Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | architektura | astronomia | białoruski | biologia, biologiczny | botanika | chemiczny | czeski | dawne | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | portugalski | potocznie | przenośnie | przestarzałe | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | środowiskowy | staropolskie | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wulgarne | żartobliwie
Według języka: wszystkie | English | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 14508 przypisów.
przezrocza (daw.) — dziś: przezroczysta. [przypis edytorski]
przezrocza — obrazy lub zdjęcia wyświetlane na ścianie lub na ekranie; w XVIII i XIX w. było do tego wykorzystywane urządzenie zwane latarnią czarnoksięską, w którym skupiony w soczewce promień światła przechodził przez obrazek namalowany na szkle i wyświetlał ten obraz na ścianie. [przypis edytorski]
przezrocze — przejrzysta płaszczyzna, przestrzeń. [przypis edytorski]
przezroczy (daw.) — przezroczysty. [przypis edytorski]
Bolesław Leśmian, Klechdy sezamowe, Ali-baba i czterdziestu zbójców
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
przezroczy — dziś popr.: przezroczysty. [przypis edytorski]
przezroczy — dziś: przezroczysty. [przypis edytorski]
przezroczy (przestarz.) — dziś: przezroczysty. [przypis edytorski]
przezroczy — przezroczysty. [przypis edytorski]
przezroczysty — tu: przejrzysty, łatwy do zrozumienia. [przypis edytorski]
przezuwać — poprawiać obuwie; zakładać raz jeszcze obuwie. [przypis edytorski]
przezwać się — tu: zmienić nazwisko. [przypis edytorski]
przezwiska jej nie pamiętam (…), a po tej skórze haczki — jest to opis ryby o nazwie raja, odmiana płaszczki. [przypis edytorski]
przezwisko (daw.) — tu: nazwa. [przypis edytorski]
przezwisko — tu: nazwa. [przypis edytorski]
przezwisko — tu: nazwisko. [przypis edytorski]
przezywać (starop.) — nazywać. [przypis edytorski]
przeźrały (daw.) — przejrzały; nadmiernie dojrzały. [przypis edytorski]
przeźrały (daw.) — przejrzały. [przypis edytorski]
przeźre — dziś popr. forma: przeżre. [przypis edytorski]
przeźrocza (daw.) — przezroczysta. [przypis edytorski]
przeźroczność — przezroczystość. [przypis edytorski]
przeźroczy (daw.) — dziś: przeźroczysty. [przypis edytorski]
przeźroczy — dziś popr.: przeźroczysty. [przypis edytorski]
przeźroczy — dziś: przezroczysty a. przeźroczysty. [przypis edytorski]
przeźroczy — przezroczysty, przejrzysty. [przypis edytorski]
przeźrzoczyste (starop. forma) — przeźroczyste. [przypis edytorski]
przeżal — duży żal. [przypis edytorski]
przeżeń — daw. forma od: gonić; znaczenie: przegoń, przepędź. [przypis edytorski]
przeżyliżeście (daw.) — konstrukcja z partykułą -że między tematem a końcówką czasownika; znaczenie: czyż nie przeżyliście. [przypis edytorski]
przeżył był — daw. forma czasu zaprzeszłego; dziś: przeżyłem (wcześniej, dawniej). [przypis edytorski]
przeżywienie — dziś: wyżywienie. [przypis edytorski]
przeżywienie — tu zapewne: żywienie oraz wykonywanie wszelkich czynności potrzebnych do przeżycia. [przypis edytorski]
przędza (daw.) — przędzenie. [przypis edytorski]
przędza — nitka służąca do wyrobu m.in. tkanin. [przypis edytorski]
przędza — nitka służąca do wyrobu m.in. tkanin. [przypis edytorski]
przędzą — dziś popr.: przędą. [przypis edytorski]
przędząc — dziś popr. forma: przędąc. [przypis edytorski]
przędzący — dziś popr.: przędący. [przypis edytorski]
przędziwo (gw.) — przędza. [przypis edytorski]
przędziwo — naturalne włókna, które można przetworzyć na przędzę; przędza. [przypis edytorski]
przędziwo — przędza, nić. [przypis edytorski]
przędziwo — przędza. [przypis edytorski]
przędziwo — surowiec, z którego wytwarza się przędzę; daw. także: przędzenie. [przypis edytorski]
przęślica — drążek do zamocowania kądzieli, czyli pęku włókien lnianych, konopnych lub wełnianych, z którego prządka wysnuwała pasma i skręcała w nić. [przypis edytorski]
przęślica — drążek do zamocowania kądzieli. [przypis edytorski]
przęślica — kądziel (w oryginale niem. Wocken). [przypis edytorski]
prziym (starop. forma) — dziś 2.os.lp trybu rozk.: przyjmij. [przypis edytorski]
przodek brać — tu: iść przodem. [przypis edytorski]
przodek (daw.) — pierwszeństwo. [przypis edytorski]
przodek (daw.) — tu: pierwszeństwo. [przypis edytorski]
przodek (starop.) — tu: przednia część (szaty). [przypis edytorski]
przodek — tu: przednia część wozu. [przypis edytorski]
przodki — daw. forma M.lm; dziś: przodkowie. [przypis edytorski]
przodkować — iść z przodu. [przypis edytorski]
przodkować — mieć pierwszeństwo, tu: rządzić. [przypis edytorski]
przodkować (starop.) — przodować. [przypis edytorski]
