Wesprzyj Wolne Lektury 1,5% podatku — to nic nie kosztuje! Wpisz KRS 00000 70056 i nazwę fundacji Wolne Lektury do deklaracji podatkowej. Masz czas tylko do końca kwietnia :)
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | angielski, angielskie | arabski | architektura | białoruski | biologia, biologiczny | botanika | chemiczny | dawne | filozoficzny | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | hiszpański | ironicznie | łacina, łacińskie | literacki, literatura | matematyka | medyczne | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | poetyckie | pogardliwe | polityczny | portugalski | potocznie | przestarzałe | przysłowiowy | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | środowiskowy | staropolskie | turecki | ukraiński | włoski | wojskowy | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie
Według języka: wszystkie | English | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 5948 przypisów.
Doniec — Kozak doński. [przypis edytorski]
doniecki — związany z Donieckiem, miastem przemysłowym we wsch. części Ukrainy, stolicy obwodu donieckiego i głównego ośrodka Donieckiego Zagłębia Węglowego. [przypis edytorski]
doniesiono — «Gdy Abraham powrócił z góry Moria rozmyślał: gdyby mój syn został naprawdę zabity to przepadłby bezdzietnie! Muszę ożenić go z kobietą spośród córek Anera, Eszkola lub Mamrego. [Zatem] Bóg obwieścił mu, że urodziła się Riwka: odpowiednia para dla [Icchaka]», zob. Raszi do 22:20. [przypis edytorski]
doniesiono Josefowi — tekst nie precyzuje kto poinformował Josefa, «niektórzy wyjaśniają, że był to Efraim, który stale odwiedzał Jakuba, by uczyć się Tory, a gdy Jakub zachorował w krainie Goszen, Efraim poszedł do Micraim do swojego ojca, by go o tym powiadomić», zob. Raszi do 48:1. [przypis edytorski]
donieść — tu: przekazać, poinformować. [przypis edytorski]
Donisa — wyspa na wsch. od Naksos. [przypis edytorski]
doniu (ukr. доня: córka, córeczka) — córko. [przypis edytorski]
donjuan — dziś. popr.: donżuan, uwodziciel. [przypis edytorski]
donkiszocki (daw.) — donkiszotowski, powodowany wzniosłymi ideami, ale pozbawiony poczucia rzeczywistości. [przypis edytorski]
Donkiszot — popr.: Don Kichot, tytułowy bohater powieści Miguela de Cervantesa (1547–1616), szlachcic, który pod wpływem romansów o czynach rycerskich postanawia ruszyć w świat i wcielać w życie średniowieczny ideał rycerski, jest jednak pozbawiony poczucia rzeczywistości, przez co często naraża się na śmieszność. [przypis edytorski]
donkiszot — tu: idealista, walczący o wzniosłe cele, a zarazem oderwany od rzeczywistości. [przypis edytorski]
donkiszoteria — heroiczna walka człowieka, który jest pozbawiony poczucia rzeczywistości i umiejętności realistycznej oceny ewentualnych zagrożeń, przez co często naraża się na śmieszność. [przypis edytorski]
donkiszoteria — walka o szlachetne cele, motywowana wzniosłymi ideami, prowadzona przez człowieka pozbawionego poczucia rzeczywistości, który przez to często naraża się na śmieszność. [przypis edytorski]
donna ast mobile (zniekszt. wł. la donna è mobile) — kobieta zmienną jest; pierwsze słowa słynnej arii z opery Rigoletto Giuseppe Verdiego. [przypis edytorski]
Donna incomparabile (wł.) — kobieta niezrównana. [przypis edytorski]
donna — panna. [przypis edytorski]
donna (wł.) — pani, kobieta. [przypis edytorski]
donna (wł.) — pani, kobieta. [przypis edytorski]
donna (wł). — pani, kobieta. [przypis edytorski]
donna (wł.) — pani; popr. po hiszpańsku: doña. [przypis edytorski]
donna (wł.)— pani; popr. po hiszpańsku: doña. [przypis edytorski]
donna (wł.) — pani. [przypis edytorski]
Donnay, Maurice — francuski autor piosenek i dramaturg związany z kabaretem Le Chat Noir. [przypis edytorski]
Donne, John (1572–1631) — angielski poeta, czołowy przedstawiciel nurtu poezji metafizycznej, tłumaczony na język polski m.in. przez Stanisława Barańczaka. [przypis edytorski]
