Wesprzyj Wolne Lektury 1,5% podatku — to nic nie kosztuje! Wpisz KRS 00000 70056 i nazwę fundacji Wolne Lektury do deklaracji podatkowej. Masz czas tylko do końca kwietnia :)
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | angielski, angielskie | arabski | białoruski | biologia, biologiczny | botanika | dawne | francuski | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | historia, historyczny | hiszpański | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | portugalski | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przysłowiowy | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | staropolskie | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | żeglarskie
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 5756 przypisów.
lansjerzy — lekka kawaleria uzbrojona w lance; w wojsku polskim odpowiednikiem lansjerów byli ułani. [przypis edytorski]
lanszaft (niem. Landschaft) — krajobraz, pejzaż. [przypis redakcyjny]
lanugo — meszek płodowy pokrywający całą skórę płodu ludzkiego, wypadający tuż przed porodem lub w pierwszych dniach po urodzeniu; w dzieciństwie zastępowany jest przez meszek stały (vellus), cienkie, miękkie włoski z niewielka ilością barwnika, obecne na niemal całym ciele, najłatwiej zauważalne u dzieci i kobiet. [przypis edytorski]
Lanuvium i Tusculum — małe miejscowości pod Rzymem. [przypis tłumacza]
Lao Che — Polski zespół muzyczny, w 2005 roku wydał album zatytułowany Powstanie Warszawskie. Teksty nagranych na nim piosenek poruszają w porządku chronologicznym tematykę najważniejszych wydarzeń i zagadnień powstańczych. [przypis edytorski]
Laodamia (mit. gr.) — pożerana tęsknotą za mężem, Protesilaosem, poległym pod Troją, złączyła się z nim przez śmierć. [przypis edytorski]
Laodamia (mit. gr.) — żona Protesilaosa; gdy ten poległ pod Troją, popełniła samobójstwo, nie chcąc żyć bez niego. [przypis edytorski]
Laodamia (mit. gr.) — żona Protesilasa, uczestnika wojny trojańskiej, który zginął z ręki Hektora. Uzyskawszy zgodę Hadesa, powrócił na jedną noc do Laodamii, a ta popełniła samobójstwo, by dołączyć do ukochanego. [przypis edytorski]
Laodamia — żona Protezylaosa, króla Fylaki w Tesalii, co pierwszy z bohaterów greckich, zginął pod Troją. Laodamia wyprosiła sobie u bogów powrót małżonka z podziemia na trzy dni, a potem razem z nim umarła. [przypis redakcyjny]
Laodiceanka — Paula Power, bohaterka A Laodicean, or, The castle of the De Stancys Hardy'ego. [przypis edytorski]
Laodikea — Λαοδίκεια, fenickie Ramitha, dziś Lâdikije (22 000 mieszkańców), miasto nadmorskie. [przypis tłumacza]
Laodok — woźnica Antylocha. [przypis edytorski]
Laodycea — staroż. miasto we Frygii (tj. w zach. cz. Azji Mniejszej; dziś płd.-zach. Turcja), słynące z produkcji wełny; ponieważ było zamieszkane w znacznej mierze przez ludność żydowską, wcześnie powstała tam duża wspólnota chrześcijańska. [przypis edytorski]
Laokon (mit. gr.) — właśc. Laokoon, zabity przez dwa węże morskie w zemście Apolla; zmaganie się Laokoona z wężami stanowi często wykorzystywany motyw w sztuce. [przypis edytorski]
Laokoon (mit. gr.) — kapłan Apollina w Troi, rozgniewał swego boga biorąc sobie żonę, za co został zabity wraz z synami przez wypełzłe z morza olbrzymie węże. [przypis edytorski]
Laokoon (mit. gr.) — kapłan Apollina w Troi, za świętokradztwo wraz z synami zaduszony przez węże, które wynurzyły się z morza. [przypis edytorski]
Laokoon (mit. gr.) — kapłan Apollina w Troi, za świętokradztwo wraz z synami zaduszony przez węże; scenę tę przedstawia słynna starożytna rzeźba Grupa Laokoona. [przypis edytorski]
Laokoon (mit. gr.) — kapłan Apollina w Troi, za świętokradztwo wraz z synami zaduszony przez węże; scenę tę przedstawia słynna starożytna rzeźba Grupa Laokoona. [przypis edytorski]
