TPWL

Wolne Lektury potrzebują pomocy! Wesprzyj bezpłatną bibliotekę internetową i przeczytaj utwory napisane specjalnie dla Ciebie.

x

5549 free readings you have right to

Language

Footnotes

By first letter: all | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z

By type: all | author's footnotes | Wolne Lektury editorial footnotes | source editorial footnotes | translator's footnotes

By qualifier: all | angielski, angielskie | biologia, biologiczny | botanika | celtycki | chemiczny | dawne | francuski | gwara, gwarowe | hebrajski | literacki, literatura | medyczne | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | poetyckie | potocznie | przestarzałe | rodzaj nijaki | regionalne | rosyjski | rzadki | staropolskie | turecki | ukraiński | łacina, łacińskie | środowiskowy | żartobliwie

By language: all | Deutsch | polski


4902 footnotes found

w punkcie 1 (…) w punkcie 3 — W tym miejscu tekstowi towarzyszy szkic autora, przedstawiający plan mieszkania ze wszystkimi pomieszczeniami, znajdującymi się w nich osobami i z zaznaczonym umiejscowieniem trumny. Punkt 1 i 3 zaznaczone są naprzeciwko siebie. [przypis edytorski]

W Ramie głosy pod niebiosy/ Wzbijają się Racheli,/ Gdy swe syny bez przyczyny/ W krwawej widzi kąpieli — mowa jest o tzw. rzezi niewiniątek, nakazanej przez króla Judy Heroda, zob. Mt2, 16-18: Wtedy Herod widząc, że go Mędrcy zawiedli, wpadł w straszny gniew. Posłał [oprawców] do Betlejem i całej okolicy i kazał pozabijać wszystkich chłopców w wieku do lat dwóch, stosownie do czasu, o którym się dowiedział od Mędrców. Wtedy spełniły się słowa proroka Jeremiasza: Krzyk usłyszano w Rama,/ płacz i jęk wielki./ Rachel opłakuje swe dzieci/ i nie chce utulić się w żalu,/ bo ich już nie ma. [przypis edytorski]

w razie pożaru — aluzja do wielkiego pożaru, który w dniach od 2 do 5 września 1666 r. strawił znaczną część Londynu, między innymi Katedrę Św. Pawła, i był przyczyną gruntownej przebudowy miasta. [przypis edytorski]

w ręce czyjeś — formuła ofiarowania, dedykacji, także toastu. [przypis edytorski]

w ręku ułowioną rzecz jedną, muszlę pustą — cytat z noweli Cypriana Kamila Norwida pt. Menego. [przypis edytorski]

w ręku waszych — dziś popr.: w rękach waszych. [przypis edytorski]

w rodzaj konspiracji na rzecz generała Moreau — rywala Napoleona. [przypis edytorski]

w Romaniji — w Romanii; tu: forma wydłużona (zgodna z daw. wymową) dla zachowania rytmu jedenastozgłoskowca.

w rozgarze — tak w źródle; prawdopodobnie powinno być: w rozgwarze. [przypis edytorski]

W rozprawie niedawno ogłoszonej Giesel (…) oznajmia, że bromek radu zabarwia płomień bunsenowski na kolor karminowy — [por.] „Physikalische Zeitschrift”, 15 września 1902. [przypis edytorski]

w różne ślady — tu: w różne strony. [przypis edytorski]

w ruinach fabryki „Opla” — Mieściła się ona przy ulicy Włościańskiej. [przypis edytorski]

w rumel — wszystko razem, bez wyjątku. [przypis edytorski]

w rzeczy (daw.) — naprawdę. [przypis edytorski]

w rzeczy (daw.) — w rzeczywistości. [przypis edytorski]

w rzeczy — w rzeczywistości. [przypis edytorski]

W Rzymie, będącym kiedyś głową świata, a dziś jego ogonem — aluzja do okresu (1309–1377) wyludnienia i upadku miasta po przeniesieniu stolicy papieskiej z Rzymu do Awinionu we Francji.

w Rzymie byłby Brutusem, w Grecji Peryklesem, a u nas nie oficerem huzarskim — dwa końcowe wersy z czterowiersza Puszkina pt. Na portret Czaadajewa, ze zmienioną końcówką (w oryginale: a tutaj on [jest] oficerem huzarskim). [przypis edytorski]

w Salernie — dziś popr. forma nieodmienna nazwy miasta: w Salerno. [przypis edytorski]

w sam czas — we właściwym momencie. [przypis edytorski]

w same (…) ucho — dziś popr.: w samo ucho. [przypis edytorski]

w samym sercu Mongolii leżał Bajkał — dzisiejsza Mongolia zajmuje terytorium położone znacznie dalej na południe, niż w XIII w. Bajkał znajduje się obecnie na terenie Federacji Rosyjskiej. [przypis edytorski]

w sądziech — dziś popr. forma Msc.lm: w sądach. [przypis edytorski]

