Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | austriacki | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | czasownik | czeski | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | sportowy | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wschodni | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 126400 przypisów.
potomstwo — u Cylkowa: 'nasienie'; uzasadnienie korekty: uniknięcie nieporozumienia, hebr. זֶרַע (zera): oznacza zarówno ‘potomstwo’ jak i ‘nasienie’ i to potomstwo miało być nie jego. [przypis edytorski]
potomu (ros.) — dlatego. [przypis edytorski]
Potop — powieść Henryka Sienkiewicza; tytuł odnosi się do potopu szwedzkiego, tj. najazdu wojsk szwedzkich na Polskę w XVII w. [przypis edytorski]
potpan (z ang. potcompanion) — kuchcik. [przypis edytorski]
potpourri (fr.) — dosł. bigos; całość złożona z różnorodnych elementów (np. wiązanka utworów muzycznych). [przypis edytorski]
potpourri (fr.) — tu: zgrabna kompilacja fragmentów muzycznych. [przypis edytorski]
potrachtuj (białorus.) — poczęstuj. [przypis edytorski]
potrafić — utrafić, celnie trafić, wcelować. [przypis edytorski]
potrafię być dyskretnym — dziś: potrafię być dyskretny. [przypis edytorski]
potrafiż — konstrukcja z partykułą -że, skróconą do -ż; znaczenie: czy potrafi. [przypis edytorski]
potrafiż — potrafi–że; czy potrafi. [przypis edytorski]
potraktować (tu daw.) — poczęstować. [przypis edytorski]
potraw (daw.) — trawa, odrastająca po skoszeniu. [przypis edytorski]
potraw — siano z drugich sianokosów. [przypis edytorski]
potraw — trawa wyrastająca powtórnie po skoszeniu. [przypis edytorski]
potraw — trawa wyrosła na łące już po sianokosach a. ostatni, jesienny pokos siana. [przypis edytorski]
potraw — trawa wyrosła na łące już po sianokosach a. ostatni, jesienny pokos siana; również: otawa. [przypis edytorski]
potrawę z soczewicy — u Cylkowa: 'warzywo z soczewicy'; uzasadnienie korekty: związek 'warzywo z soczewicy' brzmi nielogicznie, chodzi o soczewicę, która została 'uwarzona, ugotowana'. [przypis edytorski]
potrącać się (daw.) — zawadzać o coś. [przypis edytorski]
potrącić o jakiś przedmiot — dziś popr.: potrącić jakiś przedmiot. [przypis edytorski]
potrącić —tu: poruszyć. [przypis edytorski]
potrącił — w oryg. niem. stieß (…) weg: odepchnął, popchnął. [przypis edytorski]
potrętwiały (starop. forma) — odrętwiały, zdrętwiały. [przypis edytorski]
potroisty — potrójny. [przypis edytorski]
potroszcze (starop.) — po trosze; po troszeczku. [przypis edytorski]
potrosze (starop. forma ort.) — dziś: po trochu. [przypis edytorski]
potrójna Hekate (mit. gr.) — Hekate, bogini magii i ciemności, rozstajnych dróg, pokuty i zemsty; (mit. rzym.) Hekate Trivia: Diana, Lucina (boginią narodzin) i Luna (bogini Księżyca). [przypis edytorski]
potrójny (…) Mitro — w mit. indyjskiej Mitra, Waruna i Arjaman stanowili trójcę bóstw nieba; w tej trójcy Arjaman odpowiada za narodziny (wschód) słońca (Arjaman to wedyjski bóg wschodzącego słońca; zastąpiony potem przez Ahura Mazdę), Waruna za wędrówkę słońca po niebie, rozdzielność dnia i nocy oraz zsyłanie deszczu (Waruna jest hinduistycznym bogiem nieba i wód, a także bóstwem czuwającym nad przestrzeganiem umów, nad niewzruszonością zasad rządzących wszechświatem), zaś Mitra jest bogiem odrodzenia (składał Słońcu ofiarę odkupieńczą ofiarę z byka i umierał w jaskini, aby znów się odrodzić). [przypis edytorski]
