Dzisiaj aż 13,496 dzieciaków dzięki wsparciu osób takich jak Ty znajdzie darmowe książki na Wolnych Lekturach.
Dołącz do Przyjaciół Wolnych Lektur i zapewnij darmowy dostęp do książek milionom uczennic i uczniów dzisiaj i każdego dnia!

Przypisy

Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z

Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne

Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | austriacki | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | chiński | czasownik | czeski | dopełniacz | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | język, językowy, językoznawstwo | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | przysłówek | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | sportowy | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia

Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski


Znaleziono 171747 przypisów.

Nam (…) res — „Teraz dopiero płynie głos prawdy spod serca,/ Spada maska i jawi kształt; treść istoty” (Lucretius, De rerum natura, III, 57; tłum. Edmund Cięglewicz). [przypis tłumacza]

Nam schodzić nie kazano — Por. „Nam strzelać nie kazano” (pierwszy wers Reduty Ordona Adama Mickiewicza). [przypis edytorski]

Nam (…) semper (łac.) — „Otóż oprócz tych zasad, nie mogę wymyślić/ Ani znaleźć rad innych dla ciebie, bo wszystko/ Wiecznie to samo” (Lucretius, De rerum natura, III, 957; tłum. Edmund Cięglewicz). [przypis tłumacza]

Nam si tartopere (…) errat — Lucretius, De rerum natura, III, 674. [przypis tłumacza]

Nam si vir scortum duxit dam uxorem suam… (łac.) — Bo jeśli mąż w sekrecie przed swoją małżonką/ Weźmie sobie kochankę, nic mu się nie stanie,/ Choć żona na to wpadnie; a jeśliby żona/ Bez wiedzy swego męża choć krok wyszła z domu,/ Już jest powód do skargi — mąż żonę wypędza. [przypis tłumacza]

Nam strzelać nie kazano. Wstąpiłem na działo… — początkowy wers Reduty Ordona, wiersza Adama Mickiewicza poświęconego heroicznej obronie Warszawy podczas powstania listopadowego przed nacierającą armią rosyjską. [przypis edytorski]

Nam strzelać nie kazano. Wstąpiłem na działo — W zdaniach tych „ja” poetyckie odnosi się do wskazanej w podtytule osoby adiutanta, który na gorąco relacjonuje obserwowane wydarzenia generałowi, przy którym służy w wojsku. Na podstawie informacji autobiograficznych historycy literatury utożsamiają adiutanta z przyjacielem Mickiewicza, również poetą, Stefanem Garczyńskim, który wziął czynny udział w powstaniu listopadowym 1830 r. [przypis edytorski]

Nam trzeba cnót siły, cnót tryumfu, nam trzeba koniecznie cnót szczęścia… — Narcyza Żmichowska, Poganka,Wstępny obrazek. [przypis edytorski]

Nam tua res agitur paries dum proximus ardet (łac.) — Lecz należy spełnić swój obowiązek, gdy płonie najbliższa ściana (tj. granica). [przypis edytorski]

Nam (…) undas — Vergilius, Aeneida, VII, 770. [przypis tłumacza]

Nam utilissimus idem ac brevissimus bonarum malarumque rerum delectus, cogitare quid aut nolueris sub alio principe, aut volueris (łac.) — Najzbawienniejszym i najkrótszym rozeznania dobrych od złych części prawidłem jest uważać na to, co byś sam rad widział w panującym, a czego byś nie chciał (Tacyt, Dzieje I, 16; przekł. Naruszewicza). [przypis tłumacza]

Nam (…) venirent (łac.) — „Bo gdy spostrzegł, że wszystko, czego tu potrzeba/ Dla śmiertelnych, natura już przygotowała,/ Że ludzie sławą, mieniem, zaszczytem darzeni,/ Wraz otoczeni dziatwą wzorową i zacną,/ Pomimo wszystko noszą utrapienia w sercu/ I dusze wolne zmuszą służyć troskom czarnym;/ Zrozumiał to i pojął, że naczynie samo/ Jad wytwarza, co psuje całą wnętrza wartość/ I to zewnętrzne szczęście, ba i przyszłość kazi” (Lucretius, De rerum natura, VI, 9; tłum. Edmund Cięglewicz). [przypis tłumacza]

Nam (…) videtur — Lucretius, De rerum natura, V, 1411. [przypis tłumacza]

nama (starop.; C. daw. liczby podwójnej) — mnie i tobie. [przypis redakcyjny]

namagać (daw.) — wysilać się. [przypis edytorski]

namalowanemi — daw. forma N. i Msc. lm przymiotników i imiesłowów przym. r.ż. i r.n.; dziś tożsama z r.m.: namalowanymi. [przypis edytorski]

