Potrzebujemy Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas 448 czytelników i czytelniczek.
Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | chiński | czasownik | czeski | dopełniacz | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | język, językowy, językoznawstwo | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | przysłówek | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 160828 przypisów.
Warszawa — stolica Polski i największe miasto w kraju, położone na Mazowszu. [przypis edytorski]
Warszawianka 1905 — Słowa tej pieśni napisał Wacław Święcicki, działacz socjalistyczny, w X. Pawilonie Cytadeli Warszawskiej między rokiem 1879 a 1880; po raz pierwszy opublikowano ją w piśmie „Proletariat” w 1883 r. (nr 1); śpiewana była do melodii opartej na motywach Marsza Żuawów, opracowanej przez innego więźnia, Józefa Pławińskiego. Pieśń znana jest też pod tytułami: Naprzód, Warszawo!, Rewolucyjna Warszawianka oraz identyfikowana poprzez incipit: „Śmiało podnieśmy sztandar nasz w górę”. Miano Warszawianki 1905 zyskała w czasie rewolucji w tymże roku, gdy zyskała wielką popularność zarówno w Polsce, jak za granicą. Od tego czasu pieśń stała się polskim hymnem robotniczym. Rok 1905 był rokiem walki narodowej i rewolucyjnej z caratem, prowadzonej zarówno przez przez organizacje niepodległościowe, polityczne i społeczne (szefem Organizacji Bojowej PPS był wówczas Józef Piłsudski). [przypis edytorski]
Warszawianka a. Warszawianka 1905 — polska pieśń socjalistyczna, powstała w 1879 roku. [przypis edytorski]
Warszawianka, fr. La Varsovienne — polska hymniczna pieśń patriotyczna, napisana po francusku w 1831 roku. [przypis edytorski]
Warszawianka z 1831 — pieśń patriotyczna z czasów powstania listopadowego do słów Casimira François Delavigne'a, przetłumaczona na polski przez Karola Sienkiewicza. [przypis edytorski]
Warszawo! Warszawo! — Tekst ukazał się w powstańczym piśmie „Baszta”, nr 7 z 23 sierpnia, gdzie był podpisany „Orzeł”. [przypis edytorski]
Warszawska Szkoła Sztuk Pięknych — uczelnia artystyczna w Warszawie, posiadająca trzy wydziały: architektury, rzeźby i malarstwa, wyrosła z Oddziału Sztuk Pięknych na Uniwersytecie Warszawskim (1816–1831), otwarta w 1844 i przyłączona do Gimnazjum Realnego, zlikwidowana w 1864 r. ze względu na udział studentów w demonstracjach patriotycznych lat 1860–1861 i powstaniu styczniowym; od roku 1865 działała tylko tzw. Klasa Rysunkowa, od 1871 r. zw. „Szkołą Wojciecha Gersona. W 1901 r. Szkoła Sztuk Pięknych powstała ponownie jako uczelnia prywatna z inicjatywy malarza Kazimierza Stabrowskiego, Teodora Dunina, ordynata hrabiego Adama Krasińskiego i ordynata hrabiego Maurycego Zamoyskiego. Działała do roku 1920, w wybudowanym w l. 1912–1914 gmachu przy ul. Nadbrzeżnej (obecnie Wybrzeże Kościuszkowskie 37), powstałym ze środków własnych Eugenii Kierbedź wg projektu Alfonsa Graviera i podarowanym szkole. Po zaburzeniach w czasie I wojny światowej (budynek skonfiskowało wojsko i zamieniło na lazaret) szkoła działała z przerwą w l. 1920–1923; w 1932 została przekształcona w Akademię Sztuk Pięknych w Warszawie z siedzibą główną w pałacu Czapskich przy ul. Krakowskie Przedmieście 5, w dawnym gmachu znajduje się Wydział Rzeźby. [przypis edytorski]
warsztat (starop.) — warstat. [przypis edytorski]
Warszycki, Stanisław herbu Abdank (1599–1681) — senator, wojewoda mazowiecki i sandomierski, kasztelan krakowski. Właściciel Dankowa, jedynej w Polsce ufortyfikowanej wsi. [przypis edytorski]
wartać (daw.) — być wartym. [przypis edytorski]
wartać (daw.) — mieć wartość. [przypis edytorski]
wartać się (daw.) — kręcić się. [przypis redakcyjny]
wartająca — dziś: warta. [przypis edytorski]
wartają (daw.) — są warte. [przypis edytorski]
wartałek (starop.) — krążek na wrzecionie; bączek dawany do zabawy dzieciom. [przypis edytorski]
Wartam była świstu — aluzja do przysłowia: „Zły to pies, który niewart świstu”. [przypis redakcyjny]
wartam — skrócone od: warta jestem. [przypis edytorski]
