Chcemy, aby każde dziecko w Polsce miało wygodny i bezpłatny dostęp do lektur szkolnych - zróbmy to razem! Wspieraj Wolne Lektury stałą wpłatą

Dorzucam się!
Tym razem nie pomogę
Pracuj dla Wolnych Lektur

Pracuj dla Wolnych Lektur! Szukamy fundraiserek i fundraiserów >>>

x

5759 darmowych utworów do których masz prawo

Język Język

Przypisy

Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z

Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy redakcji źródła | przypisy tłumacza

Według kwalifikatora: wszystkie | architektura | białoruski | biologia, biologiczny | czeski | dawne | francuski | gwara, gwarowe | hiszpański | łacina, łacińskie | medyczne | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | potocznie | przestarzałe | regionalne | rosyjski | rodzaj żeński | środowiskowy | staropolskie | ukraiński | włoski | wojskowy

Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski


Znaleziono 2164 przypisy.

ukradła ćwierć Wergiliusza — Opowieść Nanny o baronie jest parafrazą przygód Eneasza i Dydony z Eneidy Wergiliusza. [przypis redakcyjny]

ukradł Brandymarta ojcu maluśkiego i na Sylwańskiej pilno fortecy go chował — (Sylwańska forteca: Rocca Sylvana); Bardyn, sługa Monodanta, króla Dammogiru, obrażony przez niego, wykradł mu z zemsty syna Bramadora, którego przezwał Brandymartem, i sprzedał go panu na Rocca Silvana. Później, żałując swego postępku, pozostał przy dziecku jako wychowawca. [przypis redakcyjny]

ukradli sprzęty kościelne do mszy i ukryli je pod dzwonnicą (…) oto (…) strasznie alegoryczne określenie — Znaczenie tej aluzji ciemne. [przypis tłumacza]

ukraiński (daw.) — kresowy, pograniczny. [przypis edytorski]

ukraina (daw.) — kresy, granica. [przypis edytorski]

ukraina (starop.) — pogranicze, kresy państwa. [przypis redakcyjny]

ukrain'scher — Die Ukraine erstreckt sich im weiteren Sinne zu beiden Seiten des Dniepr von SW nach NO in einer Länge von 70 und einer Breite von 20-30 Meilen. Sie war vom 16.-18. Jahrhundert der Zankapfel zwischen Polen, Russen und Türken. Nachdem sich ein Teil ihrer Bewohner an Rußland angeschlossen, wurden diese nun Grenzwächter der Moskowiter gegen das polnische Klein-Rußland wie gegen die Türkei, und in Moskau nannte man sie deshalb u kraina, d. i. die an der Grenze. Die Ukraine erstreckt sich im weiteren Sinne zu beiden Seiten des Dniepr von SW nach NO in einer Länge von 70 und einer Breite von 20-30 Meilen. Sie war vom 16.-18. Jahrhundert der Zankapfel zwischen Polen, Russen und Türken. Nachdem sich ein Teil ihrer Bewohner an Rußland angeschlossen, wurden diese nun Grenzwächter der Moskowiter gegen das polnische Klein-Rußland wie gegen die Türkei, und in Moskau nannte man sie deshalb u kraina, d. i. die an der Grenze. [przypis tłumacza]

ukrajać — dziś popr.: ukroić. [przypis edytorski]

ukrasić (daw.) — ozdobić. [przypis edytorski]

ukrasić — upiększyć. [przypis edytorski]

ukraszono — raczej spodziewalibyśmy się: ukradziono. [przypis redakcyjny]

ukrócić — zmniejszyć, powstrzymać. [przypis redakcyjny]

ukróciciel — poskromiciel; ten, który ukrócił (siłą) czyjeś dążenia, aspiracje, plany. [przypis edytorski]

ukryte światło stanęło na korcu — por Mt 5,14-16: Wy jesteście światłem świata. 14 Nie może się ukryć miasto leżące na górze. 15 Ani nie zapalają lampy i nie kładą jej pod korcem, lecz na świeczniku, i świeci wszystkim w domu. 16 Niech tak świeci wasze światło przed ludźmi, aby widzieli wasze dobre uczynki i oddali chwałę Ojcu waszemu w niebie. [przypis edytorski]

