Przypisy

wczas (starop.) — odpoczynek; wypoczynek. [przypis edytorski]

wczas (starop.) — odpoczynek, wypoczynek. [przypis edytorski]

wczas (starop.) — tu: na czas, w samą porę. [przypis edytorski]

wczas (starop.) — tu: w porę. [przypis edytorski]

wczas (starop.) — tu: w porę, w odpowiednim czasie. [przypis edytorski]

wczas (starop.) — tu: zawczasu. [przypis edytorski]

wczas (starop.) — w porę, wystarczająco wcześnie. [przypis edytorski]

wczas (starop.) — wypoczynek. [przypis edytorski]

wczas (starop.) — wypoczynek, wygoda. [przypis edytorski]

wczas (starop.) — zawczasu. [przypis edytorski]

wczas — tu: wcześnie. [przypis edytorski]

wczas — w samą porę, zawczasu. [przypis edytorski]

wczas — wcześnie. [przypis edytorski]

wczas — wypoczynek. [przypis edytorski]

wczas zabieżeć — w porę zapobiec. [przypis edytorski]

wczasność (daw.) — wygoda. [przypis edytorski]

wczasy (daw.) — tu: każdy wypoczynek, odpoczynek. [przypis edytorski]

wczasy (starop.) — wypoczynek. [przypis edytorski]

wczasy (tu daw.) — wypoczynek. [przypis edytorski]

wczasy — tu: udogodnienia. [przypis edytorski]

wczera pripał jak ub wody (z gw. ukr.) — wczoraj przepadł jak w wodzie (jak kamień w wodę). [przypis edytorski]

wczesny (daw.) — następujący we właściwym momencie. [przypis edytorski]

wczesny (daw.) — okazany we właściwym momencie. [przypis edytorski]

wczesny (daw.) — okazany we właściwym momencie, w samą porę. [przypis edytorski]

wczesny (daw.) — tu: okazywany we właściwym czasie. [przypis edytorski]

wcześnie (daw.) — na czas, terminowo. [przypis edytorski]

wcześnie — na czas, zawczasu. [przypis edytorski]

Wcześnieś dziś wrócił — końcówka z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: wcześnie dziś wróciłeś. [przypis edytorski]

wcześny (starop.) — przychodzący na czas, zdarzający się we właściwym momencie. [przypis edytorski]

wczołgnęli — dziś popr. forma: wczołgali. [przypis edytorski]

wczora (daw.) — dziś popr.: wczoraj. [przypis edytorski]

wczora (daw.) — dziś: wczoraj. [przypis edytorski]

wczora (daw., gw.) — wczoraj. [przypis edytorski]

wczora (daw.) — wczoraj. [przypis edytorski]

wczora — dziś popr.: wczoraj. [przypis edytorski]

wczora (starop. forma) — wczoraj. [przypis edytorski]

Wczoraj opuścił Kronid złote nieba progi itd. — Homerowi potrzebne jest opóźnienie interwencji Tetydy, by zyskać czas, w którym można zmieścić akcję poematu. [przypis edytorski]

wczorajsza wojna — tj. I wojna światowa. [przypis edytorski]

wczoram pił, dzisiem kiep! — dziś: wczoraj piłem, dziś jestem kiep (daw.: głupiec). [przypis edytorski]

Wczytując się dziś w wyrazy Adama jego zmęczoną pisane ręką, obudzały mi się skrupuły i obawy, czy się godzi ogłaszać tak prędko listy prywatne, dorywcze, senne… — z listu Ignacego Domejki do Józefa Bohdana Zalewskiego [w:] Korespondencja Adama Mickiewicza, t. 1, 1870, s. 115. [przypis edytorski]

Wć m. s. — skrót od: Waszmość moje serce. [przypis edytorski]

