Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | austriacki | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | czasownik | czeski | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | sportowy | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wschodni | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 129221 przypisów.
Urząd Pracy — niem. Arbeitsamt Krakau, mieścił się przy ul. Lubelskiej 23 w Krakowie. [przypis edytorski]
urządzenie (daw.) — wyposażenie mieszkania: ogół umeblowania i sprzętów. [przypis edytorski]
urządzenie — tu: meble. [przypis edytorski]
urządzić kocią muzykę — hałasować złośliwie, aby komuś sprawić przykrość. [przypis edytorski]
urządziech — dziś popr. forma Msc.lm: urzędach. [przypis edytorski]
urzec — rzucić urok, czar. [przypis edytorski]
urzec — tu: rzucić na kogoś zły urok. [przypis edytorski]
urzecha (starop.) — zaniedbanie. [przypis edytorski]
urzeczona — wzbudzająca zachwyt, podziw. [przypis edytorski]
Urzeczona — zmieniono nadany przez tłumacza tytuł Lunatyczka (oryg. ukr. Причинна) na obecnie powszechnie przyjęty i lepiej oddający treść utworu. [przypis edytorski]
urzeknie (go) — tu: rzuci na niego urok, czar. [przypis edytorski]
urzezany (starop.) — wyrzeźbiony. [przypis edytorski]
urzęda (daw. forma) — dziś: urzędy. [przypis edytorski]
urzędnicy akcyzy — urzędnicy skarbowi zajmujący się dochodami z akcyzy. [przypis edytorski]
urzędniczemu piątemu stopniowi, który zajmowałem do niedawna w Dyrekcji Kolei Żelaznych w Gdańsku — Przybyszewski pracował w Dyrekcji Kolei Żelaznych w Gdańsku w l. 1920–1924. [przypis edytorski]
urzędniki wojskowe — dziś: urzędników wojskowych. [przypis edytorski]
urzędnikowskie — dziś: urzędnicze. [przypis edytorski]
urzędowie — urzędownie, zgodnie z prawem. [przypis edytorski]
urzędownie (daw.) — oficjalnie. [przypis edytorski]
urzędownie — dziś: oficjalnie, urzędowo. [przypis edytorski]
urzędowy protokół c. k. policji krakowskiej — w publikacji źródłowej zamieszczono w tym miejscu reprodukcję poniższej notatki odręcznej. [przypis edytorski]
urzędy — dziś popr. forma N. lm: urzędami. [przypis edytorski]
urzędziech — dziś popr. forma Msc.lm: urzędach [przypis edytorski]
urzucić — wyrzucić; rzucić. [przypis edytorski]
urżnąć (daw. pot.) — uciąć; tu: zagrać żywo, wesoło. [przypis edytorski]
US — skrót od United States: Stany Zjednoczone; sprzęt znaczony w ten sposób stanowi mienie państwowe, np. własność armii itp. [przypis edytorski]
Usadzenie naszej Rzeczypospolitej naprzedniej się na religiej, która ku Bogu jest, wspiera i ma z nią wielkie powinowactwo i towarzystwo, i jedna z drugiej wisi, i jedna z szczęścia drugiej pomnożenie bierze — Skarga cytuje akta soboru (Acta Concilii Ephesini) z Baroniusza, Annales ecclesiastici (t. 5). [przypis edytorski]
usadzić się — naszykować się, zasadzić się. [przypis edytorski]
usajdaczyć się — wyposażyć się w łuki i kołczany (od sajdak, kołczan). [przypis edytorski]
usamotniać (neol.) — czynić samotnym. [przypis edytorski]
usarski (daw. forma) — husarski. [przypis edytorski]
uscisk — dziś popr. pisownia: uścisk. [przypis edytorski]
usechłszy — dziś popr.: uschnąwszy. [przypis edytorski]
usiadać — zasiadać. [przypis edytorski]
usiadamy — dziś popr.: siadamy. [przypis edytorski]
