Potrzebujemy Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas 487 czytelników i czytelniczek.
Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | austriacki | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | chiński | czasownik | czeski | dopełniacz | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | język, językowy, językoznawstwo | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | przysłówek | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | sportowy | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 175182 przypisów.
Ciągnęliśmy kluczem za nocą w pogoni — wiersz ma ten sam rytm co Grenada Juliusza Swietłowa w przekładzie Juliana Tuwima, i podobnie zaczyna się od opisu podróży konnej. [przypis edytorski]
ciągnęły (…) czterdzieści koni — dziś: ciągnęło czterdzieści koni. [przypis edytorski]
ciągni — dziś popr. forma 1.os trybu rozkazującego: ciągnij. [przypis edytorski]
ciągni sie (daw.) — tryb rozkazujący od: ciągnąć się, wysilać się na wydatki. [przypis edytorski]
ciągni sie (daw.) — tryb rozkazujący od ciągnąć się: wysilać się na wydatki. [przypis edytorski]
ciągni się (daw.) — tryb rozkazujący: ciągnij się; od ciągnąć się: wysilać się na wydatki. [przypis edytorski]
ciągnie rogi — naciąga łuk; rogi — wygięte końce łuku z nacięciami do cięciwy. [przypis redakcyjny]
ciągnie sie (daw.) — tu: przeciąga się. [przypis edytorski]
ciągnienie (daw.) — pochód wojska, marsz. [przypis edytorski]
ciągnienie (daw.) — przemarsz wojsk. [przypis edytorski]
ciągniono — dziś: ciągnięto. [przypis edytorski]
ciągniony (daw.) — dziś: ciągnięty. [przypis edytorski]
ciągniony — dziś: ciągnięty. [przypis edytorski]
ciągniony (przestarz.) — ciągnięty. [przypis edytorski]
ciągń sie a. ciągni sie (daw.) — tryb rozkazujący: wydawaj; od: ciągnąć się, wysilać się na wydatki. [przypis edytorski]
ciągota (rzad.) — dreszcze. [przypis edytorski]
ciągoty — pożądanie. [przypis edytorski]
ciągta (reg.) — ciągnijcie. [przypis edytorski]
ciągutka (pot.) — mleczny cukierek o ciągliwej konsystencji. [przypis edytorski]
ciąża (daw.) — kara, fant; wezmą ciążą: wezmą ciążę, wezmą fant a. nałożą karę. [przypis edytorski]
ciąża Matyldy — Nawiasem mówiąc, chronologia tej ciąży nie wytrzymałaby, jak sądzę, krytyki ginekologa. [przypis tłumacza]
ciąża — tu: ciężar. [przypis edytorski]
ciążyć — tu prawdop.: krytykować. [przypis edytorski]
cibalginowo-aspirynowa — złożenie powstałe z dwóch nazw substancji przeciwbólowych: cibalginy o działaniu uspokajającym oraz przeciwbólowej i przeciwzapalnej aspiryny. [przypis edytorski]
cibukas (brus.) — kandiklis. [przypis edytorski]
cicatrices, adverso pectore (łac.) — blizny na piersiach. [przypis redakcyjny]
cicatrices, adverso (…) pectore (łac.) — rany z przodu, na piersi (zwróconej ku wrogowi). [przypis redakcyjny]
cicatrices (łac.) — blizny. [przypis redakcyjny]
cicero (daw.) — przewodnik. [przypis edytorski]
Cicero powiedział — Rethorica ad Herennium, ks. I; obecnie tego dzieła nie przypisuje się jednak Cyceronowi. [przypis edytorski]
ciceron (daw., z wł.) — przewodnik. [przypis edytorski]
Ciceron — Marcus Tullius Cicero (106–43 p.n.e.), polityk i mówca rzymski, zamordowany z powodu mów (tzw. Filipik) wygłoszonych przeciw Markowi Antoniuszowi. [przypis edytorski]
ciceron (z wł. cicerone) — przewodnik. [przypis edytorski]
ciceron (z wł. cicerone: żart. mały Cyceron) — przewodnik oprowadzający turystów. [przypis edytorski]
cicerona (wł.) — przewodnik. [przypis edytorski]
cicerone (daw.) — przewodnik. [przypis edytorski]
cicerone (daw.) — przewodnik. [przypis edytorski]
