Wesprzyj Wolne Lektury 1,5% podatku — to nic nie kosztuje! Wpisz KRS 00000 70056 i nazwę fundacji Wolne Lektury do deklaracji podatkowej. Masz czas tylko do końca kwietnia :)
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | czasownik | czeski | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 116305 przypisów.
paradyz (daw.) — najwyżej usytuowane i najtańsze miejsca w teatrze. [przypis edytorski]
paradyz (daw.; z fr. paradis: raj) — najwyżej usytuowane i najtańsze miejsca w teatrze a. cyrku; również: galeria, jaskółka. [przypis edytorski]
paradyz — najwyższa galeria w teatrze. [przypis edytorski]
paradyzowy (daw.) — rajski, z fr. paradis: raj. [przypis edytorski]
paradyz — raj. [przypis edytorski]
parafanały (z łac.) — właśc. paraphernalia; majątek osobisty żony, wniesiony przez nią w małżeństwo, ale nie zaliczający się do posagu; najczęściej stroje, meble i biżuteria. [przypis edytorski]
parafa — skrócona forma podpisu. [przypis edytorski]
parafią — dziś popr. forma B. lp: parafię. [przypis edytorski]
parafiański — związany z mieszkańcami wsi, pospolity, ograniczony, prowincjonalny. [przypis edytorski]
parafiaństwo (daw.) — cechy właściwe parafianom, osobom z prowincji; prowincjonalizm, zaściankowość. [przypis edytorski]
parafiańszczyzna (daw.) — zaściankowość, prowincjonalizm. [przypis edytorski]
parafianka (daw.) — osoba z prowincji. [przypis edytorski]
parafianka — tu: kobieta z prowincji. [przypis edytorski]
parafraza — swobodna fantazja instrumentalna na tematy z innych utworów. [przypis edytorski]
paragon (ang.) — wzór; np. paragon of virtue: wzór (wcielenie) cnót. [przypis edytorski]
paragon (przestarz.) — współzawodnictwo, rywalizacja. [przypis edytorski]
paragon — tu: porównanie. [przypis edytorski]
paragraf — dziś: akapit. [przypis edytorski]
paragraf, który głosi światu, że spotkanych Żydów trzeba oddać katu… — na terenie okupowanej Polski naziści wprowadzili nakaz wydawania ukrywających się Żydów. Dokładne daty wprowadzenia takiego nakazu mogą się różnić w zależności od konkretnej lokalizacji. W zamian za donos można było otrzymać wynagrodzenie pieniężne lub rzeczowe, np. 1 kg cukru. Wydane osoby żydowskie były mordowane od razu lub wysyłane do gett, więzień, obozów pracy, obozów koncentracyjnych lub obozów zagłady. [przypis edytorski]
Paraklet — z gr.: osoba wspomagająca kogoś przed sądem, obrońca, adwokat; w teologii chrześcijańskiej: wspomożyciel, orędownik; Duch Święty. [przypis edytorski]
paraklet — z gr.: osoba wspomagająca kogoś przed sądem, obrońca, adwokat; w teologii chrześcijańskiej: wspomożyciel, orędownik, jeden z tytułów Ducha Świętego. [przypis edytorski]
paraklet — z gr.: osoba wspomagająca kogoś przed sądem, obrońca, adwokat; w teologii: wspomożyciel, orędownik. [przypis edytorski]
parakvija — parapija. [przypis edytorski]
parala — paraliż. [przypis edytorski]
paralela (daw.) — prosta a. płaszczyzna równoległa do innej. [przypis edytorski]
paralela — podobna, analogiczna cecha; także: zestawienie takich cech podczas porównywania. [przypis edytorski]
paralela — podobne, analogiczne cechy w porównywanych rzeczach lub ich zestawienie ze sobą. [przypis edytorski]
paralela — podobne cechy również ich zestawienie; paralelny: równorzędny, równoczesny. [przypis edytorski]
paralela — zestawienie podobnych, analogicznych cech podczas porównywania. [przypis edytorski]
paralelizm — równoległe występowanie jakichś cech lub zjawisk pod pewnymi względami podobnych; paralelizm psychologiczny: zgodność działania duszy i ciała, zbieżność w czasie faktów na płaszczyźnie materialnej i niematerialnej powodowana nie związkiem przyczynowym, lecz działaniem zewnętrznej siły, która ustaliła na samym początku bieg zdarzeń na obu płaszczyznach, tak żeby pasowały do siebie (w filozofii idea paralelizmu psychofizycznego w wersji tzw. „harmonii przedustawnej”, wprowadzonej przez Boga, jest dziełem Leibniza). [przypis edytorski]