potrwa — tu: będzie świeży. [przypis edytorski]
Potrymbos — litewski bóg pierwszych potrzeb. [przypis edytorski]
potrza a. trza (daw. a. gw.) — potrzeba, trzeba. [przypis edytorski]
potrza — dziś popr.: potrzeba. [przypis edytorski]
potrza (gw.) — potrzeba. [przypis edytorski]
potrza (gw.) — potrzeba. [przypis edytorski]
Władysław Stanisław Reymont, Chłopi, Chłopi, Część czwarta - Lato
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
potrza (gw.) — potrzeba, trzeba. [przypis edytorski]
potrza — potrzeba. [przypis edytorski]
potrząsł — dziś popr. forma: potrząsnął. [przypis edytorski]
potrząsł — dziś popr. forma: potrząsnął; tu forma skrócona dla zachowania rytmu jedenastozgłoskowca. [przypis edytorski]
potrząsł — tu: posypał. [przypis edytorski]
potrząsła — dziś popr. potrząsnęła a. potrzęsła. [przypis edytorski]
potrząsła — dziś: potrząsnęła a. potrzęsła. [przypis edytorski]
potrząsło — dziś: potrząsnęło. [przypis edytorski]
potrząść — dziś popr.: potrząsnąć. [przypis edytorski]
potrząśnienie — dziś popr.: potrząśnięcie. [przypis edytorski]
potrząśnienie — dziś popr. z inną końcówką: potrząśnięcie. [przypis edytorski]
potrzeba — daw. bitwa a. wyprawa wojenna. [przypis edytorski]
potrzeba (daw.) — bitwa a. wyprawa zbrojna. [przypis edytorski]
potrzeba (daw.) — bitwa, potyczka. [przypis edytorski]
potrzeba (daw.) — bitwa. [przypis edytorski]
Wojciech Dembołęcki, Pamiętniki o Lisowczykach czyli przewagi Elearów polskich
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Wojciech Dembołęcki, Pamiętniki o Lisowczykach czyli przewagi Elearów polskich
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Wojciech Dembołęcki, Pamiętniki o Lisowczykach czyli przewagi Elearów polskich
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
potrzeba (daw.) — bitwa, wyprawa wojenna. [przypis edytorski]
potrzeba (daw.) — niebezpieczeństwo, zagrożenie. [przypis edytorski]
potrzeba (daw.) — potyczka, bitwa. [przypis edytorski]
potrzeba (daw.) — potyczka. [przypis edytorski]
potrzeba (daw.) — starcie wojsk, bitwa. [przypis edytorski]
potrzeba — daw. także: bitwa. [przypis edytorski]
potrzeba (daw.) — to, co potrzebne. [przypis edytorski]
potrzeba (daw.) — tu: bitwa. [przypis edytorski]
potrzeba (daw.) — tu: walka, bitwa. [przypis edytorski]
potrzeba (daw.) — tu: walka, starcie zbrojne. [przypis edytorski]
potrzeba (daw.) — wyprawa wojenna. [przypis edytorski]
potrzeba (daw.) — wyprawa wojenna, walka, bitwa. [przypis edytorski]
Potrzeba, jako filozof rzekł, justum animatum, to jest sprawiedliwości żywej i mówiącej — Skarga powołuje się tutaj na słowa Tomasza z Akwinu z dzieła Summa Theologiae: iudex est iustum animatum et princeps est custos iusti, w wolnym tłumaczeniu: „sędzia jest wcielonym prawem, a książę jest strażnikiem sprawiedliwości”. [przypis edytorski]
potrzeba parkańska — bitwa pod Parkanami, właśc. dwa starcia z wojskami tureckimi, do których doszło już po odsieczy wiedeńskiej, w dniach 7 i 9 października 1683, gdy wojska polsko-habsburskie pod wodzą Jana III Sobieskiego posuwały się doliną Dunaju w kierunku Ostrzyhomia (w płn. Węgrzech przy granicy ze Słowacją) i zostały zaskoczone przez nacierające oddziały Kary Mehmeda Paszy. Pierwsza bitwa była porażką wojsk Sobieskiego, druga zdecydowanie zwycięska: Turcy zostali zmuszeni do odwrotu, następnie odcięci od twierdzy Parkany dzięki zbombardowaniu mostu przez polską artylerię, wielu z nich zginęło przy próbie konnej przeprawy przez rzekę lub trafiło do niewoli (bilans to 9 tys. poległych i ok. 1,5 tys. jeńców tureckich); efektem wygranej bitwy było nie tylko odbicie Parkanów (po 150 latach panowania tureckiego), ale również znajdującego się po drugiej stronie Dunaju Ostrzyhomia. [przypis edytorski]