Namaszczasz mi głowę olejkiem, mój kielich jest przeobfity — cytat biblijny, Ps 23:5. [przypis edytorski]

namaścisz go — „Oliwą namaszczenia, każde pomazanie było w kształcie litery X”, Raszi do 29:36 [3]. [przypis tradycyjny]

namaścisz go — „To namaszczenie także miało kształt litery X, [Mojżesz] nakładał oliwę na głowę [Aharona] i pomiędzy jego brwi i łączył [te plamy oliwy] palcem”, Raszi do 29:7 [1]. [przypis tradycyjny]

namaścisz nim — „Wszystkie namaszczenia miały formę litery X, oprócz [namaszczania] królów, które były [czynione] w formie diademu”, Raszi do 30:26 [1]. [przypis tradycyjny]

namavali — chustka zadrukowana imionami bogów i używana przez pobożnych Hindusów przy nabożeństwie i modlitwach. [przypis redakcyjny]

namaz — modlitwa muzułmańska, którą odprawiają siedząc i bijąc pokłony. »Każdy muzułman obowiązany jest co dzień pięć takich odprawiać namazów, w godzinach oznaczonych« (Sękowski, Collectanea t. I, str. 202). [przypis redakcyjny]

namaz (tur.) — obowiązkowa modlitwa muzułmańska odmawiana pięć razy w ciągu dnia. [przypis edytorski]

namazane oliwą — po upieczeniu kołacze pomazywano oliwą, nakreślając znak podobny do X, zob. Raszi do 29:2 [3]. [przypis tradycyjny]

namężniejszy (starop. forma) — najmężniejszy. [przypis edytorski]

namężnieyszy (starop. forma) — dziś popr.: najmężniejszy. [przypis edytorski]

namężnieyszy (starop. forma ort.) — dziś: najmężniejszy. [przypis edytorski]

nami — wyraz usunięty w wydaniu z 1816 r. [przypis edytorski]

namiastka (daw.) — zastępczyni [por. namiestnik]. [przypis redakcyjny]

namiecie (starop. forma) — dziś Msc.lp: (w) namiocie. [przypis edytorski]

namiecie (starop. forma) — dziś N.lp: (po) namiocie. [przypis edytorski]

namieciech (starop. forma) — dziś N.lm: (w) namiotach. [przypis edytorski]

namiejętnościom — dziś popr.: namiętnościom. [przypis edytorski]

namieniać — dziś popr.: nadmieniać, tj. wspominać. [przypis edytorski]

namienić (daw.) — nadmienić, wspomnieć. [przypis edytorski]

namienić (daw.) — wymienić, wspomnieć. [przypis edytorski]

namienił — dziś: nadmienił; wspomniał. [przypis edytorski]

namieniłem — dziś: nadmieniłem. [przypis edytorski]

Namiestnictwo — najwyższy urząd administracyjny w Galicji, stworzony w 1849 roku, od 1866 piastowali go wyłącznie Polacy. [przypis edytorski]

namiestnik — osoba sprawująca władzę w zastępstwie lub w imieniu panującego. [przypis edytorski]

namiestnik — osoba sprawująca władzę w zastępstwie panującego. [przypis edytorski]

namiestnik — zastępca ekonoma, gumienny. [przypis redakcyjny]

namiestnikowskim — hebr. משנה (miszne): ‘drugi’. «Drugi z wozów [Faraona], jadący obok jego [rydwanu]», zob. Raszi do 41:43. [przypis edytorski]

namiestników — ὑπάρχους, praefectos, Vassalen (Cl.), [pominięto tłum. na rosyjski]. [przypis tłumacza]

namieśnik — dziś: namiestnik. Tu w sensie: osoba pełniąca tę samą funkcję co Lisowski po jego śmierci. [przypis edytorski]

namiętne przejrzenie się w zwierciadle młodości (…) rachunek sumienia, jaki czyni w pisanej tamże „Współczesnej krytyce” (…) nie bardzo zrozumiały dla czytelników, którzy znali tylko drukowane prace pisarza — „Na wiarę Amiela i Sainte-Beuve'a, Renana i Taine'a pisałem niejednokrotnie o współczesnym człowieku-dyletancie, o strukturze duchowej złożonej i niestałej, łatwo rozkładającej się pod wpływem zetknięcia się z wyrazem odmiennego duchowego życia… Był czas, gdy ten typ umysłowego życia imponował mi. Brałem bardzo poważnie to, co pisał J. Lemaitre o satanizmie w czarnym fraku i białej krawatce; skłonny byłem uważać Anatola France'a za wielkiego »duszoznawcę«” (47). Mowa o rozprawie Co to jest modernizm?. [przypis autorski]

