Potrzebujemy Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas 472 czytelników i czytelniczek.
Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | austriacki | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | chiński | czasownik | czeski | dopełniacz | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | język, językowy, językoznawstwo | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | przysłówek | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | sportowy | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 174577 przypisów.
przechodzić (starop.) — tu: przewyższać. [przypis edytorski]
przechodzić — tu: wykraczać poza. [przypis edytorski]
przechod — zniekszt. ros. parochod (пароход): parowiec. [przypis edytorski]
przechodzowany — przechodzony; mocno zniszczony wskutek długiego używania. [przypis edytorski]
przechować (starop.) — tu: przechować w żołądku, strawić. [przypis edytorski]
przechować — tu: strawić (tj. przechować w żołądku). [przypis redakcyjny]
przechowałli on się (…) dostałli się (daw.) — konstrukcja z partykułą wzmacniającą -li tworzącą pytanie; znaczenie: czy przechował się (…) czy dostał się. [przypis edytorski]
Przechowujący miłość — Bóg przechowuje czyny miłosierdzia, „które człowiek spełnia w Jego obecności”, Raszi do 34:7 [1]. [przypis tradycyjny]
Przechowujący miłość tysiącom — „Przez dwa tysiące pokoleń”, Raszi do 34:7 [2]. [przypis tradycyjny]
Przechrzta — postać z Nie-Boskiej Komedii Krasińskiego; występujący w tym dramacie Chór Przechrztów to Żydzi, którzy pozornie przyjęli chrześcijaństwo, ale knują złowrogi światowy spisek, aby obalić porządek społeczny i Kościół i ustanowić rządy Izraela. [przypis edytorski]
przechybnąć (daw.) — przechylić. [przypis edytorski]
Przechyl się trochę… — Iliada XXIII 325 i n.; przekład Władysława Witwickiego z Iona, str. 162 (Platona Hippiasz Większy, Hippiasz Mniejszy, Ion, przełożył Wł. Witwicki, Lwów–Warszawa 1921). Ksenofont widocznie korzysta tu z Iona, przytacza nawet ten sam cytat z Homera. [przypis tłumacza]
Przechyl się trochę, powiada, na wozie wspaniale rzeźbionym… — Iliada XXIII 335 i nast. [przypis edytorski]
przechyra (daw.) — przechera, człowiek przebiegły, krętacz. [przypis redakcyjny]
przeciąć gordyjski węzeł — rozwiązać skomplikowany problem dzięki jednemu, zdecydowanemu i niekonwencjonalnemu posunięciu; nawiązanie do opowieści o Aleksandrze Macedońskim, który przybywszy do Frygii w 333 p.n.e., dowiedział się, że według przepowiedni tylko ten zostanie władcą tego kraju, kto będzie potrafił rozpleść niezwykle zawikłany węzeł łączący jarzmo z dyszlem starego wozu należącego niegdyś do króla Gordiasa i znajdującego się w świątyni Zeusa; Aleksander przeciął węzeł mieczem. [przypis edytorski]
przeciągać mimo (przestarz.) — przejeżdżać obok. [przypis edytorski]
przeciągać — tu: przejeżdżać, przesuwać się. [przypis edytorski]
przeciąg czasu (daw.) — dziś: okres, przedział czasu. [przypis edytorski]
przeciąg czasu — dziś popr.: czas, okres, przedział czasu. [przypis edytorski]
przeciąg czasu — dziś raczej: okres a. czas. [przypis edytorski]
przeciąg (daw.) — okres, czas. [przypis edytorski]
przeciąg (daw.) — pewien odcinek czasu. [przypis edytorski]
przeciąg gry (daw.) — dziś popr.: czas trwania gry a. czas gry. [przypis edytorski]
przeciąg lat osiemnastu — dziś popr.: okres osiemnastu lat a. osiemnaście lat. [przypis edytorski]
przeciągnąć komu (starop.) — przeszkodzić komu. [przypis edytorski]
przeciągnęć — przeciągnę ci. [przypis edytorski]
przeciągnęła się późno — dziś popr.: przeciągnęła się do późna. [przypis edytorski]
przecię a. przecie (daw.) — przecież. [przypis edytorski]
przecięciowy (daw.) — przeciętny. [przypis edytorski]
przecię (daw.) — jednak, chociaż. [przypis edytorski]
przecię — dziś: przecież a. przecie. [przypis edytorski]
prze cię (starop.) — za ciebie; dałbych swoj żywot prze cię: swoje życie oddałbym za ciebie. [przypis edytorski]
przeciętna wieku — dziś: średnia wieku. [przypis edytorski]
