Potrzebujemy Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas 446 czytelników i czytelniczek.
Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | czasownik | czeski | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 116305 przypisów.
plazma — tu: protoplazma, materiał z którego zbudowane są komórki. [przypis edytorski]
plazmodium — masa protoplazmatyczna z wieloma jądrami komórkowymi wykazująca zdolność pełzakowatego ruchu po podłożu. [przypis edytorski]
plėčka — plokščias, nedidelio tūrio butelis. [przypis edytorski]
plėčka — plokščias nedidelis butelis. [przypis edytorski]
plėga (lenk.) — bausmė, nelaimė. [przypis edytorski]
plėmas (lenk.) — dėmė. [przypis edytorski]
plęsy — dziś popr.: pląsy. [przypis edytorski]
plebański (daw.) — księży, proboszczowski. [przypis edytorski]
plebaneś dzisiaj — skrócone: pleban [jeste]ś dzisiaj. [przypis edytorski]
plebanii — zgodnie z melodią wiersza wyraz ten należy czytać jako czterosylabowy: ple-ba-ni-i. [przypis edytorski]
pleban wiejski — chodzi o ks. Jana Ewangelistę Nalepkę, który w latach 1828–1853 był proboszczem we Frydmanie. [przypis edytorski]
Pleban z Wakefield — tytułowy bohater powieści irlandzkiego pisarza Olivera Goldsmitha z roku 1766. [przypis edytorski]
plebeiae conditionis (łac.) — stanu plebejskiego. [przypis edytorski]
plebejanów (daw. forma) — dziś: plebejuszy. [przypis edytorski]
plebejusz — człowiek nienależący do szlachty. [przypis edytorski]
plebejusze — w staroż. Rzymie: lud, ogół wolnych obywateli, którzy nie mieli pełni praw politycznych, w przeciwieństwie do patrycjuszy, najwyższej warstwy społecznej, sprawującej władzę. [przypis edytorski]
plebejusze (z łac. plebs) — w staroż. Rzymie: ogół wolnych obywateli, którzy nie mieli pełni praw politycznych; lud. [przypis edytorski]
plebiscyt z roku III, jak i (…) z roku VIII, X, XII — wg francuskiego kalendarza rewolucyjnego, w którym lata liczono od 22 września 1792, daty ustanowienia republiki francuskiej; mowa o kolejnych konstytucjach i zatwierdzających je referendach: 22 sierpnia 1795 (referendum 6 września), 24 grudnia 1799 (referendum 7 lutego 1800), 1 sierpnia 1802 (10 maja 1802), 18 maja 1804 (6 listopada 1804). [przypis edytorski]
plebs — tu: uboga szlachta. [przypis edytorski]
pleć a. pielić — wyrywać chwasty spomiędzy roślin uprawnych. [przypis edytorski]
pleć — oczyszczać z chwastów; pielić. [przypis edytorski]
pleć — usuwać chwasty rosnące pomiędzy uprawianymi roślinami. [przypis edytorski]
plec — dziś popr.: pleców. [przypis edytorski]
plece (starop. forma) — plecy. [przypis edytorski]
plecha (gw.) — miejsce nieobsiane zbożem; por. daw. plecha: miejsce wyłysiałe, tonsura. [przypis edytorski]
Plechanow, Gieorgij (1856–1918) — rosyjski publicysta i działacz socjalistyczny, narodnik, od 1903 należał do mienszewików, teoretyk i propagator marksizmu. [przypis edytorski]
pleciaki — zapewne chodzi o plecione (np. z wikliny) płoty. [przypis edytorski]
plecionka kozacka — nahaj, bicz. [przypis edytorski]
plecionka różowa — wieniec z róż. [przypis edytorski]
plecu (starop. forma) — pleców; z szerokich plecu: po szerokich plecach [sądząc]. [przypis edytorski]
plecu (starop. forma) — (po) plecach. [przypis edytorski]
plecyma (daw.) — dziś popr. forma: plecami. [przypis edytorski]
plecyma (daw.) — dziś popr. forma: (za) plecami. [przypis edytorski]