W Septuagincie II Krl 6, 2 i 22, 11; IV Krl 19, 15 — w Septuagincie do Ksiąg Królów zaliczane są również dwie Księgi Samuela, wg polskiej terminologii chodzi zatem o 2 Sam 6, 2 i 22, 11 oraz 2 Krl 19, 15. [przypis edytorski]

w siebie pochylon — cytat z wiersza Cypriana Kamila Norwida Klaskaniem mając obrzękłe prawice. [przypis edytorski]

W sieci — tytuł modernistycznego dramatu Jana Augusta Kisielewskiego (1876–1918); sztuka ukazuje konflikt między wrażliwością i potrzebami artysty a normami moralności mieszczańskiej. [przypis edytorski]

w siedemnastu latach — dziś: mając siedemnaście lat. [przypis edytorski]

w Sijenie — w Sienie; tu: forma wydłużona (zgodna z daw. wymową) dla zachowania rytmu jedenastozgłoskowca.

w Sinigalii, przez swą nieroztropność, wpadli mu do łapki — 31 grudnia 1502 Cesare Borgia w Senigalii podstępem pojmał spiskowców i nakazał udusić. [przypis edytorski]

w skoki (daw.) — częściej „w skok”: szybko. [przypis edytorski]

w słowiech — dziś popr. forma N.lm: w słowach. [przypis edytorski]

w służebniczych ręku — w rękach sługi, w niewolniczych rękach. [przypis edytorski]

w słynnych punktach Wilsona — w orędziu do Kongresu USA dn. 8 stycznia 1918 r. prezydent Thomas Woodrow Wilson przedstawił sformułowany w czternastu punktach program pokojowy, którego realizacja miała zapewnić sprawiedliwość na świecie po I wojnie światowej (m.in. dzięki uznaniu prawa do samostanowienia narodów) oraz zapobiec przyszłym wojnom; 13. punkt deklaracji Wilsona dotyczył Polski, mówił o potrzebie stworzenia niepodległego państwa polskiego na terytoriach zamieszkanych przez ludność bezsprzecznie polską, z wolnym dostępem do morza, niepodległością polityczną, gospodarczą oraz zagwarantowaną przez konwencję międzynarodową integralnością terytorialną odtworzonego państwa; 5 października 1918 r. kanclerz Rzeszy, Maksymilian Badeński uznał tę listę za podstawę rokowań pokojowych, co doprowadziło do rozejmu kończącego I wojnę. [przypis edytorski]

w sobotę jeździć nie wolno — w tradycji żydowskiej sobota jest dniem świątecznym (szabas), podczas którego nie pracowano ani nie wykonywano niektórych czynności, m.in. nie podróżowano. [przypis edytorski]

w sokolém gniezdzie — dziś popr. pisownia: w sokolim gnieździe. [przypis edytorski]

*** — w spisie treści wiersz figuruje jako uaaa III; na stornie utworu tytułu brak. [przypis edytorski]

*** — w spisie treści wiersz figuruje jako wyzwanie; na stronie utworu tytułu brak. [przypis edytorski]

*** — w spisie treści wiersz figuruje jako życie, epopeja!; na stronie utworu tytuł się nie pojawia. [przypis edytorski]

*** — w spisie treści wiersz występuje jako czwarta zima; na stronie utworu tytułu brak. [przypis edytorski]

*** — w spisie treści wiersz występuje jako do konopi?; na stronie utworu tytułu brak. [przypis edytorski]

*** — w spisie treści wiersz występuje jako dobry wieczór, w tomiku na stronie z wierszem tytułu brak. [przypis edytorski]

*** — w spisie treści wiersz występuje jako rumowiska głazów; na stronie utworu tytułu brak. [przypis edytorski]

*** — w spisie treści wiersz występuje pod tytułem pomarańcze; na stronie utworu tytułu brak. [przypis edytorski]

*** — w spisie treści wiersz występuje pod tytułem uaa a II, na stronie utworu tytułu brak. [przypis edytorski]

*** — w spisie treści wiersz występuje pod tytułem z cyklu: epifanie, na stronie z utworem tytułu brak. [przypis edytorski]

w spokojnej zaciszy — dziś popr.: w spokojnym zaciszu. [przypis edytorski]

w sprawie Marineta — sprawa roku 1818 dotyczyła nieudanej próby zamachu na Wellingtona. [przypis edytorski]

w sprawie pastora Petitpierre — Ferdinand Olivier Petitpierre, pastor w wiosce Ponts, został w 1758 oskarżony o wygłoszenie kazania, w którym zaprzeczał wieczności kar piekielnych; mimo pouczenia przez kolegium duchownych kalwińskich, obstawał przy swoich poglądach i w 1760 ponownie wygłosił je w kazaniu; decyzji władz duchownych o jego usunięciu sprzeciwili się parafianie, którzy zwrócili się do władz świeckich i poprosili o interwencję króla Fryderyka. [przypis edytorski]

w sprawie — w szyku. [przypis edytorski]

