Potrzebujemy Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas 446 czytelników i czytelniczek.
Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | czasownik | czeski | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 116305 przypisów.
tant bien, que mal (fr.) — mniej więcej; jakoś; tak czy siak. [przypis edytorski]
tant de bruit pour une omelette (fr.) — wiele hałasu o nic; dosł. wiele hałasu o omlet. [przypis edytorski]
tante grazie (wł.) — dziękuję bardzo. [przypis edytorski]
tantiema — procentowy udział w zyskach. [przypis edytorski]
tantiema — tu: udział w zyskach przedsiębiorstwa. [przypis edytorski]
tantiema — tu: udział w zyskach przedsiębiorstwa, wypłacany zarządzającemu jako dodatek do pensji. [przypis edytorski]
tantiema — udział autora w dochodzie z tytułu upublicznienia jego dzieła. [przypis edytorski]
tanti saluti (wł.: szczególne pozdrowienia) — witam serdecznie, pozdrawiam. [przypis edytorski]
Tantjeme werden haben Sie, ganz Wien wird auf Euch gaffen! (niem.) — Będzie pan dostawał tantiemy, cały Wiedeń będzie się na pana gapił! [przypis edytorski]
Tanto nomini nullum par elogium (łac.) — Tak wielkiemu imieniu żadna inskrypcja nie sprosta. [przypis edytorski]
tant pis (fr.) — nieważne. [przypis edytorski]
tant pis (fr.) — tym gorzej (dla niej); co z tego. [przypis edytorski]
Tantum ergo sacramentum (łac.) — Przed tak wielkim sakramentem. [przypis edytorski]
Tantum religio potuit suadere malorum (łac.) — tylko religia może przekonać do zła. [przypis edytorski]
tan (z daw. ang. thane) — tytuł szlachecki w daw. Anglii i Szkocji, zbliżony rangą do barona. [przypis edytorski]
tapalis — gluosnių šeimos medis. [przypis edytorski]
tapczana — dziś popr.: tapczanu. [przypis edytorski]
tapecul (fr.) — pot. określenie pojazdu ze złym zawieszeniem; dosł.: wali-tyłek. [przypis edytorski]
taper — pianista grający w kawiarniach. [przypis edytorski]
taperstwo — grywanie jako pianista w kawiarniach lub restauracjach. [przypis edytorski]
tapioka — rodzaj kaszy wyrabianej ze skrobi uzyskanej z bulw manioku jadalnego. [przypis edytorski]
tapir, czyli anta (Tapirus americanus) — w ob. klasyfikacji: Tapirus terrestris, roślinożerny ssak nieparzystokopytny z krótką trąbą. [przypis edytorski]
tapir — ssak lasów tropikalnych, o niewielkiej trąbie wykształconej z nosa i wargi. [przypis edytorski]
tapir — ssak nieparzystokopytny z krótką trąbą, żyjący w lasach tropikalnych Ameryki Śr. i Płd. oraz Azji Płd.-Wsch. [przypis edytorski]
tapir — ssak nieparzystokopytny z krótką trąbą, żyjący w lasach tropikalnych Ameryki Środkowej i Południowej oraz płd.-wsch. Azji. [przypis edytorski]
ta pójdę — tu: albo pójdę. [przypis edytorski]
Taprobana — staroż. gr. nazwa wyspy Cejlon. [przypis edytorski]
taraban — bęben. [przypis edytorski]
taraban — bęben wojskowy. [przypis edytorski]
taraban — duży, podłużny bęben używany w kapelach janczarskich, a także w daw. wojsku polskim; w czasie bitwy bębny te służyły do wydawania komend. [przypis edytorski]
taraban — duży, podłużny bęben używany w tureckich kapelach janczarskich. Używano go także w dawnym wojsku polskim. [przypis edytorski]
tarabanowo-trombonowy — w znaczeniu przenośnym określenie utworzone dla wyrażenia nadmiaru, może przez porównanie do zbytniego zgiełku instrumentów, których tu nazw użyto; tarabnan: bęben wojskowy; trombon: puzon. [przypis edytorski]
taraban — wojskowy bęben w kształcie wydłużonego walca. [przypis edytorski]
tarać się — dziś popr.: tarzać się. [przypis edytorski]
taradejka (ros. taratajka) — prosta bryczka bez resorów, używana w Polsce w XVIII w. [przypis edytorski]
