Wesprzyj Wolne Lektury 1,5% podatku — to nic nie kosztuje! Wpisz KRS 00000 70056 i nazwę fundacji Wolne Lektury do deklaracji podatkowej. Masz czas tylko do końca kwietnia :)
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | angielski, angielskie | architektura | biologia, biologiczny | botanika | celtycki | chemiczny | dawne | francuski | frazeologia, frazeologiczny | gwara, gwarowe | hebrajski | historia, historyczny | łacina, łacińskie | literacki, literatura | matematyka | medyczne | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | portugalski | potocznie | przenośnie | przestarzałe | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj nijaki | rosyjski | rzadki | środowiskowy | staropolskie | turecki | ukraiński | wulgarne | żartobliwie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | Deutsch | polski
Znaleziono 7951 przypisów.
wytuczona dostatki (daw.) — utuczona dostatkami. [przypis edytorski]
wytuzać (daw.) — pobić, wytargać, wytarmosić. [przypis edytorski]
wytwórnia blondynek — wiersz przedstawia proces maskowania ciemnych włosów, co było elementem ukrywania żydowskiego pochodzenia w czasie II wojny światowej. Już od lat 30. XX wieku nazistowska propaganda przedstawiała osoby żydowskiego pochodzenia jako fizycznie, psychicznie i kulturowo różne od tzw. rasy aryjskiej. Rasistowska pseudonauka opisywała różnice w budowie fizycznej jako znaczące dla oceny danej osoby pod względem moralnym czy intelektualnym. Opisywała też rzekome różnice w wyglądzie między osobami należącymi do różnych grup etnicznych, co miało ułatwiać identyfikację, kto jest „prawdziwym Niemcem”, a kto nie i w konsekwencji odróżnić osoby godne życia od tych niegodnych. Pseudonauka i nazistowska propaganda służyły manipulacji społeczeństwem niemieckim i były elementem zdobycia władzy, a następnie przygotowania do wojny, grabieży, masowych morderstw.
W stosunku do Żydów propaganda wytworzyła i kolportowała stereotypowy wizerunek osoby pochodzenia żydowskiej, jako tej o czarnych włosach, długim zakrzywionym nosie, dużych uszach. Tego typu przedstawiania pojawiały się na antysemickich ulotkach, plakatach, w książkach, czasopismach i filmach. W rzeczywistości wśród osób pochodzenia żydowskiego, podobnie jak wśród Polaków czy Niemców, były osoby o najróżniejszej karnacji, kolorze włosów, kształcie twarzy, nosa czy uszu. Lata propagandy sprawiły jednak, że na terenach okupowanych przez nazistów osoby, których wygląd był zbliżony do antysemickich przedstawień, były zagrożone prześladowaniami i śmiercią. Nawet jeśli znalazły się po tzw. aryjskiej stronie getta, miały mniejsze szanse na przeżycie, ponieważ były częściej identyfikowane jako żydowskie i w konsekwencji szantażowane lub wydawane na śmierć przez donosicieli.
Jednym ze sposobów ukrywania tzw. semickiego wyglądu było farbowanie włosów na jasne odcienie. Dotyczyło to zwłaszcza kobiet. Niekiedy poddawano się też (nielegalnym) operacjom nosów, a mężczyźni także rekonstrukcji napletka, co ukrywało fakt obrzezania.