Donner und Blitz (niem.) — przekleństwo: do stu piorunów (dosł. grzmot i błyskawica). [przypis edytorski]
donnerwetter (niem.) — do diabła. [przypis edytorski]
Donnerwetter (niem.) — do pioruna! [przypis edytorski]
Donnerwetter! (niem.) — psiakrew! [przypis edytorski]
Donoso Cortés, Juan (1809–1853) — hiszpański pisarz konserwatywny, dyplomata; autor Eseju o katolicyzmie, liberalizmie i socjalizmie (1851), w którym głosił niemożność rozwiązania problemu ludzkiego przeznaczenia przez humanistyczne systemy filozoficzne i całkowitą zależność społecznego i politycznego zbawienia ludzkości od Kościoła katolickiego. [przypis edytorski]
Dony — Kozacy dońscy. [przypis edytorski]
donżuan — kobieciarz. [przypis edytorski]
donżuan — uwodziciel, bałamut; od imienia Don Juana, legendarnego uwodziciela, XVI-wiecznego szlachcica hiszpańskiego, bohatera wielu dzieł literackich i muzycznych (m.in. Moliera, Mozarta, Byrona). [przypis edytorski]
donżuan — uwodziciel, bałamut; od imienia legendarnego uwodziciela, XVI-wiecznego szlachcica hiszpańskiego, bohatera wielu dzieł literackich i muzycznych. [przypis edytorski]
donżuan — uwodziciel; określenie utworzone od imienia tytułowego bohatera dramatu Moliera Don Juan. [przypis edytorski]
donżuaneria — bałamucenie, uwodzenie kobiet; określenie utworzone od imienia tytułowego bohatera dramatu Moliera Don Juan. [przypis edytorski]
donżuaneria — tu: osoby zalecające się i przymilające. [przypis edytorski]
doń (daw.) — do niego. [przypis edytorski]
Aleksander Dumas (ojciec), Trzej muszkieterowie, Trzej muszkieterowie, tom pierwszy
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
doń (daw.) — do niego; tu: mówi do niego. [przypis edytorski]
doń — do niego. [przypis edytorski]
doń — dziś: do niego. [przypis edytorski]
doń — skrócone: do niego. [przypis edytorski]
Pierre Choderlos de Laclos, Niebezpieczne związki, Niebezpieczne związki, tom pierwszy
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
doń — skrócone: do niego; tu użyte błędnie zamiast: do niej. [przypis edytorski]
doń — skrót od: do niego. [przypis edytorski]
Dońce — a. Dońcy; kozacy dońscy, których nazwa pochodzi od rzeki Don przepływającej przez ich terytorium; od XVI w. kozacy dońscy formowali oddziały jazdy uzbrojonej w szable, krótką broń palną i lance, a od XVIII w. stanowili regularne oddziały wchodzące w skład armii rosyjskiej, używane do szarż; cechą charakterystyczną ich stroju były wysokie futrzane czapy. [przypis edytorski]
Dońce — dziś popr. forma M. lm: Dońcy; Kozacy znad Donu, w XVIII i XIX w. żołnierze na służbie rosyjskiej; oddziały kozackie były używane m.in. do pacyfikowania demonstracji patriotycznych w Warszawie w XIX w. [przypis edytorski]
dońcom — chodzi o kozaków zw. dońskimi (tereny ich osiedlenia w Imperium Rosyjskim leżały nad Donem na Ukrainie), którzy tworzyli doborową kawalerię wojska ros. [przypis edytorski]
dońców — kozaków dońskich. [przypis edytorski]
Dońcy — Kozacy znad Donu, w XVIII i XIX w. żołnierze na służbie rosyjskiej; oddziały kozackie były używane m.in. do pacyfikowania demonstracji patriotycznych w Warszawie w XIX w. [przypis edytorski]
dońdzie, dońście (gw.) — dojdzie, dojście. Półotwarta głoska j wymawiana jest jak półotwarta ń. [przypis edytorski]
Doorn — miasteczko w Holandii, w latach 1920–1941 rezydencja byłego cesarza niemieckiego Wilhelma II Hohenzollerna, który po klęsce Niemiec w I wojnie światowej został zmuszony do abdykacji. [przypis edytorski]
dopadszy (starop.) — dziś popr.: dopadłszy. [przypis edytorski]
dopadszy (starop. forma) — dopadłszy. [przypis edytorski]
dopasowywa — dziś: dopasowuje. [przypis edytorski]
dopatrować (daw.) — dostrzegać, zauważać; od daw.: patrować, patrywać. [przypis edytorski]
dopatrywać — tu: wykrywać. [przypis edytorski]
dopatrzeć — tu: wypatrzeć, wykryć. [przypis edytorski]
Dopełnij tydzień tej — odnosi się to siedmiu dni uczty weselnej, zob. Raszi do 29:27. [przypis edytorski]
dopiąć — osiągnąć. [przypis edytorski]