przecięż — dziś popr. pisownia: przecież. [przypis edytorski]
przeciech (gw.) — przecież. [przypis edytorski]
Władysław Stanisław Reymont, Chłopi, Chłopi, Część czwarta - Lato
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Władysław Stanisław Reymont, Chłopi, Chłopi, Część czwarta - Lato
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
przecie (daw.) — przecież. [przypis edytorski]
przecie — dziś popr.: przecież. [przypis edytorski]
przecie — dziś: przecież. [przypis edytorski]
przeciek (gw.) — przecież. [przypis edytorski]
Władysław Stanisław Reymont, Chłopi, Chłopi, Część czwarta - Lato
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Władysław Stanisław Reymont, Chłopi, Chłopi, Część czwarta - Lato
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Władysław Stanisław Reymont, Chłopi, Chłopi, Część czwarta - Lato
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Przeciem babę (…) odpędził — konstrukcja z ruchoma konstrukcją czasownika; inaczej: przecie babę (…) odpędziłem. [przypis edytorski]
przeciem ci rad — skrócone od: przecież jestem ci rad. [przypis edytorski]
przeciem ja — przecież jestem. [przypis edytorski]
przeciem jest towarzysz i to nie lekkiego, ale poważnego znaku pana wojewody — towarzysz spod poważnego znaku nie mógł iść pod komendę nawet generała wojsk cudzoziemskiego autoramentu; przeciwnie nawet: często generał bywał oddawany pod komendę towarzysza; aby tego uniknąć, generałowie i oficerowie regimentów cudzoziemskich starali się być jednocześnie towarzyszami w polskich. Takim towarzyszem był i pan Wołodyjowski. [przypis autorski]
przeciem nic nie zrobił — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: przecie(ż) nic nie zrobiłem. [przypis edytorski]
przeciem — skrót od: przecie(ż) jestem. [przypis edytorski]
przeciem sobie (…) pomyślał (daw.) — konstrukcja z przestawną końcówką czasownika; inaczej: przecie sobie pomyślałem. [przypis edytorski]
przecie — przest. przecież. [przypis edytorski]
przecierać piłami (starop.) — [tu:] przerzynać. [przypis redakcyjny]
Przecie stratę/ Wróży ten motyw… […] O kotku z kotką milszy śpiew — piosenka o kocie, nawołującym kotkę do snu na przypiecku, wróży wesele. Tymczasem motyw pierwszej pieśni, pomimo zwodniczej treści, według wiary ludowej wróży śmierć. [przypis autorski]
Przecieżem ci mówił — zob. wyżej, w. 1103. [przypis tłumacza]
przecieżem matką — dziś: przecież jestem matką. [przypis edytorski]
przecieżem nie pijany (daw.) — skrót od: przecież jestem nie pijany; przecież nie jestem pijany. [przypis edytorski]
przecieżem nie ryba — nawiązanie do przysłowia dzieci i ryby głosu nie mają. [przypis edytorski]
Przecieżem się (…) oddał — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: przecież się oddałem. [przypis edytorski]
Przecież i Niobe wspomniała, że czasem zjeść coś potrzeba — Iliada XXIV 602 (Achilles, proponując posiłek Priamowi, który przyszedł do niego w żałobie po ciało zabitego syna). [przypis edytorski]
Przecież ja coś miałem z „Czasem”, przypomniałem sobie mętnie… Prawda, proces karny — proces o naruszenie prawa autorskiego, Boy kontra Beaupré. [przypis edytorski]
Przecież już nim zacznę mówić, ty wiesz, gdy chcę skłamać — zapewne; typowy niewolnik w komedii jest zawsze mądrzejszy od swego pana. [przypis tłumacza]
przecież mu niedawno ząbki wyleciały — por. Wstęp. [przypis tłumacza]
przecież nie dąb bajeczny, ni kamień cię rodzi — w starożytnej Grecji istniał zwyczaj wyrzucania niechcianych noworodków do wypróchniałych drzew i na skały, co poświadcza mit o Edypie. [przypis edytorski]
przecież obok ofiary stał Muff Potter — Istniał przesąd, że rana zacznie krwawić, gdy morderca zbliży się do swojej ofiary. [przypis autorski]
Przecież to są bracia, synowie jednej matki, ten Eros, Hermafrodyt i Priap — matką wszystkich trzech była Afrodyta; ojcem Erosa był Ares, ojcem Hermafrodyta Hermes, a ojcem Priapa Dionizos. [przypis edytorski]