[przypis edytorski]
wytychać (starop.) — odpoczywać. [przypis edytorski]
wytycznia — dziś: wytyczna; wskazówka, drogowskaz. [przypis edytorski]
wytykać (daw.) — dziś: wytyczać. [przypis edytorski]
wytykać — dziś popr.: wytyczać. [przypis edytorski]
wytykać — dziś: wytyczać. [przypis edytorski]
wytykanie — dziś: wytyczanie; odmierzanie i zaznaczanie powierzchni gruntu (daw. za pomocą tyk). [przypis edytorski]
wyuzdany — tu: wypadły z uzdy, nieopanowany. [przypis edytorski]
wywarła wielkie wrażenie na twojego ojca a mego opiekuna — dziś popr.: wywarła wielkie wrażenie na twoim ojcu a moim opiekunie. [przypis edytorski]
wywarły na niego (…) wrażenie — dziś popr.: wywarły na nim wrażenie. [przypis edytorski]
wywarte (gw.) — otwarte. [przypis edytorski]
wywarty (gw.) — otwarty. [przypis edytorski]
wywczas (daw.) — odpoczynek. [przypis edytorski]
wywczas (daw.) — odpoczynek, tu: śmierć. [przypis edytorski]
wywczas (daw.) — odpoczynek, wypoczynek. [przypis edytorski]
wywczas (daw.) — wypoczynek. [przypis edytorski]
wywczas — odpoczynek, urlop. [przypis edytorski]
wywczasować się (daw.) — odpocząć. [przypis edytorski]
wywczasować się (daw.) — wypocząć. [przypis edytorski]
wywczasować się (gw.) — odpocząć. [przypis edytorski]
wywczasy (daw.) — wypoczynek, dłuższa przerwa w pracy lub nauce. [przypis edytorski]
wywczasy (daw.) — wypoczynek. [przypis edytorski]
wywczasy — dziś tylko w lm.: wypoczynek, dłuższa przerwa w pracy lub nauce; wczasy, urlop; od daw. wywczas: odpoczynek. [przypis edytorski]
wywczasy — wczasy, wypoczynek. [przypis edytorski]
wywiadowcze — tu: wynikające z chęci wywiedzenia się, pytające. [przypis edytorski]
wywiady — tu: zwiady. [przypis edytorski]
wywiedować się (daw.) — dowiadywać się o czymś. [przypis edytorski]
wywiedzieć się — dowiedzieć się czegoś potajemnie, wypytać o coś. [przypis edytorski]
wywieisko (gw.) — wydma,wzgórek. [przypis edytorski]
wywieisko — wydma, wzgórek. [przypis edytorski]
wywierać (starop.) — tu: wywodzić; dowodzić. [przypis edytorski]
wywierzysko — otwór w skale wypłukany przez źródło. [przypis edytorski]
wywieść (daw.) — wyprowadzić. [przypis edytorski]
Charles Dickens, Dawid Copperfield, Dawid Copperfield, tom pierwszy
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
wywieść (gw.) — tu w znaczeniu: wyrosnąć. [przypis edytorski]
wywieść się — tu: wyrosnąć. [przypis edytorski]
wywieść w pole — oszukać. [przypis edytorski]
wywieść — wyprowadzić. [przypis edytorski]
wywieść — wyprowadzić; tu 3 os.lp cz. przesz.: wywiódł. [przypis edytorski]
wywietrzeją — tu: zaraz ci przejdą. [przypis edytorski]
wywinąć — tu: zwichnąć, skręcić. [przypis edytorski]
wywindykować — odzyskać drogą sądową. [przypis edytorski]
wywindykowanie (z łac. vindico, vindicare: dochodzić własności, mścić się) — odzyskanie własności. [przypis edytorski]
wywiodłszy — dziś: wywiódłszy. [przypis edytorski]
wywiózł ich był (daw.) — daw. forma czasu zaprzeszłego: dziś: wywiózł. [przypis edytorski]
wywiuczyć (z tur., przestarz.) — rozładować, zdjąć bagaż z grzbietu zwierzęcia. [przypis edytorski]
wywłoka — kobieta ciesząca się złą reputacją. [przypis edytorski]
wywnętrzać się — wyjawić swoje tajemnice, marzenia, myśli. [przypis edytorski]
wywodzić (daw.) — wyprowadzać. [przypis edytorski]
wywodzić nad bliźnym waszym barbarzyństwo — traktować waszego bliźniego okrutnie, po barbarzyńsku. [przypis edytorski]
wywodzić (starop.) — tu: wyprowadzać (por. wieść: prowadzić). [przypis edytorski]