cicerone (daw., z wł.) — przewodnik. [przypis edytorski]
cicerone — tu: przewodnik. [przypis edytorski]
cicerone (wł.) — przewodnik. [przypis edytorski]
cicerone (wł.) — przewodnik. [przypis redakcyjny]
ciceronować (daw.; z wł. żart. cicerone: przewodnik) — służyć jako przewodnik oprowadzający turystów, zwłaszcza po zabytkach i muzeach. [przypis edytorski]
Ciceruacchio — głośny wówczas w Rzymie agitator ludowy. [przypis redakcyjny]
cicha msza (rel.) — skromna msza czytana, bez muzyki. [przypis edytorski]
cichaczem — niepostrzeżenie. [przypis edytorski]
cichajta (gw.) — bądźcie cicho. [przypis edytorski]
Cichawa — w Krakowskiem, wieś Kazimierza Żeleńskiego, brata Władysława. [przypis redakcyjny]
cichego (…) doktora — chodzi o doktora Fausta. Jest to bohater fikcyjny, postać stanowiąca sama w sobie niezwykle płodny motyw w sztuce. Faust to uczony (zarazem filozof, alchemik, przyrodnik), który, zgłębiwszy dostępną człowiekowi wiedzę, doznał rozczarowania, niedosytu i goryczy, co z kolei doprowadziło go do podpisania cyrografu z diabłem. W zamian za diabelską pomoc i usługi zapisał diabłu (występującemu pod imieniem Mefistofelesa) swą duszę. Najbardziej znanym opracowaniem tematu jest dramat Faust Johanna Wolfganga Goethego, cieszący się niebywałą popularnością w okresie romantyzmu. W romantyzmie poza ujęciami literackimi powstały również np. utwory muzyczne inspirowane historią Fausta, jak Symfonia Faustowska Liszta, kantata Berlioza Potępienie Fausta, czy opera Gounoda Faust. Wcześniej motyw podjął Christopher Marlowe (Tragiczna historia doktora Fausta 1588), a później m.in. Thomas Mann (Doktor Faustus 1947). Na wątkach faustowskich oparta jest również powieść Michaiła Bułhakowa Mistrz i Małgorzata. W polskiej literaturze motyw ten, nieco strywializowany, pojawia się w legendzie o panu Twardowskim oraz w balladzie Mickiewicza Pani Twardowska. [przypis edytorski]
cichej wsi litewskiej, kiedy reszta świata we łzach i krwi tonęła — Adam Mickiewicz, Pan Tadeusz, ks. I. [przypis edytorski]
Cicho, bo każdy się bał dowódcy — Iliada IV 431. [przypis edytorski]
cicho — tyla, tylėkite. [przypis edytorski]
cichocie (gw.) — bądźcie cicho. [przypis edytorski]
cichocie (gw.) — uciszcie się. [przypis edytorski]
cichojcie (gw.) — bądźcie cicho, milczcie. [przypis edytorski]
cichom tonąć począł — począłem cicho tonąć. [przypis edytorski]
Cichy jubileusz — pisane w r. 1923. [przypis autorski]
cichy Ksiądz w Kapitule — proboszcz poznański mający prawo zasiadać w radzie biskupiej. [przypis redakcyjny]
cichymi kroki (daw.) — dziś popr. N.lm: cichymi krokami. [przypis edytorski]
cichymi kroki — dziś popr. forma N. lm: cichymi krokami. [przypis edytorski]
cicilikas — niekinamai apie socialistą. [przypis edytorski]
cicis (cyces) — frędzle od chusty, element rytualnego stroju żydowskiego. [przypis edytorski]
cicisbej (wł. cicisbeo, cavaliere servente) — przyjaciel domu adorujący panią domu. [przypis edytorski]
cicisbeo (wł.) — kawaler usługujący i towarzyszący pani domu z pozwoleniem jej męża. [przypis edytorski]
cicisbeo (wł.) — przyjaciel. [przypis tłumacza]
cicisbeo (z wł.) — kawaler wyznający miłość kobiecie zamężnej. [przypis edytorski]
cicisbeo (z wł.) — oficjalny kochanek zamężnej kobiety. [przypis edytorski]
cicit a. cyces — frędzle przymocowane do czterech rogów tałesu; element rytualnego stroju żydowskiego. [przypis edytorski]
cicit — (hebr.; z jid. cyces) frędzle przymocowane w czterech rogach talitu (tałesu). [przypis edytorski]
Cicuta virosa (łac.) — szalej jadowity. [przypis edytorski]
cie (daw., gw.) — wykrzyknienie oznaczające: „No patrzcie!”, „Też coś!”, „A gdzie tam!”. [przypis edytorski]