dopierać się (daw.) — domagać się. [przypis edytorski]
dopierać się (daw.) — uparcie starać się o coś. [przypis edytorski]
dopiero com zstąpił — inaczej: dopiero co zstąpiłem (przykład konstrukcji zdaniowej z ruchomą końcówką czasownika). [przypis edytorski]
dopiero ku dniowi (starop.) — dopiero nad ranem. [przypis edytorski]
dopierom tam (…) zginęła (starop.) — konstrukcja z przestawną końcówką czasownika; inaczej: dopiero tam zginęłam. [przypis edytorski]
dopieroś poczuł — dopiero poczułeś. [przypis edytorski]
Dopieroż stamtąd, jak się wzbił do góry,/ Jak zaczął latać, z oczu wszystkich zniknął… — te i poprzednie wersy ironicznie opisują napuszony i przesadny styl wypowiedzi. [przypis edytorski]
dopierz — dopiero. [przypis edytorski]
dopirać a. dopierać się (daw.) — domagać się. [przypis edytorski]
dopiro (gw.) — dopiero. [przypis edytorski]
dopokąd — dopóki. [przypis edytorski]
dopokąd — dziś popr.: dopóki. [przypis edytorski]
dopokąd idę — gdziekolwiek bym nie szedł. [przypis edytorski]
dopomódz — dziś popr. forma bezokol.: dopomóc. [przypis edytorski]
dopomóżcież (daw.) — konstrukcja z partykułą wzmacniającą -że, skróconą do -ż; znaczenie: dopomóżcie koniecznie, dopomóżcie wreszcie itp. [przypis edytorski]
dopomóżże — dopomóż koniecznie (daw. konstrukcja z partykułą wzmacniającą -że). [przypis edytorski]
doporać się — wywalczyć, wypracować z trudem; por. porać się. [przypis edytorski]
dopóka — dopóki. [przypis edytorski]
Dopóki dziesięć żniw nas nie zbogaci — tj. przez dziesięć lat. [przypis edytorski]
dopóki ten śmiertelny nieśmiertelności nie przyoblecze — parafraza 1 Kor 15, 53:54: trzeba, ażeby to, co zniszczalne, przyodziało się w niezniszczalność, a to, co śmiertelne, przyodziało się w nieśmiertelność. A kiedy już to, co zniszczalne, przyodzieje się w niezniszczalność, a to, co śmiertelne, przyodzieje się w nieśmiertelność, wtedy sprawdzą się słowa, które zostały napisane: Zwycięstwo pochłonęło śmierć (cytat w przypisie za Biblią Tysiąclecia). [przypis edytorski]
dopókim był — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: dopóki byłem. [przypis edytorski]
dopókim nie miał — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: dopóki nie miałem. [przypis edytorski]
dopókiśmy (…) leżeli — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: dopóki leżeliśmy. [przypis edytorski]
dopókiśmy nie uznali — przykład konstrukcji z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: dopóki nie uznaliśmy. [przypis edytorski]
dopókiż — jak długo jeszcze, do kiedy. [przypis edytorski]
dopóty, dopokąd — tu: na tyle, na ile. [przypis edytorski]
dopóty — tak długo, aż. [przypis edytorski]
dopótyś — skrót od: dopóty jesteś; do tego momentu jesteś. [przypis edytorski]
doprawdy byłoby przeczuleniem dopatrywać się w nich jakiejś ujmy dla osób skądinąd czcigodnych i otoczonych powszechnym szacunkiem — w tym miejscu kończy się treść podana w wydaniu źródłowym jako przypis. [przypis edytorski]
Doprawdy, w ciągu tych ośmiu lat, Kraków dużo przeżył. — tu w tekście umieszczono ilustrację z podpisem: Wiatr nad Krakowem (rys. Iwo Gall, z „Abdery”). [przypis edytorski]
dopros (z ros. допрос) — przesłuchanie. [przypis edytorski]
dopytać się czego (daw.) — znaleźć co. [przypis edytorski]
dopytywać się — wedle midrasza poszła spytać o radę w domu nauki u Szema, zob. Raszi do 25:22. [przypis edytorski]
dorada — dziś popr.: rada. [przypis edytorski]
dorada — gat. ryby. [przypis edytorski]
dorada — ryba morska o srebrzystym kolorze. [przypis edytorski]
dorada — tu: rada. [przypis edytorski]
doradców — tak również w wyd. 1829 i 1830; zapewne powinno być: doradów, tj. porad. [przypis edytorski]
doradzca (daw.) — doradca. [przypis edytorski]
doradzca — dziś popr.: doradca. [przypis edytorski]
doradźca — dziś popr. forma: doradca. [przypis edytorski]
Dorant, Walery, Alcest — postacie z komedii Moliera (odpowiednio: Mieszczanin szlachcicem, Skąpiec, Mizantrop) [przypis edytorski]