tarakańczyk a. karakańczyk — karaluszek. [przypis edytorski]
tarakan — karaluch, karakan. [przypis edytorski]
tarakan (reg.) — karakan, karaluch. [przypis edytorski]
tarakan (reg.) — karaluch. [przypis edytorski]
tarakaszka (daw.) — karaluch (zdr. od tarakan). [przypis edytorski]
taran — belka, służąca dawniej do burzenia murów i bram. [przypis edytorski]
tarantas (z ros.) — czterokołowy konny pojazd podróżny wywodzący się z Rosji, którego pudło osadzone było na długich, elastycznych drągach pełniących rolę resorów. [przypis edytorski]
tarant (daw.) — koń maści białej w plamy. [przypis edytorski]
tarantela — neapolitański taniec ludowy. [przypis edytorski]
tarant — nazwa umaszczenia konia; konie tarantowate charakteryzują się kontrastowo ciemnymi (karymi a. kasztanowatymi) plamkami występującymi na białej skórze lub odwrotnie: białymi plamkami na ciemnej sierści. [przypis edytorski]
tarantowy — o sierści białej w plamy. [przypis edytorski]
tarany — dziś popr. forma N.lm: taranami. [przypis edytorski]
tarany (starop. forma) — (z) taranami. [przypis edytorski]
tarapata (daw.) — dziś tylko w lm: tarapaty, kłopoty. [przypis edytorski]
Tara — rzeka w azjatyckiej części Rosji, prawy dopływ Irtysza, lewego dopływu Obu. [przypis edytorski]
tarasa — dziś r.ż.: taras. [przypis edytorski]
Tarascon — miasto w płd. Francji, u ujścia Rodanu, ok. 23 km na płd. od Awinionu; znane m.in. ze wspaniałego średniowiecznego zamku ukończonego w 1449 przez Rene I Andegaweńskiego, zw. Dobrym Królem Rene. [przypis edytorski]
taras (daw.) — tu: więzienie (por.: zatarasować). [przypis edytorski]
taras (daw.) — więzienie. [przypis edytorski]
tarasić (gw.) — deptać, tratować. [przypis edytorski]
taras — nasyp ziemny. [przypis edytorski]
taras — nasyp ziemny; tu: ogrodzenie. [przypis edytorski]
taras (starop.) — więzienie. [przypis edytorski]
Taras Trasiło, właśc. Triasiło Fedorowicz (zm. po 1636) — ataman kozacki, jedna z najważniejszych postaci ukraińskiego folkloru oraz ukraińskiej idei narodowej; organizator kampanii na Krymie (1629); przywódca antyfeudalnego powstania Kozaków i chłopów w 1630; zmusił wojska polskie do opuszczenia Korsunia; w maju 1630 okopał się pod Perejasławiem, gdzie 1 czerwca miała miejsce tzw. „noc Tarasa”: wypad Kozaków do obozu wojsk polskich, gdzie udało im się zadać duże straty przeciwnikowi; 15 czerwca Kozacy zdobyli kilka polskich armat; brak artylerii zmusił hetmana Stanisława Koniecpolskiego do zawarcia w drugiej połowie czerwca ugody perejasławskiej; hetman polski żądał między innymi wydania Fedorowicza, na co jednak starszyzna nie chciała się zgodzić, niemniej odsunięto go od dowodzenia; Fedorowicz opuścił Perejasław wraz ze swoimi stronnikami, aby organizować kolejne powstanie przeciwko Polakom, jednak bez większych sukcesów. [przypis edytorski]
taras (tu daw.) — więzienie, loch (por. zatarasować). [przypis edytorski]
taras — tu: więzienie. [przypis edytorski]
Taraszkiewicz, Bronisław (1892–1938) — białoruski polityk, poseł na Sejm Rzeczypospolitej, przewodniczący Białoruskiego Koła Poselskiego, przywódca Białoruskiej Włościańsko-Robotniczej Hromady, działacz społeczny, językoznawca, tłumacz, jeden z twórców ortografii języka białoruskiego. [przypis edytorski]
taratatka (daw.) — wierzchnia odzież męska używana w Polsce w XVIII i XIX w; kurtka ozdobiona szamerunkiem, tj. naszywkami ze sznura. [przypis edytorski]
tarcica — materiał drzewny powstały po pocięciu okrąglaków wzdłuż. [przypis edytorski]
tarcica — nieheblowana deska. [przypis edytorski]
