Wolne Lektury potrzebują pomocy...

Dzieciaki korzystające z Wolnych Lektur potrzebują Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas jedynie 427 osób.

Aby działać, potrzebujemy 1000 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?

Wybierz kwotę wsparcia
Tym razem nie pomogę
Dołącz

Dzisiaj aż 15 770 dzieciaków dzięki wsparciu osób takich jak Ty znajdzie darmowe książki na Wolnych Lekturach — dołącz do Przyjaciół Wolnych Lektur i zapewnij darmowy dostęp do książek milionom uczennic i uczniów dzisiaj i każdego dnia [kliknij, by dowiedzieć się więcej]

x
Do Jadama Konarskiego biskupa poznańskiego → ← Do gościa (Gościu, własną twarz widzisz przeważnej Dydony...)

Spis treści

    1. Carpe diem: 1
    2. Młodość: 1
    3. Ojczyzna: 1
    4. Podróż: 1
    5. Starość: 1

    Jan KochanowskiFraszki, Księgi trzecieDo gór i lasów[1]

    1
    Jako rad na was patrzę, a swe czasy
    Młodsze wspominam, które tu zostały,
    Kiedy na statek człowiek mało dbały[3].
    5
    Gdziem potym nie był? Czegom nie skosztował?
    Jażem przez morze głębokie żeglował,
    Jażem Francuzy, ja Niemce, ja Włochy,
    Jażem nawiedził Sybilline lochy[4].
    Dziś żak spokojny, jutro przypasany
    10
    Do miecza rycerz[5] dziś miedzy dworzany
    W pańskim pałacu, jutro zasię cichy
    Ksiądz w kapitule[6], tylko że nie z mnichy
    W szarej kapicy a z dwojakim płatem[7];
    I to czemu nic[8], jesliże opatem?
    15
    Taki był Proteus[9], mieniąc się to w smoka,
    To w deszcz, to w ogień, to w barwę obłoka.
    Dalej co będzie? Srebrne w głowie nici,
    A ja z tym trzymam, kto co w czas uchwyci.

    Przypisy

    [1]

    Fraszka autobiograficzna powstała ok. r. 1573, w pierwszych latach pobytu w Czarnym Lesie. [przypis redakcyjny]

    [2]

    odziane lasy — pokryte lasami (Góry Świętokrzyskie) lub może: lasy piękne (liściaste). [przypis redakcyjny]

    [3]

    na statek człowiek mało dbały — mało stateczny (w dzieciństwie i młodości). [przypis redakcyjny]

    [4]

    Sybilline lochy — groty pod Neapolem. [przypis redakcyjny]

    [5]

    przypasany do miecza rycerz — Kochanowski brał udział w wyprawie inflanckiej z r. 1568 (por. Pieśni, I 13); tutaj powtarza żart Cycerona o wojowniku małego wzrostu. [przypis redakcyjny]

    [6]

    cichy Ksiądz w Kapitule — proboszcz poznański mający prawo zasiadać w radzie biskupiej. [przypis redakcyjny]

    [7]

    dwojaki płat — szkaplerz zakonny: część habitu zbliżona krojem do ornatu; tylko że nie z mnichy w szarej kapicy a z dwojakim płatem — zagadkowa wzmianka o zabiegach o jakieś opactwo. Próbę rozwiązania zagadki podjął Julian Krzyżanowski w studium O paru fraszkach Kochanowskiego („Odrodzenie i Reformacja w Polsce”, 1964). Usiłował tam wyjaśnić, iż poeta zabiegał o godność komendatariusza, tj. przełożonego zakonu Bożogrobców w Miechowie, inaczej opata, że jednak starania te z powodu śmierci Zygmunta Augusta do skutku nie doszły. Klucza do rozwiązania zagadki dostarcza list Kochanowskiego do Stanisława Fogelwedera (t. II, s. 288). [przypis redakcyjny]

    [8]

    czemu nic — czemu nie. [przypis redakcyjny]

    [9]

    Proteus — bóg mórz południowych, wieszczek. Pasł on Neptunowi stada cieląt (według innych wersji fok). Miał dar przemieniania się w różne postaci, zwierzęta i przedmioty. [przypis redakcyjny]

    Zamknij
    Proszę czekać…
    x