Laokoon opasany wężami — Laokoon to postać z mitologii greckiej; był kapłanem Apollina w Troi, za świętokradztwo wraz ze swymi synami został zaduszony przez węże, które wynurzyły się z morza; scenę tę przedstawia słynna starożytna rzeźba Grupa Laokoona. [przypis edytorski]
Laomedont a. Laomedon (mit. gr.) — król Troi, syn Ilosa i Eurydyki, ojciec m.in. Priama; wg niektórych wersji mitów Laomedon był ojcem Ganimedesa, częściej jednak uważano go za bratanka Gamimedesa, który miał być synem Trosa i bratem Ilosa. [przypis edytorski]
Laomedont (mit. gr.) — król Troi, syn Ilosa i Eurydyki, ojciec Priama. [przypis edytorski]
Laon i Cytna — bohaterowie Rokoszu islamu Shelleya. [przypis edytorski]
Laozi a. Laotse (VI w. p.n.e.) — półlegendarny chiński filozof, współczesny Konfucjuszowi, twórca taoizmu, tradycyjnego chińskiego systemu filozoficznego i religijnego, autor Daodejing (daw. zapisywane jako Tao-te-king, Księga drogi i cnoty), jednej z najważniejszych chińskich ksiąg filozoficznych. [przypis edytorski]
Laozi (chiń. 老子, wym. lao-dzy a. lao-cy; dosł. Stary Mistrz; żył w około IV w. p.n.e.) — półlegendarny chiński filozof, twórca taoizmu. [przypis tłumacza]
Laozi — półlegendarny chiński filozof żyjący prawdopodobnie w VI w. p.n.e., twórca taoizmu. [przypis edytorski]
laparotomia — operacyjne otwarcie jamy brzusznej, zwykle stosowane jako pierwszy etap operacji chirurgicznej. [przypis edytorski]
lapathium acutum (łac.) — szczaw tępolistny. [przypis edytorski]
lapidarny — krótki, zwięzły. [przypis edytorski]
lapidarny — skrótowy; za pomocą możliwie najmniejszej liczby słów. [przypis edytorski]
lapis lazuli — minerał o niebieskim kolorze. [przypis edytorski]
lapis lazuli — półszlachetny kamień ozdobny o intensywnie niebieskiej barwie. [przypis edytorski]
lapis-lazuli — półszlachetny kamień ozdobny o intensywnie niebieskiej barwie. [przypis edytorski]
lapis Lydius (łac.) — kamień lidyjski, tj. kamień probierczy. [przypis redakcyjny]
lapis Lydius (łac.) — kamień lidyjski, tj. probierczy. [przypis redakcyjny]
lapis (łac.) — kamień, bryła. [przypis edytorski]
lapis (łac.) — kamień. [przypis edytorski]
lapisowy — koloru jasnoliliowego. [przypis edytorski]
Lapitowie, gr. Lapithai (mit. gr.) — plemię zamieszkujące Tesalię, znane z dzielności. Kiedy na wesele króla Pejritoosa i Hippodamei nieopatrznie zaproszono spokrewnionych z nimi centaurów, ci, wypiwszy zbyt wiele wina, do którego nie nawykli, usiłowali porwać obecne na uczcie kobiety. Wywiązała się bitwa, w której centaurowie zostali pokonani przez Lapitów i pomagającego im Tezeusza. Walka Lapitów z centaurami (centauromachia) była popularnym tematem sztuki greckiej (np. płaskorzeźby Partenonu w Atenach i świątyni Zeusa w Olimpii). [przypis edytorski]
Lapitowie (mit. gr.) — mieszkańcy Tessalii, walczący z Centaurami. [przypis edytorski]
Laplace, Pierre Simon de (1749–1827) — francuski uczony, zajmujący się m.in. matematyką, astronomią i fizyką, największy uczony przełomu XVIII i XIX w.; jeden z twórców teorii prawdopodobieństwa; wykazał stabilność Układu Słonecznego, rozwinął hipotezę samoistnego powstania Układu Słonecznego z wirującego obłoku gazu. [przypis edytorski]
Laplandia (daw.) — Laponia, region kulturowy i geograficzny w północnej Europie, obejmujący północne części Płw. Skandynawskiego i Płw. Kolskiego. [przypis edytorski]
Laponia — region w płn. Finlandii. [przypis edytorski]
Laponia (Saami) — region w północnej Europie, obejmujący swoim zasięgiem Półwysep Kolski w Rosji oraz północne tereny trzech państw skandynawskich: Finlandii, Szwecji i Norwegii. Laponia zamieszkana jest przez rdzenną ludność Północy — Lapończyków (Saamów). [przypis edytorski]