przodkowanie (daw.) — pierwszeństwo. [przypis edytorski]
przodkowy koń — koń zaprzężony na przedzie, przed dyszlem. [przypis edytorski]
przodowa izba (daw.) — pomieszczenie od frontu. [przypis edytorski]
przodownik (daw.) — sierżant policji w przedwojennej Polsce. [przypis edytorski]
przodownika chóru szarpią, jeżeli grają „Scyllę” — mityczna Scylla to potwór morski w postaci psa o sześciu pyskach i dwunastu przednich łapach, mieszkający pod skałą w morzu i ściągający żeglarzy ze statków. [przypis edytorski]
przody (gw.) — wprzódy, najpierw, wcześniej. [przypis edytorski]
przód (daw.) — wprzód, dawniej, wcześniej, przedtem. [przypis edytorski]
przód, przódy — wprzód; najpierw. [przypis edytorski]
przód — tu: najpierw. [przypis edytorski]
przód — tu: wprzód, najpierw. [przypis edytorski]
przód — tu: wprzód, najpierw, wcześniej. [przypis edytorski]
przód — wprzód, najpierw. [przypis edytorski]
przódy a. wprzódy (daw.) — wcześniej, uprzednio. [przypis edytorski]
przódy a. wprzódy — najpierw. [przypis edytorski]
przódy (daw.) — najpierw. [przypis edytorski]
przódy — dziś: wprzódy; najpierw. [przypis edytorski]
przódy — dziś: wprzódy, najpierw. [przypis edytorski]
przódy — wprzódy, wcześniej. [przypis edytorski]
przódzi (daw., gw.) — przedtem, wcześniej. [przypis edytorski]
przódzi (daw., gw.) — wcześniej. [przypis edytorski]
przódzi (daw.) — wcześniej, przedtem. [przypis edytorski]
przódzi (gw.) — przedtem, wcześniej. [przypis edytorski]
przódziej (daw.) — wcześniej, najpierw. [przypis edytorski]
przódziej (daw.) — wcześniej. [przypis edytorski]
przódziej (gw.) — prędzej, wcześniej. [przypis edytorski]
przódziej — wcześniej; por. daw. wprzódy. [przypis edytorski]
przódziej — wcześniej. [przypis edytorski]
prztyk — pstryczek. [przypis edytorski]
przy całkowitym utrzymaniu — tu: oprócz całkowitego utrzymania. [przypis edytorski]
przy domie — dziś popr.: przy domu. [przypis edytorski]
przy flocie… dnia nie czekać — zgodnie ze zwyczajem walki przerywano na czas nocy. [przypis edytorski]
przy hodowli — słowa 'przy hodowli' dodane przez Cylkowa, nie ma ich w oryginale. [przypis edytorski]
Przy hulance i przy winie — w wersji po 1919 r.: „która w całej Polsce słynie”. [przypis edytorski]
przy jednym stole Korsykanina z Genueńczykiem — od XIII w. Korsyka należała do Republiki Genui. Od 1729 na wyspie rozpoczęły się walki o niepodległość, w listopadzie 1755 proklamowana została Republika Korsykańska, uchwalono pierwszą na świecie konstytucję (1755). W traktacie wersalskim zawartym 15 maja 1768 Genua w zamian za darowanie długów zrzekła się pretensji do wyspy na rzecz Francji, która w tym samym roku wysłała na nią swoje oddziały. Walki trwały do 1769 i skończyły się zwycięstwem Francuzów, w 1770 Korsyka stała się prowincją Francji. [przypis edytorski]
Przy księżeńcu (gw.) — przy księżycu. [przypis edytorski]
przy licu na gorącym porwanych terminie — złapanych na gorącym uczynku. [przypis edytorski]
przy mogile Irydiona — właśc. przy mogile, na której stoi Irydion, przemawiając do zgromadzonych. [przypis edytorski]
przy (…) naszych pięciu księżycach — w czasach Woltera znano tylko pięć największych księżyców Saturna. Obecnie oprócz siedmiu głównych znamy ponad pięćdziesiąt pomniejszych naturalnych satelitów tej planety. [przypis edytorski]
przy niej Julia czarną Etiopką — w czasach Szekspira za piękne uważano tylko blondynki o jasnej skórze; śniada, ciemna cera uchodziła za brzydką. [przypis edytorski]
przy nim — hebr. עָלָיו (alaw) można tłumaczyć także jako 'nad nim'. [przypis edytorski]
przy nim mocno stoi, wiatrów i wody bać się nie będzie, póki taką ma osadę — Mt 7, 25. [przypis edytorski]
przy odgłosie lutni i rozlicznej muzyki, a zagłuszającym trąb wrzasku i łoskocie bębnów — w oryg. łac.: Cum simfonia musicorum, tympanis et citaris modulancium, precinente. [przypis edytorski]
Przy odwadze (…) hasłem naszym — inna wersja tego fragmentu brzmi: „Z naszym wodzem niebezpieczeństw żadnych się nie straszym,/ Wolność, jedność, ufność, zgoda będą hasłem naszym”. [przypis edytorski]
przy reformie ordynacji w 1832 r. (…) protest sporadyczny Mary Smith — w 1832 r. poseł Henry Hunt przedstawił petycję od osoby prywatnej, Mary Smith, kobiety dopominającej się o swoje prawa; Hunt należał do radykalnego skrzydła parlamentarzystów brytyjskich, w odczytanej przez niego petycji Mary Smith ze Stanmore w Yorkshire oświadczała, że płaci podatki i podlega przepisom państwowego prawa, nie widzi więc powodu, dlaczego nie miałaby również głosować; w odpowiedzi członkowie Izby Gmin wyśmiali petycję; głos Mary Smith przeszedł do historii jako pierwsze wystąpienie sufrażystek. [przypis edytorski]
