Wesprzyj Wolne Lektury 1,5% podatku — to nic nie kosztuje! Wpisz KRS 00000 70056 i nazwę fundacji Wolne Lektury do deklaracji podatkowej. Masz czas tylko do końca kwietnia :)
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | architektura | białoruski | biologia, biologiczny | botanika | chemiczny | dawne | filozoficzny | francuski | geologia | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | historia, historyczny | hiszpański | łacina, łacińskie | medyczne | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | portugalski | pospolity | potocznie | przestarzałe | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rzadki | staropolskie | starożytny | turecki | ukraiński | włoski | wojskowy | wulgarne | zdrobnienie
Według języka: wszystkie | English | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 4352 przypisów.
oparzel, częściej: oparzelisko a. oparzysko (daw., gw)— bagno, trzęsawisko niezamarzające w czasie zimy. [przypis edytorski]
oparzelisko — bagno, trzęsawisko. [przypis edytorski]
oparzelisko — grząskie, bagniste miejsce, niezamarzające w zimie. [przypis edytorski]
oparzelisko — niezamarzające zimą torfowisko, nad którym unoszą się opary (stąd nazwa). [przypis edytorski]
oparzysty (daw.) — nabrzmiały, opuchnięty. [przypis edytorski]
opaść — tu: spaść, odpaść. [przypis edytorski]
opasać — tu: otoczyć. [przypis edytorski]
opasły — gruby, otyły, tęgi. [przypis edytorski]
opas — pas okalający. [przypis edytorski]
opas — tu: pokarm. [przypis edytorski]
opas — tu: upasiony byk. [przypis edytorski]
opasz się — starożytni zapaśnicy i bokserzy przed walką przywdziewali szerokie pasy. [przypis edytorski]
opas — zwierzę pasione specjalnie dla zwiększenia masy ciała, przeznaczone na ubój. [przypis edytorski]
opat Grzegorz — Gregor Johann Mendel (1882–1884), czeski przyrodnik i zakonnik, prekursor badań nad dziedzicznością. [przypis edytorski]
Opatówek — miasto w województwie wielkopolskim, w powiecie kaliskim. [przypis edytorski]
opat — przełożony w męskim zakonie kontemplacyjnym. [przypis edytorski]
o patria (łac.) — ojczyzno. [przypis edytorski]
O patria (wł.) — O ojczyzno. [przypis edytorski]
opatrować (daw.) — dziś popr.: opatrywać. [przypis edytorski]
opatrować (daw.) — zaopatrywać, opiekować się. [przypis edytorski]
opatrować (daw.) — zaopatrywać. [przypis edytorski]
opatrować (starop. forma) — dziś: opatrywać. [przypis edytorski]
opatrowanie a. opatrzowanie (daw.) — zapobieganie, opieka, staranie. [przypis edytorski]
opatrywać (daw.) — tu: zaopatrzyć (w dostatki i bogactwa). [przypis edytorski]
opatrywać — tu: opiekować się, zajmować się. [przypis edytorski]
opatrywał się — zaopatrywał się. [przypis edytorski]
opatrzać (daw.) — zaopatrywać, zabezpieczać. [przypis edytorski]
opatrzać — tu: zaspokajać. [przypis edytorski]
opatrzeć (daw.) — doglądać. [przypis edytorski]
opatrzeć — dziś popr.: opatrzyć. [przypis edytorski]
opatrzenie (daw.) — opieka, dbałość. [przypis edytorski]
opatrznie (daw.) — opatrznościowo. [przypis edytorski]
Opatrznościż — konstrukcja z partykułą -że, skróconą do -ż; znaczenie: czy Opatrzności. [przypis edytorski]
opatrzny — roztropny, przewidujący. [przypis edytorski]
opatrzone potrzebami (daw.) — zaopatrzone i przygotowane. [przypis edytorski]