usiedzić — dziś popr.: usiedzieć. [przypis edytorski]
usieręg (daw.) — kolczyk (starocerkiewnosłowiańska prapożyczka z gockiego ausa-hrings, będącego połączeniem słów: ucho i pierścień, w niem. Ohrring); także skróconej formie: serga, sierga. [przypis edytorski]
usieść (starop.) — usiąść. [przypis edytorski]
usiędą (daw.) — dziś: usiądą. [przypis edytorski]
usiędą — dziś popr.: usiądą. [przypis edytorski]
usiędę (daw.) — dziś popr.: usiądę. [przypis edytorski]
usiędę — dziś popr.: usiądę. [przypis edytorski]
usiędę (starop. forma) — dziś: usiądę. [przypis edytorski]
usiędzie (daw. forma) — dziś: usiądzie. [przypis edytorski]
usiędzie — usiądzie. [przypis edytorski]
usilić — wzmocnić. [przypis edytorski]
Usiłujmy skupić, rozlać wewnątrz siebie święty płomień udzielony nam przez mistrza… — Współudział Adama Mickiewicza w sprawie Andrzeja Towiańskiego. Listy i przemówienia, Paryż 1877, t. 1, s. 92; cytat ze zmianą szyku. [przypis edytorski]
uskarzać — dziś popr.: uskarżać. [przypis edytorski]
uskarżała się przed nim na wojewodę lub towarzysza innego z jego rady — w oryg. łac. quereretur de duce vel comite. [przypis edytorski]
uskąpiony — dziś raczej: poskąpiony. [przypis edytorski]
Uskoki właśc. Uskokowie (serb. i chorw. Uskoci) — chrześcijanie, którzy w XVI/XVII w. uciekli z terenów Bośni i Serbii przed wojskami tureckimi i schronili się blisko wybrzeża Adriatyku w niedostępnych górach Welebitu; Uskokowie pełnili rolę pogranicznej ludności o charakterze wojskowym, która walczyła z Turkami także w trakcie pokoju. [przypis edytorski]
uskromić — poskromić, powściągnąć. [przypis edytorski]
uskutecznił przy śmierci Aleksandra — w chwili śmierci Aleksandra. [przypis edytorski]
uskwirknąć (gw.) — umrzeć. [przypis edytorski]
usławszy (…) było — daw. forma czasu zaprzeszłego; znaczenie: usłała wcześniej (uprzednio). [przypis edytorski]
usłuchał — nawet gdy był wystawiany na próby, Abraham był posłuszny Bogu, zob. Raszi do 26:5. [przypis edytorski]
usługować (daw.) — dziś: usługiwać. [przypis edytorski]
usłużny — pomocny. [przypis edytorski]
usłysz głosy (starop.) — wysłuchaj głosów. [przypis edytorski]
usłyszał głos mój — «Modliłam się do Niego o to i nawet gdybym nie zasługiwała, to wysłuchał mojej modlitwy», zob. Radak do 30:6. [przypis edytorski]
usłyszał — synowie Labana rozmawiali między sobą i mówili to do swojego ojca, w obecności synów Jakuba, zob. Radak do 31:1. [przypis edytorski]
usłyszawszy (…) deklaracją — dziś popr.: (…) deklarację. [przypis edytorski]
usłyszycie (starop.) — daw. forma wołacza: usłyszcie. [przypis edytorski]
usmiritiel (ros.) — pogromca. [przypis edytorski]
usnis — piktžolių rūšis. [przypis edytorski]
uspakaja — dziś popr.: uspokaja. [przypis edytorski]
uspakajać — dziś popr.: uspokajać. [przypis edytorski]
uspakajał — popr.: uspokajał. [przypis edytorski]
uspi — dziś: uśpi. [przypis edytorski]
Uspienski, Gleb (1843–1902) — prozaik rosyjski. [przypis edytorski]
Uspienski, Gleb Iwanowicz (1840–1902) — rosyjski pisarz, bliski ruchowi narodników. [przypis edytorski]
uspieszyć — zdążyć; por. ros. uspiet'. [przypis edytorski]
uspiony — dziś popr.: uśpiony. [przypis edytorski]
usposobienie (daw.) — tu: nastawienie, chwilowy stan ducha, nastrój. [przypis edytorski]