warta swojej wagi złota — tj. warta tyle złota, ile sama waży. [przypis edytorski]
Wartburg — zamek warowny w Turyngii. [przypis edytorski]
wart (daw.) — nurt. [przypis edytorski]
Wartenberg, Mścisław (1868–1938) — polski filozof, metafizyk. [przypis edytorski]
warterz (starop.) — stróż; pod tym nazwaniem używani byli na turniejach. [przypis redakcyjny]
warteś był — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: wart byłeś. [przypis edytorski]
warteś — skrócenie od: wart jesteś. [przypis edytorski]
wart — główny nurt rzeki. [przypis edytorski]
wartką krew — gorąca krew. [przypis edytorski]
wartki (daw.) — prędki (tu: do bójki). [przypis edytorski]
wartki — szybki. [przypis edytorski]
wartko (daw.) — szybko. [przypis edytorski]
wartko — szybko; dziś: gł. o biegu nurtu rzeki. [przypis edytorski]
wartko — szybko. [przypis edytorski]
wartko — szybko się toczący. [przypis edytorski]
wart (neol.) — wartki nurt. [przypis edytorski]
wartogłów (daw.) — ktoś lekkomyślny i niezrównoważony; postrzeleniec, lekkoduch. [przypis edytorski]
wartogłów (daw.) — narwaniec. [przypis edytorski]
wartogłów (daw.) — osoba lekkomyślna, niezbyt zrównoważona, lekkoduch. [przypis edytorski]
wartogłów — gwałtownik. [przypis edytorski]
Wartogłów — wczesna komedia Moliera z 1655, wzorowana na komediach włoskich. [przypis edytorski]
wartogłow (daw.) — narwaniec. [przypis edytorski]
wartogłowiec — szaleniec. [przypis autorski]
wartogłowny (starop.) — płochy. [przypis redakcyjny]
wartogłowny (starop.) — roztrzepany, niebaczny. [przypis redakcyjny]
wartogłowy (daw.) — lekkomyślny, niezbyt zrównoważony. [przypis edytorski]
warto miejsce nawiedzin — miejsce warte odwiedzin. [przypis edytorski]
Warto przypomnieć sobie bieg myśli, jaki Descartes bierze za punkt wyjścia do swoich dociekań. Jednym z pierwszych, jak pisze, „było zastanowienie, że często, dzieła złożone z rozmaitych części i wykonane ręką rozmaitych mistrzów mniej są doskonałe, niż te, nad którymi pracował jeden człowiek” — Rozprawa o metodzie, Część II, str. 11. [przypis tłumacza]
Wartość dziejów (…) to tylko „bezładna walka o potęgę, całkiem nieokreślona, polegająca po prostu na zdolności życia” — S. Brzozowski, Idee, s. 134. [przypis autorski]
wartość korzenia — u nas tylko ciągle korzonki płukają, a do wysokości słowa zbiorowego nie dochodzą i takowa czynność jest umarłych zwłok umywaniem. [przypis autorski]
wartości jaźni, z której treści nic nie śmie stać się funkcją czasu ani nic ulec zniszczeniu — Przez to dopiero wyjaśnia się, też całkowicie, że dusza jest ową szczególną wartością, która stwarzając przeszłość, neguje czas, jak to w rozdziale piątym postulowaliśmy. [przypis autorski]
wartości, słowy — dziś popr. N. lm: wartościami, słowami. [przypis edytorski]
wartować (daw.) — [tu:] szukać. [przypis redakcyjny]
wartoż — czy warto. [przypis edytorski]
wartoż — konstrukcja z partykułą wzmacniającą -że, skróconą do -ż; znaczenie: czy warto. [przypis edytorski]
wartoż — konstrukcja z partykułą -że, skróconą do -ż; znaczenie: czy warto. [przypis edytorski]
wart — tu: nurt. [przypis edytorski]
wartujący (daw.) — mający wartość. [przypis edytorski]
wartujący (daw.) — warty, mający wartość. [przypis edytorski]
wartujący — tu: kosztujący, wart. [przypis edytorski]
w artykule ogłoszonym przez p. Leona Faucher we wrześniu 1845 — chodzi o artykuł pt. Les coalitions condamnés par les ouvriers anglais (Angielscy robotnicy odrzucają koalicje), opublikowany w czasopiśmie „Journal des Economistes”. [przypis edytorski]
w artykule swoim p. Bouteron (…) — Apologie pour Madame Hańska, (Revue des deux mondes, 15 XII, 1924). [przypis autorski]
w artykuliku moim W odlewarni brązu — Brązownicy. [przypis autorski]
waruga — dwugodzinny dyżur okrętowy (przyp. tłum.). [przypis redakcyjny]
warując — strzegąc się. [przypis redakcyjny]
warujże (…) stracić (daw.) — pilnuj, żeby nie stracić. [przypis edytorski]
waruj (…) zabłądzić (daw.) — pilnuj, żebyś nie zabłądził. [przypis edytorski]
war — ukrop, wrzątek. [przypis edytorski]
