeta i prozaik szwajcarskiego pochodzenia. [przypis edytorski]
Ce n'est pas du temps des Maures? (fr.) — Nie jest z czasów Maurów? [przypis edytorski]
ce n'est pas encore fini (fr.) — jeszcze nie koniec. [przypis edytorski]
Ce n'est pas ton affaire (fr.) — To nie twoja sprawa. [przypis edytorski]
Ce n'est que le premier pas qui coute (fr.) — tylko pierwszy krok kosztuje; odpowiednik przysłowiowego: najtrudniejszy pierwszy krok. [przypis edytorski]
Ce n'est qu'une surprise (fr.) — To tylko niespodzianka. [przypis edytorski]
ce n'est rien (fr.) — to nic. [przypis edytorski]
C'en est trop (fr.) — Tego już za wiele. [przypis edytorski]
Cenis, co z dziewki chłopcem wprzód musiała zostać — Tesalkę Cenis Neptun zamienił w Ceneusza. Młodzieniec zginął w walce z Centaurami. [przypis edytorski]
cenobici — pustelnicy żyjący w zakonie. [przypis edytorski]
censura candidatorum (łac.) — kontrola, ocena kandydatów. [przypis edytorski]
Centaura płomienista szata — nawiązanie do opowieści z mit. gr.; szata zanurzona we krwi centaura Nessosa przez Dejanirę, żonę Herkulesa, miała zapewnić wierność małżeńską, jednakże założywszy ją, Herkules zginął w potwornych mękach; był to podstęp Nessosa, który za próbę porwania Dejaniry został zabity przez Herkulesa; koszula a. szata Dejaniry stanowi symbol ogromnego cierpienia, od którego nie można się uwolnić. [przypis edytorski]
Centaur — Centaurowie byli okrutni ludzie, którzy iż najpierwej na koniech jeździe poczęli, przeto o nich poetowie bajali, żeby zady końskie mieli (przypis źródła). [przypis edytorski]
centaur (mit. gr.) — dzika istota o końskim ciele z ludzkim torsem i głową. [przypis edytorski]
centaur (mit. gr.) — stworzenie z końskimi nogami i tułowiem, na którym znajduje się ludzki tors i głowa. [przypis edytorski]
centaur (mit. gr.) — stworzenie z ludzkim tułowiem na końskim korpusie. [przypis edytorski]
centaur (mit. gr.) — stworzenie z ludzkim tułowiem na końskim korpusie. [przypis edytorski]
centaur (mit. gr.) — stworzenie z ludzkim tułowiem na końskim korpusie. [przypis edytorski]
Centaurowie (mit. gr.) — rasa pół ludzi a pół koni. [przypis edytorski]
Centaur — W mit. gr. pół koń, pół człowiek. [przypis edytorski]
centaury synowie chmury — Iksion, czyhając na Junonę, objął chmurę, mającą postać tej bogini i spłodził centaurów. [przypis edytorski]
cent fois grandeur naturelle (fr.) — powiększony stokrotnie; tu: stokroć większy od wszystkich osób z jego otoczenia. [przypis edytorski]
cent fois grandeur naturelle (fr.) — stokrotnie powiększone. [przypis edytorski]
centnar, cetnar (z łac.) — jednostka masy stosowana od średniowiecza. W dawnej Polsce to 100 kg; w krajach anglosaskich, stosowana również obecnie, wynosi 50 kg. [przypis edytorski]
centnar — daw. jednostka masy, równa ok. 50 kg. [przypis edytorski]
centnar — daw. miara wagi, równa w Polsce od 50 do niemal 65 kg. [przypis edytorski]
centnar — jednostka masy o zróżnicowanej lokalnie wielkości. [przypis edytorski]
centnar — jednostka masy równa 112 funtom, tj. ok. 50 kg. [przypis edytorski]
centnar — jednostka masy wynosząca ok. 50 kg. [przypis edytorski]
centnar (z łac. centum: sto) — dawna jednostka wagi wynosząca 100 funtów, tj. ok. 50 kg. [przypis edytorski]
centnar (z łac. centum: sto) — dawna jednostka wagi wynosząca 100 funtów (w Wielkiej Brytanii od roku 1835: 112 funtów), tj. ok. 50 kg. [przypis edytorski]
Cent Nouvelles — fr.: Sto opowieści, zbiór opowiadań francuskich wydany w 1455. [przypis edytorski]
Centralblatt — tu: „Literarisches Centralblatt für Deutschland”, niem. czasopismo wydawane w Lipsku w l. 1850–1944. [przypis edytorski]
Central Café — znana kawiarnia wiedeńska, w Pałacu Ferstel; ulubiona przez Petera Altenberga. [przypis edytorski]
Centralny Komitet Obywatelski — organizacja społeczna działająca w od września 1914 w Królestwie Polskim, zajmująca się pomocą ludności poszkodowanej przez wojnę; rozwiązana we wrześniu 1915 przez niemieckie władze okupacyjne. [przypis edytorski]
Central Office (ang.) — centralne biuro, prawdopodobnie fikcyjna agencja wywiadowcza. [przypis edytorski]