wywodzić (starop.) — wyprowadzać; tu: usuwać. [przypis edytorski]
wywodzić — tu: śpiewać, wyśpiewywać. [przypis edytorski]
wywołać (daw.) — wygnać. [przypis edytorski]
wywołan (daw.) — wygnany. [przypis edytorski]
wywołanie — tu: wygnanie. [przypis edytorski]
wywołaniec — banita, wygnaniec. [przypis edytorski]
wywołaniec (daw.) — wygnaniec, banita. [przypis edytorski]
wywołaniec (daw.) — wygnaniec, bezdomny. [przypis edytorski]
wywołaniec (daw.) — wygnaniec. [przypis edytorski]
wywołaniec — wygnaniec, banita. [przypis edytorski]
wywołany (daw.) — ogłoszony przestępcą i ścigany. [przypis edytorski]
wywołany (daw.) — wygnany. [przypis edytorski]
wywołany (starop.) — wygnany. [przypis edytorski]
wywołańczy — tu: uchodźczy, emigrancki. [przypis edytorski]
Wywoływacz — niem.: Marktschreier: kramarz; naganiacz; szalbierz. [przypis edytorski]
wywód (daw.) — tu: błogosławieństwo udzielane matce i uroczyste wyprowadzenie jej z kościoła. [przypis edytorski]
wywód — dawniej w Kościele katolickim: obrzęd błogosławieństwa udzielanego w kościele kobiecie po urodzeniu dziecka. [przypis edytorski]
wywód — religijny obrzęd „oczyszczenia” kobiety po porodzie. [przypis edytorski]
wywrot — wyrwane z korzeniami i wywrócone przez wichurę drzewo. [przypis edytorski]
wywrócić kozła — wykonać przewrót z wyskoku; fiknąć fikołka. [przypis edytorski]
wywróciły — właśc. forma: wywrócili (starcy i sędziowie), podobnie jak wcześniej: odstąpili. [przypis edytorski]
wywrócony — tu: wzburzony. [przypis edytorski]
Wywróżyłem — Laban był wróżbitą. Wywróżył, że dzięki Jakubowi będzie miał męskich potomków (zob. dalej Ks. Rodzaju 30:35 i 31:1), a do tej pory nie miał syna, skoro posyłał córkę jako pasterkę swoich trzód, zob. Raszi do 30:27. [przypis edytorski]
Wywróżyłem — u Cylkowa: 'mam dobrą wróżbę'; uzasadnienie korekty: doprecyzowanie znaczenia, w oryginale jest tu tylko czasownik נִחַשְׁתִּי (nichaszti): ‘wywróżyłem’, co odnosi się do czasu przeszłego i wskazuje na Labana jako sprawcę wróżby. [przypis edytorski]
wywyższy Faraon głowę twoją — hebr. נָשַׂא רֹאשׁ (nasa rosz) dosł. ‘podnieść głowę’. [przypis edytorski]
wyzew — tu: wyzwanie. [przypis edytorski]
wyzierać (gw.) — wyglądać. [przypis edytorski]
wyzierać (gw.) — wyglądać, rozglądać się. [przypis edytorski]
wyzierać — wyglądać. [przypis edytorski]
wyziewać — tu: wydmuchiwać. [przypis edytorski]
wyziewać życie — umierać. [przypis edytorski]
wyzionąć swoje chucie — dziś raczej: wyżyć swoje chucie (pragnienia). [przypis edytorski]
wyzior — prześwit. [przypis edytorski]
wyzłacane pszenicą, posrebrzane żytem — Adam Mickiewicz, Pan Tadeusz, ks. I, w. 18. [przypis edytorski]
wyzłota — pozłota. [przypis edytorski]
Wyznania (fr. Les Confessions) — autobiograficzna powieść Jana Jakuba Rousseau, napisana w 1770, opublikowana w 1782, po śmierci autora. [przypis edytorski]
wyznańca — dziś: wyznawca. [przypis edytorski]
Wyznawajcie swoje grzechy jedni drugim — Jk 5, 16. [przypis edytorski]
wyznawam (daw.) — dziś: wyznaję. [przypis edytorski]
wyznawam (daw. forma) — dziś: wyznaję. [przypis edytorski]
wyznawam — dziś: wyznaję. [przypis edytorski]
wyznawcy proroka — mahometanie, wyznawcy Mahometa. [przypis edytorski]
wyzszej (starop. forma) — wyżej. [przypis edytorski]
wyzszy (starop. forma) — wyższy. [przypis edytorski]
wyzucie — pozbawienie. [przypis edytorski]
wyzuć (daw.) — pozbawić. [przypis edytorski]
wyzuć — tu: pozbawić. [przypis edytorski]
wyzuć — tu: rozebrać. [przypis edytorski]