plecyma (daw. forma) — dziś popr. forma N.: plecami. [przypis edytorski]
plecyma (daw. forma liczby podwójnej) — plecami. [przypis edytorski]
plecyma (daw., gw.) — dziś popr.: plecami. [przypis edytorski]
plecyma — dziś popr. forma N.: plecami. [przypis edytorski]
plecyma — dziś popr.: plecami. [przypis edytorski]
plecyma (gw.) — plecami (dawna forma liczby podwójnej). [przypis edytorski]
plecy w kłąbek wyginał — tu: wyginał w kabłąk, w łuk. [przypis edytorski]
pleczysty — barczysty, muskularny. [przypis edytorski]
pleczysty (daw.) — o szerokich plecach, dobrze zbudowany. [przypis edytorski]
pleczysty — mający silne plecy; dobrze zbudowany. [przypis edytorski]
pleczysty — mający szerokie plecy. [przypis edytorski]
pleczysty — o szerokich plecach, barczysty. [przypis edytorski]
pled — gruby koc a. okrycie. [przypis edytorski]
pled — gruby koc a. okrycie. [przypis edytorski]
Plehwe, Wiaczesław Konstantynowicz von (1846–1904) — rosyjski arystokrata pochodzenia niemieckiego, urzędnik państwowy, prokurator, następnie dyrektor Departamentu Policji (1881–84), sekretarz stanu Wielkiego Księstwa Finlandzkiego (1900), minister spraw wewnętrznych i szef żandarmerii (1902); rusyfikator; zginął w zamachu zorganizowanym przez eserowców. [przypis edytorski]
plein-air — dziś popr.: plener. [przypis edytorski]
plein air (fr.) — malowanie krajobrazu z natury. [przypis edytorski]
plein air (fr.) — plener; wolne powietrze; na dworze. [przypis edytorski]
plein air (fr.) — świeże powietrze. [przypis edytorski]
plein pouvoir (fr.) — pełna moc; zupełna swoboda (działania). [przypis edytorski]
plein pouvoir (fr.) — pełna władza, władza całkowita. [przypis edytorski]
Plejada — XVI-wieczna grupa poetów francuskich, promująca pisanie w języku narodowym zamiast po łacinie. [przypis edytorski]
Plejady — konstelacja gwiazd. [przypis edytorski]
Plejady (mit. gr.) — siedem nimf, córek tytana Atlasa i okeanidy Plejone (nazwa ich może też oznaczać „gołębice”, gr. peleiades), będących towarzyszkami dziewiczej bogini Artemidy; ścigane przez Oriona, zostały przemienione przez Zeusa w gwiazdy; imieniem Plejad nazwana jest gromada gwiazd w gwiazdozbiorze Byka, sąsiadująca z konstelacją Oriona; ze wschodem Plejad na niebie nad Grecją w początkach maja rozpoczynał się pomyślny dla żeglugi morskiej okres, który kończył się wraz z ich zachodem na początku listopada, kiedy nastawał okres burzowy; Plejady najlepiej widoczne są przed północą, otacza je charakterystyczna błękitnawa mgławica. [przypis edytorski]
Plejady (mit. gr.) — siedem nimf, córek tytana Atlasa i okeanidy Plejone; ścigane przez Oriona, zostały przemienione przez Zeusa w grupę gwiazd w ob. gwiazdozbiorze Byka. Mowa o tzw. heliakalnym wschodzie Plejad, kiedy stają się po raz pierwszy w ciągu roku widoczne nad wschodnim horyzontem o świcie przed wschodem słońca, co w czasach Hezjoda następowało ok. 10 maja. Każdego następnego dnia gwiazdy pojawiają się nieco wcześniej, coraz bardziej wyprzedzają słońce w drodze na zachód, aż w końcu przestają być widoczne na niebie o świcie, gdyż zachodzą pod zachodni horyzont, zanim wzejdzie słońce (heliakalny zachód Plejad, który w czasach Hezjoda następował pod koniec października). [przypis edytorski]
plejta (gw.) — pleciuga. [przypis edytorski]
plejzerowany (daw.) — ranny, zraniony. [przypis edytorski]