Przecina się w „Pałubie” z tendencją epoki odmienny gatunek uzdolnień pisarskich i ta odmienność wyzwala jej autora — tę przyczynę podawał już Brzozowski: „Nie umniejsza w niczym mojego wysokiego mniemania o autorze Pałuby przekonanie, że gdyby miał on większe zdolności stylistyczne w kierunku liryczno-muzykalnym — Pałuba byłaby powieścią fantastyczno-mistyczną, zamiast stać się, czym jest dzisiaj — nieubłaganą aż do okrucieństwa analizą nie tylko wszelkiej mistyki, fantastyczności, ale i bardziej głębokich i ogólniejszych jej podstaw” (Cogitationes morosae, „Głos” 1903, nr 47). [przypis autorski]
przeciw Bogu (daw.) — względem Boga. [przypis edytorski]
przeciw (daw.) — wobec. [przypis edytorski]
przeciw długim latom — przeciw długoletniemu zapomnieniu. [przypis redakcyjny]
przeciw drugiemu (daw.) — wobec drugiego. [przypis edytorski]
przeciwdziałać — w oryginale: kontragiren. [przypis tłumacza]
przeciw Elearom (daw.) — do Elearów. [przypis edytorski]
przeciw Elearom (daw.) — wobec Elearów. [przypis edytorski]
przeciwiać się (daw.) — sprzeciwiać się. [przypis edytorski]
przeciwiać się (daw.) — tu: przeciwstawiać się; równać się. [przypis edytorski]
przeciwiać się (starop.) — [tu:] echo odbijać, odzywać się. [przypis redakcyjny]
przeciwić się (daw.) — dziś: sprzeciwić się. [przypis edytorski]
przeciwić się (daw.) — dziś: sprzeciwić się, sprzeciwiać się. [przypis edytorski]
przeciwić się (daw.) — sprzeciwiać się; przeciwstawiać się. [przypis edytorski]
przeciwić się (daw.) — sprzeciwiać się, przeciwstawiać się. [przypis edytorski]
przeciwić się (daw.) — sprzeciwiać się. [przypis edytorski]
przeciwić się komu (starop.) — dziś: sprzeciwiać się komu. [przypis edytorski]
przeciwić się komu (starop. forma) — sprzeciwiać się. [przypis edytorski]
przeciwić się — sprzeciwiać się. [przypis edytorski]
przeciwieństwo — tu: sprzeciwianie się; sprzeciw. [przypis edytorski]
przeciwieństwy — dziś popr. forma N. lm: przeciwieństwami. [przypis edytorski]
przeciw jemu — względem niego. [przypis redakcyjny]
przeciwko (daw.) — wobec. [przypis edytorski]
przeciwko (daw.) — wobec. [przypis edytorski]
Przeciwko górze, która noc jasną ogniami / Zawsze czyni, a dzień ćmi gęstemi dymami — mowa o wulkanie Etna. [przypis redakcyjny]
przeciwko krwi mej (starop.) — przeciwko moim krewnym. [przypis edytorski]
przeciwko niej (daw.) — wobec niej. [przypis edytorski]
przeciwko niemu (daw.) — wobec niego. [przypis edytorski]
przeciwko ojcu* — tu: naprzeciw ojcu, w kierunku ojca, na spotkanie ojca. [przypis redakcyjny]
przeciwko poddanym (daw.) — wobec poddanych. [przypis edytorski]
przeciwko polskiemu (daw.) — do polskiego. [przypis edytorski]
przeciw koronie polskiej — dziś: dla korony polskiej. [przypis edytorski]
przeciwko sobie (daw.) — wobec siebie, do siebie. [przypis edytorski]
przeciwko temu — dziś: w przeciwieństwie do niego. [przypis edytorski]
Przeciwko temu uogólnieniu protestowano w recenzjach — T. Grabowski, „Polska literatura współczesna” Potockiego, „Tygodnik Ilustrowany” 1912, nr 27, s. 399–402. [przypis autorski]
przeciwko WMM Panu (daw.) — do wielce mnie miłościwego Pana. [przypis edytorski]
przeciwko — w wydaniu z 1816 r.: lecz nie przeciwko. [przypis edytorski]
przeciw któremu ze wszystkich przykazań Wiekuistego, wzbraniających cokolwiek czynić, — Raszi komentuje, że opisana tu ofiara przynoszona była w przypadku grzechu, który jest zakazany wprost przykazaniem, a popełniony z rozmysłem zagrożony jest karą zwaną כָּרֵת (karet) dosł. odcięcie, zob. Raszi do 4:2 [1]. Jest to szczególnie dotkliwa kara odłączenia, Tora wymienia 36 takich przypadków, gdy złamanie prawa pociąga za sobą karet (zob. Miszna, Keritot 1:1). Istnieją różne interpretacje rabiniczne, czym jest ta kara, może to być ostracyzm społeczny, przedwczesna śmierć (przed 60 rokiem życia), rodzaj śmierci duchowej, czy bezpotomność. Lecz jest to kara wymierzana przez Boga, nie przez ludzi. [przypis tradycyjny]
przeciw którym nikomu niesporo — sens: nikt nie ma ochoty na potyczkę z nimi. [przypis edytorski]