Laponowie — właściwie Lapończycy; lud zamieszkujący Laponię, krainę historyczno-geograficzną w Europie Płn., obejmująca część Skandynawii i Rosji. [przypis edytorski]
Lapończycy i Samojedzi — ludy zamieszkujące północne krańce Europy i północno-zachodnią Azję. [przypis edytorski]
Lapończycy — lud zamieszkujący Laponię, krainę historyczno- geograficzną w Europie Północnej obejmującą północne krańce Norwegii, Szwecji, Finlandii oraz Rosji (Płw. Kolski). [przypis edytorski]
Lapończycy (Saamowie) — lud zamieszkujący Laponię, krainę hist.-geogr. w Europie Płn., obejmującą północne krańce Norwegii, Szwecji, Finlandii oraz Rosji (Płw. Kolski). [przypis edytorski]
lapos — popierius, raštai. [przypis edytorski]
Lappereien — Lappalien. [przypis edytorski]
lapse lingy — Amelka ma na myśli łacińskie lapsus linguae, oznaczające błąd w wypowiedzi mówionej. [przypis edytorski]
lapsus calami (łac.) — błąd pióra. [przypis edytorski]
lapsus linguae (łac.) — błąd językowy. [przypis edytorski]
lapsus (z łac.) — błąd, pomyłka. [przypis edytorski]
lapsus (z łac.) — pomyłka, błąd, zwłaszcza popełniony przez roztargnienie. [przypis edytorski]
Lar (zwykle w liczbie mnogiej: Lares) — bóstwo opiekuńcze domu rzymskiego. [przypis tłumacza]
Lara — hrabia, tytułowy bohater poematu lorda Byrona (1788–1824), który w podróży powrotnej ze Wschodu musi stawić czoło wielu przeciwnościom. [przypis edytorski]
Lara, Korsarz — postaci tytułowe utworów ang. poety romantycznego George'a Byrona (1788–1824). [przypis edytorski]
Laramie — niewielkie miasto w USA, w stanie Wyoming, w dolinie Laramie, pomiędzy pasmami górskimi Snowy Range i Laramie Range, nad rzeką o tej samej nazwie; powstałe w 1868 jako kolejowe miasteczko namiotowe podczas budowy trasy transkontynentalnej, na krótki czas stało się znane jako zachodnia stacja końcowa. [przypis edytorski]
laranja — pomarańcza. [przypis autorski]
Larcher, Pierre Henri (1726–1812) — francuski uczony, hellenista; w 1767 wzbudził spore zainteresowanie swoją książką Supplément a la Philosophie de l'histoire de feu M. l'abbé Bazin, w której krytykował dzieło Woltera La Philosophie de l'histoire, par feu l'abbe Bazin (Filozofia historii, przez zmarłego księdza Bazin; 1765), zarzucając mu błędy historyczne (książka Woltera nie była dziełem historycznym, lecz polemicznym, prezentowała antyreligijną interpretację historii); w 1786 opublikował swój przekład Dziejów Herodota, opatrzony wieloma cennymi komentarzami. [przypis edytorski]
Lardizabalaceae (biol.) — krępieniowate, rodzina roślin drzewiastych, obejmująca 40 gatunków pnączy występujących we wschodniej Azji i w Chile. [przypis edytorski]
larendogra (fr. L'eau de la reine d'Hongrie: Woda Królowej Węgierskiej) — nalewka tymiankowo-rozmarynowa, daw. odpowiednik wody kolońskiej, używana też do otrzeźwiania mdlejących osób. [przypis edytorski]
larendogra (z fr. L'eau de la reine d'Hongrie: Woda Królowej Węgierskiej) — nalewka tymiankowo-rozmarynowa, daw. odpowiednik wody kolońskiej, używana też do otrzeźwiania mdlejących osób. [przypis edytorski]
larendogry (fr. l'eau de la reine d'Hongrie, łac. aqua Reginae Hungaricae: dosł. woda królowej węgierskiej) — znana od średniowiecza zapachowa woda toaletowa oraz nalewka spirytusowa przygotowywana z ziela rozmarynu lekarskiego, której przypisywano działanie lecznicze i pielęgnacyjne; wynalezienie larendogry przypisywano królowej Elżbiecie, córce Władysława Łokietka, żonie króla węgierskiego Karola Roberta. [przypis edytorski]
Lares (lm) — domowe bogi. [przypis redakcyjny]
large (fr.) — hojny. [przypis edytorski]