usprawiedliwił opinią (daw.) — dziś: usprawiedliwił opinię. [przypis edytorski]
usque ad finem (łac.) — aż do końca. [przypis edytorski]
usque ad mortem (łac.) — aż do śmierci. [przypis edytorski]
Usque quo Domine oblivisceris me in finem (łac.) — Jak długo, Panie, całkiem nie będziesz o mnie pamiętał; Psalm 13. [przypis edytorski]
usquebaugh (z gaelickiego uisge beatha, dosł.: woda życia) — daw. szkockie i irlandzkie określenie mocnej wódki ze zboża i słodu jęczmiennego, od którego wywodzi się obecne whisky. [przypis edytorski]
usquebaugh (z gaelickiego uisge beatha, dosł.: woda życia) — daw. szkockie i irlandzkie określenie mocnej wódki ze zboża i słodu jęczmiennego, od którego wywodzi się obecne whisky. [przypis edytorski]
ust maliny — usta w kolorze malin. [przypis edytorski]
Usta me przyrzekały, lecz serce moje nie — cytat z Eurypidesa, Hippolytos uwieńczony 612. [przypis edytorski]
usta moje przemawiają do was — mówię w świętym języku, czyli po hebrajsku, zob. Raszi do 45:12. [przypis edytorski]
ustać (daw.) — stanąć z wyczerpania, opaść z sił. [przypis edytorski]
ustać — tu: przerwać działanie lub marsz z powodu zmęczenia. [przypis edytorski]
ustalić się — tu: osiąść na stałe. [przypis edytorski]
ustalić — tu: umocnić. [przypis edytorski]
ustalić — tu: ustatkować, przywiązać tylko do siebie. [przypis edytorski]
ustalić — tu: utwardzić. [przypis edytorski]
ustalić — tu: wzmocnić. [przypis edytorski]
ustał był (daw.) — forma czasu zaprzeszłego, dziś: ustał. [przypis edytorski]
ustanowienie (daw.) — tu: decyzja, postanowienie. [przypis edytorski]
Ustanowiłbym jako zasadę pedagogiczną, aby nikt nie brał do ręki historii filozofii, póki sam nie będzie w posiadaniu własnej filozofii, póki nie będzie miał własnej filozoficznej wiary i przekonań — w tym miejscu poglądy Emanuela pokrywają się z poglądami samego Brzozowskiego (por. Zamiast wstępu). [przypis edytorski]
ustaw — hebr. חֻקּוֹתַי (chukotaj) to odnosi się do praw, których sens podważany jest i przez skłonność do złego i przez narody świata, jak np. zakaz jedzenia wieprzowiny czy zakaz noszenia szaatnez [mieszanki wełny i lnu], te prawa nie mają wyraźnego uzasadnienia, lecz są przestrzegane, ponieważ taki właśnie jest nakaz Boga, zob. Raszi do 26:5. [przypis edytorski]
ustawa antysocjalistyczna w Niemczech (niem. Sozialistengesetz) — ustawa obowiązująca w Cesarstwie Niemieckim od 1878, kilkukrotnie przedłużana i zmieniana, skierowana „przeciwko niebezpiecznym dla społeczeństwa wysiłkom socjaldemokratycznym”, zakazująca socjalistycznych, socjaldemokratycznych i komunistycznych stowarzyszeń, zgromadzeń i pism, których celem było obalenie istniejącego państwa i porządku społecznego; zniesiona w 1890. [przypis edytorski]
ustawa (daw.) — ustanowienie; układ. [przypis edytorski]
ustawa o krążownikach — ang. Cruiser Act, amerykański akt prawny, przyjęty przez Kongres 13 lutego 1929, przyznający środki na budowę 19 krążowników i pierwszego specjalnie skonstruowanego lotniskowca Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych. [przypis edytorski]
ustawca (daw.) — ten, który ustanawia. [przypis edytorski]
ustawca praw (daw.) — prawodawca, ustawodawca. [przypis edytorski]
ustawicznie — ciągle. [przypis edytorski]