tarcica — nieheblowana deska. [przypis edytorski]
tarcica — niewygładzone deski lub belki drewniane. [przypis edytorski]
tarcice — nieheblowane deski powstałe w tartaku przez podłużne rozpiłowanie (przetarcie) okrągłego drewna. [przypis edytorski]
tarczą (…) trzymając (starop. forma) — dziś B.lp r.ż.: tarczę. [przypis edytorski]
tarczan (daw.) — dziś: tapczan. [przypis edytorski]
tarcz — dziś forma M.lp: tarcza. [przypis edytorski]
tarcz — dziś popr.: tarcza. [przypis edytorski]
tarcz — dziś r.ż.: tarcza. [przypis edytorski]
tarcz — dziś: tarcza. [przypis edytorski]
tarczej (starop. forma) — dziś popr. D.lp r.ż.: tarczy. [przypis edytorski]
tarcz grabina (starop. forma) — tarcza hrabiego. [przypis edytorski]
Tarczowładny (mit. gr.) — Zeus, władca bogów, którego atrybutem była egida, tarcza sporządzona przez boskiego kowala Hefajstosa. [przypis edytorski]
tarcz (starop.) — dziś r.ż.: tarcza. [przypis edytorski]
tarcz (starop. forma) — dziś r.ż.: tarcza. [przypis edytorski]
tarcz (starop. forma) — dziś r.ż.: tarczę. [przypis edytorski]
tarczy (starop. forma) — D.lm: tarcz; stem tarczy: stoma tarczami. [przypis edytorski]
Tardieu, Auguste Ambroise (1818–1879) — francuski lekarz i specjalista w zakresie kryminalistyki. [przypis edytorski]
ta (reg. pot.) — wyraz ekspresywny, używany zwykle jako partykuła nawiązująca, charakterystyczny dla płd.-wsch. części Polski, zwłaszcza dla przedwojennej gwary lwowskiej. [przypis edytorski]
Tarent i Brunduzjum — miasta portowe w płd.-wsch. Italii: Tarent, nad Zat. Zatoką Tarencką (Morze Jońskie); Brunduzjum, popr. Brundizjum (łac. Brundisium), ob. Brindisi, nad Morzem Adriatyckim. [przypis edytorski]
Tarent — miasto w płd. Italii, założone w 706 p.n.e. przez Spartan. [przypis edytorski]
Tarentyjczycy — mieszkańcy Tarentu, miasta w płd. Italii, założonego w 706 p.n.e. przez Spartan; w III w. p.n.e., obawiając się ekspansji Rzymu, Tarentyjczycy wezwali na pomoc króla Epiru, Pyrrusa; który jednak nie pokonał Rzymian i Tarent musiał się poddać. [przypis edytorski]
Targać (gw.) — odrywać. [przypis edytorski]
targać nogą (daw.) — kuleć. [przypis edytorski]
targać się na coś — zuchwale coś atakować. [przypis edytorski]
targać się — zuchwale atakować. [przypis edytorski]
targować — dziś: targować się. [przypis edytorski]
targowica (daw.) — plac targowy; rynek. [przypis edytorski]
targowica (daw.) — targowisko; targ. [przypis edytorski]
Targowica — miejscowość w środkowej części dzisiejszej Ukrainy, w końcu XVIII w. należała do dóbr Stanisława Szczęsnego Potockiego (1751–1805), uważano ją (omyłkowo) za miejsce ogłoszenia w 1792 r. tzw. konfederacji targowickiej, tj. związku przeciwników Konstytucji 3 Maja, którzy wezwali wojska rosyjskie, by ingerowały w polską politykę; Targowica stała się z tego powodu symbolem zdrady narodowej. [przypis edytorski]
targowica — tu: targowisko. [przypis edytorski]
targowica — tu: targowisko, targ. [przypis edytorski]
targowica — tu: targowisko; targ. [przypis edytorski]
Targowica (ukr. Торговиця) — miejscowość położona w środkowej części dzisiejszej Ukrainy, w końcu XVIII w. należała do dóbr Stanisława Szczęsnego Potockiego (1751–1805), uważano ją (omyłkowo) za miejsce ogłoszenia w 1792 r. tzw. konfederacji targowickiej, tj. związku przeciwników Konstytucji 3 Maja, którzy wezwali wojska rosyjskie, by ingerowały w polską politykę. Dlatego Targowica stała się symbolem zdrady narodowej. [przypis edytorski]
Targowla muki (ros.) — handel mąką. [przypis edytorski]
targowy (daw.) — tu: kupny; nie domowej roboty, lecz kupiony na targu. [przypis edytorski]