largesse (fr.) — hojność; wspaniałomyślność. [przypis edytorski]
largicja — datek. [przypis redakcyjny]
largicja — hojność. [przypis redakcyjny]
largitionibus, officiis (łac.) — szczodrobliwością, przysługami. [przypis redakcyjny]
largiuntur privatim, ut avidius de publico consumant (łac.) — są hojni prywatnie, ażeby tym łakomiej z publicznego dobra trwonić. [przypis redakcyjny]
Largo — aria z opery Georga Friedricha Haendla (1685–1759) Kserkses, która opowiada o tym, że Kserkses zobaczył drzewo, które tak mu się spodobało, że nakazał straży go pilnować, co odpowiadałoby nadopiekuńczości ojca bohaterki. [przypis tłumacza]
Largo Caballero, Francisco (1869–1946) — hiszpański działacz związkowy i polityk, przewodniczący Hiszpańskiej Socjalistycznej Partii Robotniczej (PSOE) oraz Powszechnego Związku Robotników (UGT); współorganizator Frontu Ludowego; premier rządu republikańskiego (1936–1937) w czasie wojny domowej w Hiszpanii. [przypis edytorski]
largo (wł.) — placyk. [przypis edytorski]
largo (wł.: szeroko; muz.) — tempo bardzo wolne; także: utwór lub część wykonywana w takim tempie. [przypis edytorski]
largo (wł.) — szeroko (określenie powolnego tempa muzycznego). [przypis edytorski]
largo (wł.: szeroko, rozlewnie) — termin muzyczny określający tempo grania utworu. [przypis edytorski]
largo (wł.) — termin muzyczny oznaczający szeroką frazę, wolne tempo. [przypis redakcyjny]
Largus (…) lumen (łac.) — „Bogate źródło światła powszechnego, słońce,/ Zasila nieustannie całe niebo blaskiem./ Śląc fale za falami ognistych promieni” (Lucretius, De rerum natura, V, 282; tłum. Edmund Cięglewicz). [przypis tłumacza]
larifari (niem.) — brednie. [przypis edytorski]
Larissa — tu: starożytne miasto w płn. Mezopotamii, identyfikowane z Kalchu, które było niegdyś jednym z najważniejszych ośrodków imperium asyryjskiego, w IX–VIII w. p.n.e. stolicą tego państwa. [przypis edytorski]
larix — modrzew. [przypis tłumacza]
larma (daw.) — trwoga, wezwanie do broni. [przypis redakcyjny]
larma (starop.) — trwoga, wezwanie do broni. [przypis edytorski]
larma (starop.) — trwoga, wezwanie do broni. [przypis redakcyjny]
larmo a. larma (daw.) — larum; alarm, sygnał na trwogę, sygnał wzywający do boju. [przypis edytorski]
larmo — alarm. [przypis edytorski]
larmo — alarm. [przypis redakcyjny]
larmo — alarm, trwoga. [przypis redakcyjny]
larmo (daw.) — alarm. [przypis redakcyjny]
larmo (daw.) — alarm, trwoga. [przypis redakcyjny]
larmo — tu: hałas. [przypis edytorski]
larmy z faryny (z wł. a. z fr.) — łzy z mąki. [przypis edytorski]
Laroche — znajomy autora. [przypis tłumacza]
Larousse — wydawnictwo encyklopedyczne założone przez francuskiego pisarza, leksykografa Pierre'a Larousse; mały Larousse to podręczny słownik języka francuskiego. [przypis edytorski]
Larowie dróg publicznych (Lares viales) — podobnie jak rodziny (por. wyżej w. 851), miały i całe miejscowości swych Larów-opiekunów. Pod ich opieką były także drogi publiczne. [przypis tłumacza]
Larrey, Dominique Jean, baron (1766–1842) — francuski chirurg i lekarz wojskowy, pionier chirurgii wojennej i systemu ambulansów polowych; brał udział m.in. w wyprawie Napoleona na Egipt oraz w kampaniach Pierwszego Cesarstwa jako naczelny chirurg Gwardii Cesarskiej, a następnie naczelny chirurg Wielkiej Armii; w 1809 na polu bitwy pod Wagram otrzymał od Bonapartego tytuł barona. Tamor to biblijne słowo oznaczające palmę. [przypis edytorski]
larron! (fr.) — bandyta. [przypis edytorski]
Larroque, Philippe Tamizey de (1828–1898) — francuski historyk, erudyta, wydawca dokumentów historycznych. [przypis edytorski]
Lars Porsenna — etruski król miasta Kluzjum, ok. 508 p.n.e. najechał Rzym. [przypis edytorski]