namiętnie pracują nad uzmysłowieniem myśli (…) neoromantyzmem zwać by się powinna — M. Szeliga, Ostatnie powieści francuskie, „Życie” 1887, nr 9. Natomiast Z. Przesmycki (Profile poetów francuskich. Wstęp, „Życie” 1888, nr 1) nazywa „neoromantykami” parnasistów francuskich. [przypis autorski]

namiętnymi krzyki (daw.) — dziś popr. forma N.lm: namiętnymi krzykami. [przypis edytorski]

namiętnymi ruchy (daw.) — dziś popr. forma N.lm: (…) ruchami. [przypis edytorski]

namięższe (starop.) — najgrubsze. [przypis redakcyjny]

namilszy (starop.) — najmilszy. [przypis redakcyjny]

…namiot cały runął na głowy stojących pod nim, księcia Władysława, żony jego i dworu — historyczne. [przypis autorski]

namiot jego — hebr. אָהֳלוֹ (aholo): namiot jego. „Był to namiot z zasłon z koziej sierści, służący jako dach”, Raszi do 35:11 [2]. [przypis tradycyjny]

namiotach — «W namiocie Szema i w namiocie Ebera», czyli w miejscach nauki Tory, zob. Raszi do 25:27. [przypis edytorski]

namiotu Jakuba — «To był też namiot Racheli, gdyż Jakub przebywał stałe z nią», zob. Raszi do 31:33. [przypis edytorski]

namioty (starop.) — dziś B.lm: (między) namiotami. [przypis edytorski]

namitka — chusta osłaniająca głowę, czoło i szyję, noszona daw. przez kobiety. [przypis edytorski]

namitka — chusta osłaniająca szyję i podbródek, wiązana na czubku głowy, noszona daw. przez kobiety; podwika. [przypis edytorski]

namknął (gw.) — napomknął, wzmiankował. [przypis autorski]

namniej — najmniej (starop. postać stopnia najwyższego, bez wtrąconego później -j). [przypis redakcyjny]

namniej (starop.) — dziś: najmniej. [przypis edytorski]

namniej (starop. forma) — najmniej. [przypis edytorski]

namniej (starop. forma) — najmniej; tu: ani trochę. [przypis edytorski]

namniejsza (starop. forma) — dziś: najmniejsza. [przypis edytorski]

namniejszy (gw., daw.) — najmniejszy. [przypis autorski]

namocniejszy (starop. forma) — najmocniejszy. [przypis edytorski]

namorzyny — przybrzeżne lasy i zarośla słonowodne. [przypis edytorski]

namówić pana Haraburdy — dziś z B.: namówić pana Haraburdę. [przypis edytorski]

namówić — [tu:] pomówić. [przypis redakcyjny]

namówiemy (daw. forma) — dziś: namówimy. [przypis edytorski]

namówiliście mnie… — por. list z 20 lipca. [przypis redakcyjny]

namówił (…) Haraburdy — dziś z B.: namówił Haraburdę. [przypis edytorski]

Namque (…) sit — Lucretius, De rerum natura, VI, 704. [przypis tłumacza]

Namque (…) sus (łac.) — „Nos mój woń każda najpierwej przenika:/ Czy obrosłego koźli pot ramiączka,/ Czy w łonie samym sromliwa bolączka,/ Zwęszę wpierw niźli wyżeł na barłogu dzika” (Horatius, Epodes, XII, 4; tłum. Edmund Cięglewicz). [przypis tłumacza]

namykać poły — zamknąć dolne fragmenty rozpiętego płaszcza. [przypis edytorski]

namyśliwać się (starop. forma) — dziś popr.: namyślać się. [przypis edytorski]

Nana Sahib, właśc. Dundhu Panth (1824–1859) — indyjski arystokrata, jeden z przywódców ogólnoindyjskiego powstania przeciwko władzy brytyjskiej w Indiach, zwanego powstaniem sipajów; przewodził powstaniu w Cawnpore, po pokonaniu jego sił przez wojska brytyjskie, które odbiły miasto w lipcu 1857, uciekł do Nepalu. [przypis edytorski]

nanauczeńszy (starop. forma) — najbardziej uczony. [przypis edytorski]

Nancy — miasto we wsch. Francji, ośrodek administracyjny regionu Lotaryngia. [przypis edytorski]

naniebespieczniejszy (starop.) — dziś popr.: najbezpieczniejszy. [przypis edytorski]