potrzeba pospolita (starop.) — potrzeba powszechna; potrzeba wszystkich. [przypis edytorski]
potrzeba (starop.) — bitwa, walka. [przypis edytorski]
potrzeba (starop.) — niebezpieczeństwo. [przypis edytorski]
potrzeba (starop.) — tu: walka, pojedynek; dojdzie koniecznie potrzeba: dojdzie koniecznie do walki. [przypis edytorski]
potrzeba (starop.) — tu: walka. [przypis edytorski]
potrzeba — tu: bitwa. [przypis edytorski]
potrzebach (daw.) — przedsięwzięcie, bitwa. [przypis edytorski]
potrzebaż — konstrukcja z partykułą -że (skróconą do -ż); znaczenie: czy potrzeba. [przypis edytorski]
potrzebę dotknięcia do niej — dziś: potrzebę dotknięcia jej. [przypis edytorski]
potrzebę odważyć (daw.) — zdecydować się na starcie zbrojne. [przypis edytorski]
potrzebnicki — będący w potrzebie, potrzebujący. [przypis edytorski]
potrzebniejsi (daw.) — bardziej potrzebujący. [przypis edytorski]
potrzebniejszym tu (starop.) — skrót od: potrzebniejszy jestem tu. [przypis edytorski]
potrzebny (daw.) — dziś: potrzebujący; osoba żyjąca w niedostatku, biedak. [przypis edytorski]
potrzebny (daw.) — tu: potrzebujący. [przypis edytorski]
potrzebny (…) do chrzanu [tarcia] (fraz. pot.) — zupełnie nieprzydatny, bezużyteczny. [przypis edytorski]
potrzebny — dziś w tym znaczeniu: potrzebujący. [przypis edytorski]
potrzebny — tu: potrzebujący. [przypis edytorski]
potrzebnych — tu: potrzebujących. [przypis edytorski]
potrzeby — dziś popr. forma N. lm: potrzebami. [przypis edytorski]
potrzeby — tu: części garderoby; bielizna. [przypis edytorski]
potucha (daw.) — nadzieja (od „tuszyć”). [przypis edytorski]
potucha (daw.) — nadzieja. [przypis edytorski]
potucha — dziś: otucha, nadzieja. [przypis edytorski]
Wojciech Dembołęcki, Pamiętniki o Lisowczykach czyli przewagi Elearów polskich
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Wojciech Dembołęcki, Pamiętniki o Lisowczykach czyli przewagi Elearów polskich
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
Wojciech Dembołęcki, Pamiętniki o Lisowczykach czyli przewagi Elearów polskich
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
poturczeniec (daw.) — osoba, który przyjęła wiarę turecką. [przypis edytorski]
poturczony (starop.) — ten, kto zmienił wiarę na religię „turecką”, tj. mahometanizm. [przypis edytorski]
poturnak — poturczeniec. [przypis edytorski]
poturnak — poturczony; ten, który przeszedł na islam. [przypis edytorski]
potuszyć (daw.) — dodać nadziei. [przypis edytorski]
potuszyć (daw.) — dodać odwagi. [przypis edytorski]
potuszyć (daw.) — nabrać nadziei. [przypis edytorski]
potuszyć (daw.) — sprzyjać, dać nadzieję. [przypis edytorski]
potwarca (daw.) — człowiek, który rzuca potwarz, szkaluje; oszczerca. [przypis edytorski]
potwarca (daw.) — oszczerca. [przypis edytorski]
potwarca — osoba rzucając potwarz na kogoś; oszczerca. [przypis edytorski]
potwarca — ten, kto obraża; odnośnie formy gramatycznej patrz przypis poprzedni. [przypis edytorski]
potwarczo — rzucając oszczerstwo, potwarz. [przypis edytorski]