paralelizm — symetria, zbieżność między dwoma porównywanymi zjawiskami. [przypis edytorski]
paralelka — równoległa klasa w szkole. [przypis edytorski]
paralelnie — równolegle. [przypis edytorski]
paralipomena — uzupełnienie, dodatki do tekstu, pominięte fragmenty tekstu, suplement. [przypis edytorski]
paraliż odjął mu władzę w lewej ręce i przechodził już do prawej (…) czarna melancholia niszczyła siły jego duszy i ciała zarazem — w innym oprac. tegoż tłumaczenia: „Bóle w biodrach przybrały na sile i odjęły mu władzę w prawej nodze, żwirowaty piasek zaczął kaleczyć mu pęcherz, chiragra powykrzywiała palce lewej ręki i zaczęła zagrażać palcom prawej, na koniec najczarniejsza melancholia zniszczyła siły jego duszy i ciała zarazem”. [przypis edytorski]
paraliż postępowy (daw.) — porażenie postępujące, późne objawy kiły obejmujące narządy wewnętrzne i układ nerwowy. [przypis edytorski]
paraliż postępowy — ostatnie stadium jednej z chorób wenerycznych. [przypis edytorski]
paralogizm — nieświadomie błędne rozumowanie prowadzące do fałszywego wniosku; „paralogizmy czystego rozumu” krytykował Kant w Krytyce czystego rozumu. [przypis edytorski]
paralogizm — nieświadomie błędne rozumowanie prowadzące do fałszywego wniosku; tu mowa zapewne o krytyce „paralogizmów czystego rozumu” wyrażonej przez Kanta w Krytyce czystego rozumu. [przypis edytorski]
paralusa (daw.) — paraliż; do paralusa: do cholery, do diabła. [przypis edytorski]
paralusz (daw., gw.) — paraliż. [przypis edytorski]
paralusz (daw.) — paraliż; do paralusza: do cholery, do diabła. [przypis edytorski]
paralusz (daw.) — paraliż. [przypis edytorski]
paralusz — dziś popr.: paraliż. [przypis edytorski]
paralusz (gw.) — paraliż. [przypis edytorski]
parama — čia: pagrindimas prielaidos. [przypis edytorski]
paramenty — szaty kościelne, przybory mszalne, ozdoby ołtarza. [przypis edytorski]
parametritis (łac., med.) — zapalenie przymacicza (parametrium). [przypis edytorski]
par amitié! (fr.) — przez przyjaźń. [przypis edytorski]
paramnezja — zaburzenia jakościowe pamięci, w szczególności polegające na odczuwaniu nowych zjawisk i sytuacji jako znanych (fr. déjà vu). [przypis edytorski]
para mosiężnych lichtarzy do świec łojowych, których już nikt nie palił, i stalowe szczypce, którymi już nikt nie obcinał knotów — w tym czasie do powszechnego użytku weszła lampa naftowa. [przypis edytorski]
Paranaguá — miasto w płd. Brazylii, w stanie Parana. [przypis edytorski]
Paranagua — miasto w stanie Parana w Brazylii. [przypis edytorski]
Paranagua — morski port miasta Kurytyba w Brazylii, odległy od niego o ok. 90 km. [przypis edytorski]
Paranagua, patriotismo, capitano, brazileiro, Alexandria, sympatica (port.) — Paranaguá, patriotyzm, kapitan, brazylijski, Aleksandria, sympatyczna. [przypis edytorski]
Parana — jeden ze stanów w Brazylii ze stolicą w Kurytybie, obecnie największe skupienie Polonii brazylijskiej. [przypis edytorski]
Parana — stan Brazylii położony na południu kraju; od 1890 do 1914 do Brazylii napłynęła jedna z największych fal emigracyjnych z Europy Środkowej, obejmująca m.in. ponad 100 tys. Polaków, w większości z przeludnionych wsi zaboru rosyjskiego i austriackiego, którzy osiedlili się głównie w południowej części kraju, przede wszystkim w stanie Parana. [przypis edytorski]
Parandowski, Jan (1895–1978) — pisarz, eseista i tłumacz, autor m. in. Mitologii. [przypis edytorski]
parantela — krewni należący do jednego, tego samego rodu. [przypis edytorski]
parantela — pokrewieństwo. [przypis edytorski]