warum hast du denn das getan? (niem.) — więc dlaczego to zrobiłeś? [przypis redakcyjny]
Warum lachen Sie? (niem.) — Dlaczego Pan się śmieje? [przypis edytorski]
warum (niem.) — dlaczego. [przypis edytorski]
Warum sind «Juno» rund (niem.) — dlaczego «Juno» są okrągłe? (slogan reklamowy ówczesnej marki niemieckich papierosów). [przypis edytorski]
Warum sind Juno rund (niem.) — dlaczego Juno są okrągłe? (slogan reklamowy ówczesnej marki niemieckich papierosów). [przypis edytorski]
Waruna — w religii hind. bóg deszczu i nieba. [przypis edytorski]
Warunkiem intercyzy, wyrzec się kontusza — Moda przebierania się w suknie francuskie grasowała na prowincjach od roku 1800 do 1812. Najwięcej młodzieży przebrało się przed ożenieniem na żądanie narzeczonych. [przypis autorski]
warunkiem możliwości poznania przedmiotów — „Mianowicie jestestw myślących; to jest naszą właściwość, że możemy poznawać jedynie na mocy tej formy apercepcji, przenosimy na inne myślące jestestwa i tym sposobem tworzymy sobie o nich pojęcie na podstawie owej właściwości, o której nie możemy przecież zgoła wiedzieć, czy im w ogóle przynależy”; objaśnienie E. Adickesa. [przypis tłumacza]
warunków, którymi istnieje — dziś popr.: warunków, dzięki którym istnieje. [przypis edytorski]
warunku — bezpieczeństwa. [przypis redakcyjny]
Warus — namiestnik Syrii, patrz wyżej uwagę do I, XXXI, 5. [przypis tłumacza]
Warus, Publiusz Kwinktyliusz (ok. 46 p.n.e.–9 n.e.) — rzym. polityk i dowódca legionów pokonanych w Lesie Teutoburskim przez Germanów pod wodzą Arminiusza. [przypis edytorski]
Warus, Publiusz Kwinktyliusz (ok. 46 p.n.e.–9 n.e.) — [rzymski polityk i dowódca], ten, który r. 9 n.e. trzy legie w Germanii stracił („Quinctili Vare, legiones redde!” [Kwinktyliuszu Warusie, oddaj legiony; okrzyk Augusta na wiadomość o klęsce poniesionej w bitwie w Lesie Teutoburskim, gdzie spośród ok. 20 tysięcy legionistów ocalało tylko kilkunastu żołnierzy], Swetoniusz, Żywot Augusta XXIII; Tacyt, Roczniki I, LX, Germania XXXVIII). [przypis tłumacza]
Warweca — hrabstwo Warwik w Anglii. [przypis redakcyjny]
Warwik — w oryg. Warwick; ojciec lady Anny. [przypis edytorski]
war — wrzątek, gorąco. [przypis edytorski]
war — wrzątek; por. warzyć: gotować. [przypis edytorski]
war — wrzątek. [przypis edytorski]
war — wrzątek, tu: wywar. [przypis edytorski]
waryjat — dziś: wariat. [przypis edytorski]
w arystokracji naszej podpisywanie się samemu hrabiowskim tytułem uchodziło na ogół za rzecz w nieszczególnym guście; tym bardziej uderzyć musi ten religijny niemal kult kupnego hrabstwa w domu poety — Dziwnie w tym oświetleniu wygląda pochwalny passus Grzymały-Siedleckiego (Przedmowa do Trzy po trzy) o Fredrze; „Prosty, otwarty, nie wiedzący jakby o swoim tytule i poziomie rodowym”… [przypis autorski]
W arystokracji tedy dziedzicznej mnogość szlachty uczyni rząd mniej ciężkim; że jednak brak jej cnoty (…) państwo postrada siłę i sprężystość — Wenecja jest republiką, która najlepiej wyrównała, za pomocą praw, ujemne strony dziedzicznej arystokracji. [przypis autorski]
warżka, labellum (biol.) — wyróżniający się odmiennym kształtem, a czasem barwą, listek wewnętrznego okółka okwiatu roślin storczykowatych. [przypis edytorski]
warząchew (daw.) — duża, drewniana łyżka kuchenna służąca do przygotowywania i nakładania potraw. [przypis redakcyjny]
warząchew — dawna duża, drewniana łyżka kuchenna służąca do przygotowywania i nakładania potraw. [przypis edytorski]
warząchew — dawna duża łyżka kuchenna, zwykle drewniana. [przypis edytorski]
warząchew — duża łyżka kuchenna, wykonana z drewna. [przypis edytorski]
warza (daw.) — gotowane jedzenie. [przypis edytorski]
warza — gorący, gotowany posiłek. [przypis edytorski]
warza — gotowany posiłek; por. warzyć: gotować. [przypis edytorski]
warza — gotowany posiłek. [przypis edytorski]
warza (gw.) — gotowane jedzenie. [przypis edytorski]
warzecha a. warząchew — łyżka wazowa. [przypis edytorski]
warzecha — rodzaj drewnianej łyżki. [przypis edytorski]
warzyć (daw.) — gotować. [przypis edytorski]