ukrzepiający (daw.) — pokrzepiający, wzmacniający. [przypis edytorski]

ukrzepić — wzmocnić. [przypis edytorski]

ukrzepienie — umocnienie, pokrzepienie. [przypis edytorski]

ukrzywdzić (daw.) — skrzywdzić, wyrządzić krzywdę. [przypis edytorski]

ukrzyżowaliście i zgładzili (daw.) — konstrukcja, w której końcówka fleksyjna pierwszego czasownika ma zastosowanie również dla kolejnego (kolejnych); dziś: ukrzyżowaliście i zgładziliście. [przypis edytorski]

u księcia wojewody wileńskiego — u Janusza Radziwiłła herbu Trąby (1612–1655), hetmana wielkiego litewskiego i wojewody wileńskiego. [przypis edytorski]

ukształcenie (daw.) — ukształtowanie; wykształcenie. [przypis edytorski]

ukształcenie — ukształtowanie. [przypis edytorski]

ukształcony (daw.) — wykształcony. [przypis edytorski]

u któregom się (…) znajdował — u którego się znajdowałem (konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika). [przypis edytorski]

ukulturowany — dziś popr.: ukulturalniony a. kulturalny. [przypis edytorski]

ukusić (starop.) — ukąsić, ugryźć. [przypis edytorski]

ukusić — ugryźć, skosztować. [przypis edytorski]

ukvatnai (brus.) — noriai. [przypis edytorski]

ukwapliwy (starop. forma) — skwapliwy. [przypis edytorski]

ukwapliwy (starop.) — pospieszny; pochopny. [przypis edytorski]

ukwapliwy (starop.) — skwapliwy, pochopny, prędki, szybko działający. [przypis edytorski]

ukwapliwy (starop.) — skwapliwy, pochopny. [przypis edytorski]

ukwapliwy (starop.) — skwapliwy, pośpieszny. [przypis edytorski]

ukwapliwy (starop.) — skwapliwy; pospiesznie działający. [przypis edytorski]

ukwapliwy (starop.) — skwapliwy, prędki, pospieszny. [przypis edytorski]

ukwapliwy (starop.) — skwapliwy, śpieszący się, niecierpliwy. [przypis redakcyjny]

ukwapliwy (starop.) — skwapliwy, skory (do czegoś), bardzo się śpieszący, pośpieszny. [przypis edytorski]

ukwapliwy (starop.) — skwapliwy, skory; działający (zbyt) pospiesznie. [przypis edytorski]

ukwapliwy (starop.) — szybki, pochopny. [przypis edytorski]

ułaczen — przewodnik, prowadzący konie i pomagający w drodze. [przypis redakcyjny]

uładzić — dojść do porządku. [przypis edytorski]

uładzić się (z czymś) (daw.) — uporać się. [przypis edytorski]

uładzić się (z kimś) (daw.) — dogadać się, dojść do porozumienia. [przypis edytorski]

ułakomić się (starop.) — połakomić się. [przypis edytorski]

ułańska lanca — broń ułanów, żołnierzy lekkiej jazdy, składająca się najczęściej z długiego drewnianego drążka zakończonego wąskim, ostrym grotem. [przypis edytorski]

Ułan Beliny — ułan Legionów Polskich, postać niewystępująca pierwotnie w dramacie Rydla, dodana wraz z rozwojem tradycji scenicznej. [przypis edytorski]

ułani, szwoleżerowie, kirasjerzy (wojsk.) — rozmaite formacje wojskowe lekkiej i ciężkiej jazdy. [przypis edytorski]

ułanka — czapka ułańska, czako. [przypis edytorski]