plejzer — rana. [przypis edytorski]
pleła — dziś popr. forma: pełła (od czas.: pleć) [przypis edytorski]
plemić (daw.) — wydawać plony, rodzić, płodzić, rozmnażać; plemić się: plenić się, mnożyć się. [przypis edytorski]
plemię Arunta, właśc. Arandowie — plemię Aborygenów zamieszkujące środkową Australię. [przypis edytorski]
plemię — fr. tribu; łac. tribus. [przypis edytorski]
plemię Isoschor — według tradycji żydowskiej ród wywodzący się od Isoschora a. Issochara, jednego z synów patriarchy Jakuba (Izraela) i jego pierwszej żony Lei. [przypis edytorski]
plemię — krewnych, rodzinę. [przypis edytorski]
plemię (starop.) — dziecko, potomek. [przypis edytorski]
plemię (starop.) — potomstwo. [przypis edytorski]
plemię (starop.) — tu: potomek; dziecko. [przypis edytorski]
plemię Szymon — według tradycji żydowskiej ród wywodzący się od Symeona, jednego z synów patriarchy Jakuba (Izraela) i jego pierwszej żony Lei. [przypis edytorski]
plemię — tu: rodzina. [przypis edytorski]
plemie (daw. forma) — dziś: plemię. [przypis edytorski]
plemie — dziś popr. pisownia: plemię. [przypis edytorski]
plemie — dziś popr.: plemię. [przypis edytorski]
plenerzysta — malarz tworzący w plenerze, pod gołym niebem; zapewne autor ma na myśli impresjonistów, którzy jako jedni z pierwszych malowali w plenerze, starając się utrwalić wrażenia z konkretnego miejsca i chwili; ich obrazy charakteryzują się czystymi, jaskrawymi barwami w porównaniu z ówczesnym stonowanym kolorystycznie stylem akademickim. [przypis edytorski]
plenipotencja (a łac.) — pełnomocnictwo. [przypis edytorski]
plenipotencja (z łac.) — pełnomocnictwo. [przypis edytorski]
plenipotentas — kas įgaliotas, įgaliotasis. [przypis edytorski]
plenipotent — osoba upoważniona do działania w czyimś imieniu; pełnomocnik. [przypis edytorski]
plenipotent — pełnomocnik, osoba upoważniona do działania w czyimś imieniu. [przypis edytorski]
plenipotent — pełnomocnik, osoba upoważniona do działania w czyims imieniu. [przypis edytorski]
plenipotent — pełnomocnik. [przypis edytorski]
plenipotent (z łac.) — pełnomocnik, osoba upoważniona do działania w czyimś imieniu. [przypis edytorski]
plenipotent (z łac.) — pełnomocnik. [przypis edytorski]
plenitudo (łac.) — obfitość. [przypis edytorski]
plenne — dające plon; płodne. [przypis edytorski]
plenność (daw.) — zdolność do wydawania dużego plonu, płodność. [przypis edytorski]
plenny — dający duży plon; płodny. [przypis edytorski]
plenny (daw.) — owocny. [przypis edytorski]
plenny — płodny, przynoszący plon. [przypis edytorski]
plenny — wydający plon. [przypis edytorski]
plenum (łac.: pełne) — ogół członków jakiejś organizacji obecnych na zebraniu. [przypis edytorski]
pleny — stepy między Nowym Yorkiem a Kalifornią. [przypis edytorski]
plen (z ros.) — niewola. [przypis edytorski]
pleonazm — błędne wyrażenie składające się ze słów oznaczających to samo. [przypis edytorski]
pleonazm — błędne wyrażenie składające się ze słów znaczących to samo. [przypis edytorski]
pleonazm — wypowiedź „nadmiarowa”; wyrażenie, w którym powielane są te same treści (pot. masło maślane). [przypis edytorski]
pleonazm (z gr.) — wypowiedź „nadmiarowa”; wyrażenie, w którym powielane są te same treści (pot. masło maślane). [przypis edytorski]
plereza — puszyste pióro strusie zwisające z damskiego kapelusza. [przypis edytorski]