cie (gw.) — cię. [przypis edytorski]
cie… (gw.) — wykrzyknienie: patrzcie, widzicie. [przypis edytorski]
Cie wy? — „Widzicie wy?”: skrócenie używane w Krakowskiem. [przypis autorski]
Ciebie chcę za spadkobiercę — Ta darowizna przychodzi dość nieprzygotowanie; dodać należy, iż prawnie byłaby niedopuszczalna ze względu na to, że Orgon ma dzieci. Może rozmyślnie użył Molier tego nieprawdopodobnego rysu, aby tym dobitniej podkreślić, że jesteśmy w sferze komedii. Komedii i prawdy zarazem, gdyż zręczne opanowywanie ludzi i wyłudzanie spadków i darowizn było jednym z punktów działalności nabożnych kongregacji. Gdyby Orgon miał nie rodzone dzieci, ale np. bratanków, rzecz byłaby zupełnie możliwa. [przypis tłumacza]
Ciebie — dziś popr.: Cię. [przypis edytorski]
Ciebie, mój bracie, / Stróżu ojczyzny — mowa o Hektorze, bracie Kasandry. [przypis edytorski]
Ciebie on z łowczych obierzy wyzuje — fragment biblijnego psalmu 91, przetłumaczonego na polski jako pieśń religijna przez Jana Kochanowskiego (1530–1584). [przypis edytorski]
ciebie też uwięzi — aluzja do wydarzeń z Odysei Homera, gdzie główny bohater uniknął czaru syren, zatykając załodze uszy woskiem, a samemu przywiązując się do masztu, by słyszeć ich śpiew. [przypis edytorski]
ciebie wysławiać będą bracia twoi — «Ponieważ [Jakub] zganił trzech pierwszych synów ostrymi słowami, Jehuda zaczął się wycofywać, aby [ojciec] nie napomniał go za historię z Tamar, więc Jakub skierował do niego życzliwe słowa: Jehudo, ty nie jesteś jako oni!» , zob. Raszi do 49:8. [przypis edytorski]
ciebiem ujrzał — cię ujrzałem. [przypis edytorski]
ciebież — czy ciebie (daw. konstrukcja z partykułą pytającą -że, skróconą do -ż). [przypis edytorski]
ciebzie (reg.) — ciebie (wymowa kurpiowska). [przypis edytorski]
Ciechocinek — polskie miasto uzdrowiskowe w województwie kujawsko-pomorskim. [przypis edytorski]
cieciorka — samica cietrzewia. [przypis edytorski]
ciecorius — monarchas, imperatorius. [przypis edytorski]
ciecza — dziś popr. forma M.lp: ciecz. [przypis edytorski]
cieczy balsamowej — ὀποβάλσαμον. [przypis tłumacza]
ciejbe — jak gdyby. [przypis autorski]
ciejbe — niby, jakby, jak. [przypis edytorski]
Ciekaw jestem, co ujrzę tam… — fragment norweskiej pieśni Over de høje fjælde (Nad wysokimi górami) z tekstem Bjørnstjerne Bjørnsona (1832–1910) i muzyką Mortena Eskesena (1826–1913); modyfikacja w przekładzie wprowadzona została dla zachowania liczby zgłosek zgodnej z oryginalnym wersem. [przypis edytorski]
ciekawam (daw.) — forma skrócona od: ciekawa jestem. [przypis edytorski]
ciekawam — dziś raczej: jestem ciekawa. [przypis edytorski]
ciekawam — forma skrócona; inaczej: ciekawa jestem. [przypis edytorski]
ciekawam — forma skrócona od: ciekawa jestem. [przypis edytorski]
ciekawam — skrócone od: ciekawa jestem. [przypis edytorski]
ciekawam — skrót od: ciekawa jestem. [przypis edytorski]
Ciekawe to było widowisko w minionym wieku patrzeć na bezsilne zabiegi Anglików, aby wprowadzić u siebie demokrację. Ponieważ ci, którzy kierowali sprawami, nie posiadali cnoty, ponieważ ambicje ich drażniło powodzenie tego, który na najwięcej się ważył — Cromwell. [przypis tłumacza]
ciekawiec — dziś popr.: ciekawski. [przypis edytorski]
ciekawości (daw.) — dziś: rzeczy ciekawe, warte zobaczenia, ciekawostki. [przypis edytorski]
Ciekawość moją podbechtałeś niepomału, donosząc o powtórnej edycji — mowa o Nie-boskiej Komedii, której pierwsza edycja pojawiła się w r. 1835. Druga edycja pojawiła się w Paryżu w końcu 1836, wydanie Jełowieckiego i Spółki. [przypis redakcyjny]