parantela — powinowactwo; tu: daw. forma D.lp: parantele. [przypis edytorski]
parantela (z łac. parens, parentis: rodzic płci męskiej lub żeńskiej, przodek) — pokrewieństwo, powinowactwo, zwł. ze znanym rodem; wyraz najczęściej używany w lm: parantele. [przypis edytorski]
parantela (z łac. parens, parentis: rodzic płci męskiej lub żeńskiej, przodek) — pokrewieństwo, powinowactwo, zwł. ze znanym rodem; wyraz najczęściej używany w lm: parantele. [przypis edytorski]
parantela (z łac.) — pochodzenie. [przypis edytorski]
parantela (z łac.) — powinowactwo, powiązania rodzinne, zwłaszcza ze znanym rodem; krewni należący do tego samego rodu. [przypis edytorski]
parantela (z łac.) — związki pokrewieństwa, powinowactwo. [przypis edytorski]
paranteza (zniekszt.) — parantela: powinowactwo, powiązania rodzinne, zwłaszcza ze znanym rodem; krewni należący do tego samego rodu. [przypis edytorski]
para o snr. Dygasinski (port.) — dla pana Dygasińskiego. [przypis edytorski]
parapet — tu: zwieńczenie muru obronnego. [przypis edytorski]
parapijonas — parapietis. [przypis edytorski]
parasang a. parasanga — staroż. perska miara odległości, przyjęta także w staroż. Grecji, licząca 30 stadionów, tj. ok. 5,5 km; mila perska. [przypis edytorski]
parasang — staroż. perska miara odległości, ok. 5,5 km. [przypis edytorski]
Paras — hebr. nazwa Persji. [przypis edytorski]
Parasol — batalion Armii Krajowej, złożony przede wszystkim z harcerzy należących do Szarych Szeregów, biorący udział w Powstaniu Warszawskim; należał do zgrupowania Radosław, a walki toczył na Woli, na Starym Mieście, na Czerniakowie i na Mokotowie. [przypis edytorski]
para (starop.) — opary, zapach. [przypis edytorski]
parastas (gr.: czuwanie) — nabożeństwo żałobne w Kościołach chrześcijańskich obrządku wschodniego, w krajach liturgii cerkiewno-słowiańskiej nazywane panichidą. [przypis edytorski]
parastatyczny (daw.) — pozornie pomocny. [przypis edytorski]
parasyt a. parazyt (daw., z gr. parásitos) — pasożyt: człowiek notorycznie jedzący na cudzy koszt, wyszukujący okazje do darmowego posiłku. [przypis edytorski]
parasyt a. parazyt — pasożyt; tu: osoba zależna od kogoś, żyjąca z czyjejś łaski a. na czyjś koszt. [przypis edytorski]
parasyt (daw., z łac.) — pasożyt; tu: towarzysz zabaw, korzystający z czyjejś hojności. [przypis edytorski]
parasza (środ.) — więzienne wiadro na nieczystości. [przypis edytorski]
Paraszka — bohaterka pieśni ukraińskich. [przypis edytorski]
paraszytowie (z gr. paraschistes) — przygotowujący zwłoki zmarłych do balsamowania i pochówku. [przypis edytorski]
parat — bereit. [przypis edytorski]
parazyt — pasożyt; również przenośnie: ktoś wykorzystujący cudzą pracę. [przypis edytorski]
parazytyczny (rzad.) — pasożytniczy; od parazyt: pasożyt. [przypis edytorski]
parazytyzm — pasożytnictwo. [przypis edytorski]
parbleu (fr.) — dalibóg (dosł.: na niebo). [przypis edytorski]
parbleu (fr.) — dalibóg. [przypis edytorski]
Parbleu! (fr.) — Dalibóg! [przypis edytorski]
parbleu! (fr.) — do licha! [przypis edytorski]
parbleu! (fr.) — rodzaj przekleństwa; do diaska! [przypis edytorski]
par caprice (fr.) — dla kaprysu. [przypis edytorski]
parce que (fr.) — ponieważ; dlatego że. [przypis edytorski]
parch — choroba skóry, której objaw stanowią żółtawe strupy (także: te strupy). [przypis edytorski]
parch — strup na skórze wywołany chorobą grzybiczą. [przypis edytorski]
parch — strup na skórze wywołany chorobą grzybiczą; tu: daw. pogardliwe określenie osoby narodowości żydowskiej. [przypis edytorski]
parcialny — stronniczy; uznający tylko jedną część argumentów, jedną partię. [przypis edytorski]
parcianka — ubranie z płótna parcianego. [przypis edytorski]
parciany — wykonany z grubego płótna lnianego bądź konopnego. [przypis edytorski]