opatrzony (daw.) — tu: zabezpieczony. [przypis edytorski]
opatrzony (daw.) — wyposażony, zaopatrzony. [przypis edytorski]
opatrzony — tu: zaopatrzony; wyposażony. [przypis edytorski]
Opatrz, Panie, tę wielkość ludu człowiekiem, któryby mógł przed nimi chodzić i wychodzić, a wprowadzać je i wyprowadzać, aby lud Boży nie był jako owca bez pasterza — Niech opatrzy Pan, Bóg duchów wszego ciała, człowieka, któryby był nad tem zgromadzeniem: I mógłby wychodzić i wchodzić przed nimi, a wywodzić je albo wprowadzać; aby lud Pański nie był jako owce bez pasterza. Lb 27,16-17 (Biblia Wujka). [przypis edytorski]
opatrzujecie (daw.) — oparujecie; obdarowujecie. [przypis edytorski]
opatrzyć czym (starop.) — zaopatrzyć w co; zapewnić co. [przypis edytorski]
opatrzyć (daw.) — przygotować a. naprawić. [przypis edytorski]
opatrzyć (daw.) — przygotować. [przypis edytorski]
opatrzyć (daw.) — rozeznać się w czymś. [przypis edytorski]
opatrzyć (daw.) — tu: przygotować. [przypis edytorski]
opatrzyć (daw.) — zabezpieczyć. [przypis edytorski]
opatrzyć (daw.) — zaopatrzyć, przygotować. [przypis edytorski]
opatrzyć (daw.) — zaopatrzyć. [przypis edytorski]
opatrzyć (daw.) — zaopatrzyć, zapewnić środki do życia. [przypis edytorski]
opatrzyć kogoś czymś (daw.) — zaopatrzyć kogoś w coś. [przypis edytorski]
opatrzyć się (daw.) — zobaczyć, zorientować się. [przypis edytorski]
opatrzyć się — dziś: zaopatrzyć się. [przypis edytorski]
opatrzyć — tu: namaścić ostatnimi sakramentami. [przypis edytorski]
opatrzyć — tu: zaopatrzyć (w potrzebne rzeczy, pożywienie i pieniądze na drogę). [przypis edytorski]
opatrzył — tu: obejrzał. [przypis edytorski]
O pauvre âme, c'est cela (O, arme Seele, so ist'es recht) — ostatni wers Sagesse brzmi: Pauvre âme, c'est cela!: „Biedna duszo, tak właśnie jest”. [przypis edytorski]
opaźniasz — dziś popr.: opóźniasz. [przypis edytorski]
opędzać potrzeby domowe — pokrywać, zaspokajać domowe potrzeby. [przypis edytorski]
opędzić — zaspokoić podstawowe potrzeby. [przypis edytorski]
opętanyś jest — dziś: jesteś opętany. [przypis edytorski]
openhajm, właśc. Oppenheim — miasto w zach. Niemczech; tu: gatunek wyrabianego tam wina reńskiego. [przypis edytorski]
opera buffa — włoska opera komiczna; gatunek opery powstały w XVIII w. we Włoszech. [przypis edytorski]
opera buffa (z wł. buffo: komiczny, śmieszny) — włoska opera komiczna; gatunek opery powstały w XVIII w. we Włoszech. [przypis edytorski]
operacja — tu: działanie. [przypis edytorski]
opera komiczna — opera buffa, wł. opera popularna w XVIII w., zawierająca pierwiastki ludowe. [przypis edytorski]
Opera Nazionale Balilla — włoska faszystowska organizacja młodzieżowa działająca w latach 1926–1937, której nazwa pochodzi od przydomka Balilla, jaki nosił Giovanni Battista Perasso, chłopak z Genui, który według legendy w 1746, rzucając kamieniem w żołnierza, dał sygnał do powstania przeciwko siłom Habsburgów okupującym miasto. [przypis edytorski]
Opera — tu: obecnie Lwowski Narodowy Akademicki Teatr Opery i Baletu im. Salomei Kruszelnickiej, dawniej Teatr Miejski. [przypis edytorski]
opera (tu przen. pot.) — dziwna sytuacja, niezwykła historia. [przypis edytorski]
Opera za trzy grosze (niem. Die Dreigroschenoper) — musical Bertolta Brechta z muzyką Kurta Weilla, z prapremierą w Berlinie w 1928; adaptacja angielskiej opery balladowej Opera żebracza (1728). [przypis edytorski]