Wda a. Bda — dziś: Czarna Woda, rzeka wpadająca do Wisły w okolicach Świecia. [przypis edytorski]

wdać się — włączyć się. [przypis edytorski]

wdać się — włączyć się w jakąś sprawę. [przypis edytorski]

wdać się za kimś — tu: wstawić się za kimś (jako pośrednik). [przypis edytorski]

wdały (daw.) — piękny. [przypis edytorski]

wdały (starop.) — piękny, okazały. [przypis edytorski]

wdałże się (…), uznałże cię — konstrukcje czasownikowe z partykułą wzmacniającą -że, tworzącą pytanie retoryczne; znaczenie: czy wdał się, czy uznał. [przypis edytorski]

wdarć się — wedrzeć się. [przypis edytorski]

wdarł się na tron i czoło swoje ozdobił ureusem […] San-amen-Herhor — Inaczej niż w powieści, Herhor sprawował silną i niezależną władzę, lecz tylko na terenie Górnego Egiptu. Podobnie jak jego następcy na urzędzie arcykapłana Amona w Tebach, nigdy nie koronował się na faraona, nie używał oficjalnych tytułów władcy i formalnie był wasalem jedynego władcy całego, zjednoczonego Egiptu, którym po śmierci Ramzesa XI został Smendes, pierwszy faraon XXI dynastii. [przypis edytorski]

wdawa (starop. forma) — dziś 3.os. lp: wdaje. [przypis edytorski]

wdawać się — tu: zadawać się. [przypis edytorski]

wdawszy się — zaangażowawszy się. Zapewne chodzi o deklarację chęci zawarcia małżeństwa i związanie się narzeczeństwem; do zerwania takich więzów, zawieranych za porozumieniem rodzin obu narzeczonych, mogło dojść tylko z bardzo ważnych powodów, przy czym zerwanie narzeczeństwa przez jedną stronę rzucało cień podejrzeń na drugą. [przypis edytorski]

wdechiwać — dziś popr.: wdychać. [przypis edytorski]

wdepli — popr.: wdepnęli. [przypis edytorski]

wdepłem — dziś popr.: wdepnąłem. [przypis edytorski]

wdowa Cliquot, Moët — gatunki francuskiego szampana. [przypis edytorski]

wdowa Malabaru — odniesienie do głównej bohaterki tragedii Lanassa, czyli wdowa Malabaru (1790), przełożonej przez Wojciecha Bogusławskiego sztuki Karla Martina Plümitzke: kobiety z płd.-zach. wybrzeża Indii, gdzie zwyczaj sati nakazuje wdowie rzucić się na stos pogrzebowy męża i spłonąć razem z jego zwłokami. [przypis edytorski]

wdowa po rejencie — patrz: Wielkość i upadek Cezara Birotteau. [przypis edytorski]

wdówka Cliquot (z fr: veuve Clicquot) — wysokiej jakości szampan; nazwa marki pochodzi od młodo owdowiałej właścicielki firmy. [przypis edytorski]

wdrzewić się (neol.) — czas. utworzony od rzecz. drzewo; synonim: stać się drzewem, wcielić się w drzewo. [przypis edytorski]

Wdy — skrót od: wojewody (D.lp). [przypis edytorski]

wdychiwał — dziś raczej: wdychał. [przypis edytorski]

wdychiwała zapach perfumy — dziś popr.: wdychała zapach perfum. [przypis edytorski]

wdyszeć, wdyszyć (starop.) — westchnąć, wciągnąć powietrze. [przypis edytorski]

wdziać (daw.) — ubrać. [przypis edytorski]

wdziać — założyć, ubrać się (w coś). [przypis edytorski]

wdziać — założyć ubranie na siebie. [przypis edytorski]

wdziewać (daw.) — ubierać. [przypis edytorski]

wdzięczen — dziś popr.: wdzięczny. [przypis edytorski]

wdzięczna (daw.) — tu: miła. [przypis edytorski]