Ułan z 1831 r. — uczestnik powstania listopadowego. [przypis edytorski]

ułapić (daw.) — schwytać, złapać. [przypis edytorski]

ułapić (daw.) — złapać, schwytać. [przypis edytorski]

ułaskawić się — tu: uspokoić się, spoglądać na sprawę bardziej łaskawie. [przypis edytorski]

uławiała — może powinno być: ułatwiała. [przypis edytorski]

ułomek — ułamek, fragment, kawałek. [przypis edytorski]

ułomione ielca (starop.) — [tu: r.n.; dziś r.m.:] ułamany jelec. [przypis edytorski]

ułomy w okienkach — prawdopodobnie chodzi o lufciki, małe okienka dające się osobno otwierać. [przypis edytorski]

ułowi rybę, jak młody syn Tobiasza i umierającej ojczyźnie natrze oczy — syn tytułowego bohatera biblijnej Księgi Tobiasza, również o imieniu Tobiasz (znaczenie: „Jahwe jest moim bogactwem”), który, idąc za radą archanioła Rafała, przyłożył ojcu na dotknięte bielmem oczy żółć ryby wyłowionej w czasie przeprawy przez rzekę Tygrys, co przywróciło Tobiaszowi seniorowi wzrok. [przypis edytorski]

ułożenie (daw.) — maniery, sposób zachowania. [przypis edytorski]

ułożyć (daw.) — tu: zaplanować. [przypis edytorski]

ułożyć się (daw.) — ustalić coś. [przypis edytorski]

ułożyć się — tu: uzgodnić. [przypis edytorski]

ułożyłem prawa, z nich wyrzuciwszy zbyteczne i próżne — Tak w tekście: D'entro alle leggi trassi il troppo e l'vano. Justynian pierwszy z Cezarów księgę praw ułożył, która pod nazwą kodeks Justyniana była pierwszym wzorem i prawidłem prawodawstwa średniowiecznego państw europejskich. [przypis redakcyjny]

ułudy — dziś popr. forma N. lm: ułudami. [przypis edytorski]

ułus — osiedle tatarskie; tatarska jednostka administracyjna, ogół ludności podporządkowanej jednemu z chanów. [przypis edytorski]

ułus — osiedle tatarskie; tatarska jednostka administracyjna, ogół ludności podporządkowanej jednemu z chanów. [przypis redakcyjny]

ułus — tatarska jednostka administracyjna, ogół ludności podporządkowanej jednemu z chanów. [przypis redakcyjny]

Ulania — posełkini od królowej islandzkiej z złotą tarczą do Karola Wielkiego. [przypis redakcyjny]

Ulanowski, Bolesław (1860–1919) — historyk prawa, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego od 1886 r. [przypis edytorski]

ularwić się — od larwa: maska; przybrać pozór. [przypis redakcyjny]

ulatować (gw.) — unosić się, latać. [przypis edytorski]

ulbėti — čiulbėti, švilpauti. [przypis edytorski]

ulęgałka — dzikie gruszki, drobne i zielone, nadają się do jedzenia dopiero, kiedy zaczynają ulęgać się, czyli gnić. [przypis edytorski]

ulęgałka — owoc dzikiej gruszy nadający się do spożycia po uleżeniu się. [przypis edytorski]

ulęże — wylęgnie, urodzi. [przypis edytorski]

uleczon (daw.) — tu: forma krótsza przymiotnika r.m., z końcówką zerową, użyta w celu utrzymania rytmu jedenastozgłoskowca; forma podst.: uleczony. [przypis edytorski]

uledz w trupiech (daw.) — paść trupem; uledz: daw. ortografia, dziś: ulec. [przypis edytorski]

ulegał metamorfozie — przemianie. [przypis autorski]

uległ wywołaniu — publicznie wywołano (ogłoszono) jego nazwisko. [przypis tłumacza]

uległy się — ułożyły się. [przypis edytorski]

ulem (z arab.) — uczony, duchowny. [przypis edytorski]

ulem (z arab.) — uczony muzułmański. [przypis edytorski]

ulepek (z łac.: iulapium) — [także:] ulopek, ulipek; lek, syrop gęsty, słodki, zwykle pachnący. [przypis redakcyjny]

Zamknij

* Ładowanie