w stanach króla pruskiego nie mogło mi już grozić prześladowanie — hrabstwo Neuchâtel (ob. kanton szwajcarski) znajdowało się wówczas pod panowaniem Prus, których władca, Fryderyk II Wielki, był znany z tolerancji religijnej. [przypis edytorski]

w stanie koloidalnym — w formie zawiesiny. [przypis edytorski]

w staniech — dziś popr. forma Msc.lm: w stanach. [przypis edytorski]

w starożytnym języku Zend — właśc. słowo Zend oznacza komentarze do Awesty, św. księgi mazdaizmu i zoroastryzmu, spisane w języku pahlawi. [przypis edytorski]

w strasznym rodzica pogromie — w momencie strasznej śmierci ojca. [przypis edytorski]

w straży ubóstwa, posłuszeństwa, cnoty — mowa o ślubach zakonnych posłuszeństwa, ubóstwa i czystości. [przypis edytorski]

w stronę — tu: w bok. [przypis edytorski]

w stronę — w bok. [przypis edytorski]

w strzesie — dziś popr. forma Msc.: w strzesze; strzecha: słomiane pokrycie dachu chaty wiejskiej. [przypis edytorski]

w styczniu minionego roku — tj. w styczniu 1945 r.; szkice pochodzące z tego zbioru zostały zredagowane w latach 1946 i 1948 na podstawie notatek okupacyjnych. [przypis edytorski]

w stylu Pompadour (daw.) — w stylu epoki, w której modne było wszystko, co pochodziło od Madame de Pompadour (1721–1764). [przypis edytorski]

w sukurs ( z łac.) — na ratunek. [przypis edytorski]

w swoich późnych leciech — tu: w jego wieku. [przypis edytorski]

w swoich ręku — dziś popr.: w swoich rękach (w ręku to daw. forma liczby podwójnej). [przypis edytorski]

w swoim pałacu na Krakowskim Przedmieściu — pałac Tarnowskich. [przypis edytorski]

w synie — dziś popr. forma Msc. lp: w synu. [przypis edytorski]

w szale Pentejowi Eumenid złych twarze (mit. gr.) — król Teb Penteusz opierał się wprowadzeniu kultu Dionizosa (w mit. rzym. Bachusa) w swoim państwie, za co bóg opętał szałem jego matkę i inne kobiety tebańskie, które rozszarpały nieposłusznego Penteusza. [przypis edytorski]

W szapkie zołota (…) drugoho (ros.) — stary rosyjski olbrzym w czapie z litego złota wypatrywał drugiego olbrzyma. [przypis edytorski]

w Szarakowę (daw.) — dziś: w Szarakową. [przypis edytorski]

w sześćdziesiątym trzecim — tj. w czasie Powstania Styczniowego. [przypis edytorski]

w szkole Blakewella — niestety, nie udało się ustalić, o jaką szkołę chodzi (być może błąd w nazwisku). [przypis edytorski]

w szranki powołan być nie może — nie można go wyzwać na pojedynek. [przypis edytorski]

w śluby małżeńskie — mowa o ślubie Parysa z porwaną Heleną. [przypis edytorski]

w śnie — dziś popr.: we śnie. [przypis edytorski]

w świątkach mojej piękności — tj. w młodym wieku. [przypis edytorski]

w „Świecie” — właśc. w „Swietie”; „Swiet” (Свет, ros.: światło): poczytny ros. dziennik ogólnokrajowy, założony w 1883 przez publicystę Wissariona Wissarionowicza Komarowa (1838–1907), prowadzony przez niego aż do śmierci; propagujący panslawizm, skrajnie reakcyjny. [przypis edytorski]

w świętym świętych serca — nawiązanie do nazwy najświętszego miejsca w Świątyni Jerozolimskiej: Kodesz ha-Kodaszim, czyli dosł. „Święte Świętych” (w domyśle: miejsce); było to małe pomieszczenie na planie kwadratu o boku 4,5 metra, w którym początkowo znajdowały się Tablice Mojżeszowe oraz inne święte sprzęty, zaś po zburzeniu pierwszej Świątyni było miejscem, w którym kapłan raz do roku, w święto Jom Kipur, wymawiał imię Boga. [przypis edytorski]

W taką noc podpalono Troję — cytat ze sztuki Szekspira Henryk VI, część II, akt I, scena 4. [przypis edytorski]

w taki (gw.) — w takiej. [przypis edytorski]

(W takiej ciszy słyszała, jak na godzin stopnie…) — tekst stanowi dłuższą, alternatywną redakcję końcowych partii utworu Wybór. [przypis edytorski]

w takiej toni — wobec takiego zagrożenia. [przypis edytorski]

w takim kole — sens: wobec zgromadzonych tu osób. [przypis edytorski]

w takt jakiejś melodii, którą podśpiewywał sobie, a do której tekst już chodził mu po głowie. — tu w tekście umieszczono ilustrację z podpisem: Boy (rys. K. Sichulski). [przypis edytorski]

Close

* Loading