opiać (daw.) — wyśpiewać. [przypis edytorski]
O Piaście, synu kołodzieja — tłumacz pozwolił sobie tu na ingerencję, przyjął za późniejszymi podaniami, że Piast był kołodziejem i nadał rozdziałowi tytuł O Piaście, synu kołodzieja, który został tu zmieniony za wydaniem krytycznym. W Kronice Galla Piast nie jest kołodziejem, lecz oraczem (ratajem) książęcym; od niego zaczyna się dynastia, poprzez potomków wymienionych przez kronikarza: Siemowita, Lestka i Siemiomysła wiodąca do historycznego już władcy Mieszka I. [przypis edytorski]
opich — roslina występująca na bagnach. [przypis edytorski]
opich — seler zwyczajny (Apium graveolens) lub inna roślina z rodziny selerowatych. [przypis edytorski]
opiekać się (daw.) — dziś: opiekować się. [przypis edytorski]
opiekać się — dziś: opiekować się. [przypis edytorski]
opiekać się — dziś popr.: opiekować się. [przypis edytorski]
opiekać się (starop.) — opiekować się. [przypis edytorski]
opieka — dziś popr. forma 3 os.lp cz. ter.: opiekuje. [przypis edytorski]
opiekalnik (daw.) — opiekun. [przypis edytorski]
opiekuństwo — dziś: opieka. [przypis edytorski]
opiekuny, (…) rywale — dziś popr. formy B. lm: opiekunów, rywali. [przypis edytorski]
opierścienić — tu: objąć. [przypis edytorski]
opierunek (daw.) — pranie; dziś obecny w wyrażeniu: „zapewnić komuś wikt i opierunek”, czyli wyżywienie i czystą odzież, czy w ogóle utrzymanie. [przypis edytorski]
O pierwszym Bolesławie, który się zowie Chrobrym albo Wielkim — w innym tłum.: O pierwszym Bolesławie, którego zwano Sławnym lub Chrobrym. [przypis edytorski]
opieśnione — opiewane w pieśniach przez wielu poetów. [przypis edytorski]
opieszałość — powolność, zwlekanie. [przypis edytorski]
opiewała «dziewę gór» — Czerkieskę, bohaterkę poematu Jeniec kaukaski. [przypis edytorski]
opiły (daw.) — pijany. [przypis edytorski]
opilstwo — upijanie się. [przypis edytorski]
opinią — dziś popr. forma B. lp: opinię. [przypis edytorski]
opinią zrobić w niższych domu — wyrobić opinię u osób stojących w domu niżej w hierarchii. [przypis edytorski]
opinij (daw. forma) — dziś D.lm: opinii. [przypis edytorski]
opinio publica (łac.) — opinia publiczna. [przypis edytorski]
opisanej przez Chaucera katedry — katedra w Canterbury została opisana w Opowieściach kanterberyjskich ang. poety, filozofa i dyplomaty, Geoffrey Chaucera (ok. 1343–1400). [przypis edytorski]
Opisowa socjologia — tyt. oryg. Descriptive Sociology, 1873–1881. [przypis edytorski]
Opis — tracka nimfa leśna z orszaku Diany. [przypis edytorski]
opium ludu — fraza Karla Marksa określająca religię jako środek odurzający i uśmierzający cierpienia ludu wywołane nędzą. [przypis edytorski]
opium — wysuszony sok makówek, szeroko stosowany w XIX w. jako substancja przeciwbólowa, uspokajająca i odurzająca. [przypis edytorski]
opium — wysuszony sok makówek, szeroko stosowany w XIX w. jako substancja przeciwbólowa, uspokajająca i odurzająca; w dużej dawce powoduje śpiączkę i śmierć. [przypis edytorski]
opium — wysuszony sok makówek, szeroko stosowany w XIX w. w Europie i USA jako substancja przeciwbólowa, uspokajająca i odurzająca, eksportowany w wielkich ilościach z Indii do Chin. [przypis edytorski]