Wdzięczna miłości kochanej szklenice — żartobliwa trawestacja pierwszego wersu Hymnu do miłości Ojczyzny I. Krasickiego. [przypis edytorski]

wdzięcznie (daw.) — pięknie. [przypis edytorski]

wdzięcznie — przyjemnie. [przypis edytorski]

wdzięczno — dziś zamiast przysłówka użyty byłby tu przymiotnik „wdzięczne”. [przypis edytorski]

wdzięczność (daw.) — tu: wdzięk, piękno. [przypis edytorski]

Wdzięczność żony pilnej ucieszy męża swego i wytuczy kości jego — Koh 26,16 (cytat za: Biblia Jakuba Wujka). [przypis edytorski]

wdzięczny (daw.) — piękny. [przypis edytorski]

wdzięcznym wam — skrót od: wdzięczny jestem wam. [przypis edytorski]

wdzięcznymi śpiewy — dziś popr. forma N.lm: wdzięcznymi śpiewami. [przypis edytorski]

wdzięki — dziś popr. forma N. lm: wdziękami. [przypis edytorski]

wdzięki — dziś popr. forma N.lm: wdziękami. [przypis edytorski]

we czterech częściach — W pierwszym tomie Poezji Mickiewicza z 1822 r. zostały opublikowane dwie pieśni Tukaja z takim dopiskiem autorskim; swojego zamierzenia Mickiewicz nigdy jednak nie zrealizował. Pozostałe dwie części dopisał kilka lat później Antoni Edward Odyniec. [przypis edytorski]

we czwartek — dziś popr.: w czwartek. [przypis edytorski]

we czwartek — tj. 17 kwietnia. [przypis edytorski]

we czworą świata stronę (gw.) — w cztery świata strony. [przypis edytorski]

We drzwiach cukierni ukazuje się pan w futrze z paczką ciastek na guziku. — dawniej ciastka pakowano w papier obwiązany cienkim sznurkiem, a w I poł. XX w. było przyjęte, że eleganccy panowie po wyjściu z cukierni nieśli takie paczki zawieszone na guziku płaszcza czy kamizelki. Pozwalało im to zachować wolne ręce: do eleganckiego stroju należała często laska lub parasol, a druga ręka była niezbędna do uchylania kapelusza przy powitaniu lub aby służyć oparciem damie przy wysiadaniu z pojazdu, otwierać przed nią drzwi itp. [przypis edytorski]

we drzwiach — dziś popr.: w drzwiach. [przypis edytorski]

we dwa — dziś popr.: w dwa. [przypis edytorski]

We dwadzieścia cztery godzin — dziś popr.: w dwadzieścia cztery godziny. [przypis edytorski]

we dwie godziny — dziś: w dwie godziny. [przypis edytorski]

we dwoje — popr. we dwóch. [przypis edytorski]

we fantastycznej — dziś: w fantastycznej. [przypis edytorski]

we fantastycznym — dziś popr.: w fantastycznym. [przypis edytorski]

we formie — dziś popr.: w formie. [przypis edytorski]

we Francji każdy żołnierz [nosi w kieszeni] marszałka — Napoleon Bonaparte mawiał: „Każdy francuski żołnierz nosi w swoim tornistrze buławę marszałka Francji”, co oznaczało, że do awansu nawet na najwyższe stopnie nie jest konieczne szlacheckie pochodzenie, jak niegdyś w armii królewskiej, lecz decydują o nim indywidualne zasługi. [przypis edytorski]

We krwi — powieść Gabrieli Zapolskiej (1857–1921) wydana w 1891 r. [przypis edytorski]

we krwie — dziś popr.: we krwi. [przypis edytorski]

We łzach, Panie, ręce podnosimy do Ciebie! (…) — kwestia nawiązująca do polemicznego względem Krasińskiego tekstu Słowackiego zatytułowanego Do autora trzech psalmów. [przypis edytorski]

we mdłości — tu: zemdlony, nieprzytomny. [przypis edytorski]