Wesprzyj Wolne Lektury 1,5% podatku — to nic nie kosztuje! Wpisz KRS 00000 70056 i nazwę fundacji Wolne Lektury do deklaracji podatkowej. Masz czas tylko do końca kwietnia :)
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | czasownik | czeski | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 113263 przypisów.
nierząd (daw.) — brak rządu, sprawnego zarządzania; anarchia, zamęt. [przypis edytorski]
nierządny (daw.) — nie potrafiący się rządzić, niegospodarny. [przypis edytorski]
nierządzić (rzad.) — uprawiać nierząd. [przypis edytorski]
nie rzecze nic żadny próżno (daw.) — żaden nic nie powie za darmo. [przypis edytorski]
nie rzeknieszże — konstrukcja z partykułą -że, pełniącą funkcję wzmacniającą i pytajną; inaczej: czy nie rzekniesz. [przypis edytorski]
nie rzkąc (daw.) — nie mówiąc o, cóż dopiero. [przypis edytorski]
nie rzkąc (daw.) — nie mówiąc. [przypis edytorski]
nierzkąc (daw.) — nie mówiąc. [przypis edytorski]
Nie rzkąc regimentować, ale ani postać — nie mówiąc nawet, że dowodzić (wojskami), ale choćby w nich postać (być, zjawić się). [przypis edytorski]
nierzkąc (starop.) — nie tylko; nie mówiąc już o tym, że; a cóż dopiero; tym mniej; tym bardziej. [przypis edytorski]
nie rzkąc twarde blachy — nie mówiąc już o twardych zbrojach. [przypis edytorski]
Nie rzucim ziemi, skąd nasz ród (…) — tekst Marii Konopnickiej został napisany i opublikowany po raz pierwszy w 1908 r. w „Gwiazdce Cieszyńskiej”, szybko zyskując popularność; w styczniu 1910 r. Feliks Nowowiejski dopisał melodię do znanych już słów, a 15 lipca 1910 r., w rocznicę 500-lecia zwycięstwa w bitwie pod Grunwaldem, podczas odsłonięcia Pomnika Grunwaldzkiego w Krakowie pieśń została wykonana publicznie przez kilkuset chórzystów z różnych zaborów pod batutą kompozytora; rota to tekst dowolnej przysięgi, w tradycji polskiej nazwa szczególnie kojarzy się z tytułem tego właśnie utworu: Rota była jednym z tekstów branych pod uwagę przy wyborze hymnu Polski odrodzonej w 1918 r. [przypis edytorski]
nie ściągnęż — konstrukcja z partykułą -że, skróconą do -ż; znaczenie: czy nie ściągnę. [przypis edytorski]
nieścigły — dziś: niedościgły. [przypis edytorski]
nieścigły (starop.) — niedościgły. [przypis edytorski]
nieścigniony — dziś popr. forma: niedościgniony. [przypis edytorski]
nie ścigniony [okiem] (starop. forma) — dziś popr.: nieścigniony, tj. niedościgły. [przypis edytorski]
nieścigniony (starop.) — niedościgły. [przypis edytorski]
nie śmiecie, a mleko — dziś popr.: nie śmieci, ale mleko. [przypis edytorski]
nieśmiele (gw.) — nieśmiało. [przypis edytorski]
nie śmie podnieść oczy — dziś popr. składnia: nie śmie podnieść oczu. [przypis edytorski]
Nieśmiertelna dusza mego syna zrodzona i pomieszczona między uryną a czymś gorszym! — nawiązanie do popularnej frazy, pochodzącej z książki Problemata (1536) Marka Antoniego Zimary, iż człowiek „został poczęty między łajnem i uryną” (inter faeces et urinam); frazę tę często przypisuje się błędnie Augustynowi z Hippony (IV/V w.), jednemu z głównych teologów chrześcijańskich, w wersji: „rodzimy się między łajnem i uryną”. [przypis edytorski]
nieśmiertelniczka — tu: kwiat. [przypis edytorski]
nieśmiertelnik — kwiat z rodziny astrowatych o barwie białej, żółtej, pomarańczowej lub czerwonej, inaczej kocanka ogrodowa. [przypis edytorski]
nieśmiertelnik — roślina z rodziny astrowatych. [przypis edytorski]
nieśmiertelnych hufców młody wódz — nowy władca bogów, Zeus. [przypis edytorski]
nieśmiertelny twórca Konstytucji — król Ludwik XVIII, który 4 czerwca 1814 ogłosił Kartę Konstytucyjną. [przypis edytorski]
nieświadom rady — określenie odnosi się do ludu, niewtajemniczonego w znany tylko wodzom podstęp Agamemnona. [przypis edytorski]
Nieśwież — miasto na Białorusi, niegdyś rezydencja polskiej magnaterii. [przypis edytorski]
Nieśwież — miasto na Białorusi, ok. 110 km na płd. zachód od Mińska; w XVI–XVIII w. siedziba Radziwiłłów. [przypis edytorski]
nieświeżski — dziś popr. forma: nieświeski. [przypis edytorski]
nie sąć one nieznośliwe — konstrukcja z partykułą -ci, skróconą do -ć; inaczej: nie są ci one nieznośliwe (tj.: nie są one wcale trudne do zniesienia). [przypis edytorski]
niesąc (gw.) — niosąc. [przypis edytorski]
nie są w możności — nie mogą. [przypis edytorski]
nie sąż — konstrukcja z partykułą -że; znaczenie: czy nie są. [przypis edytorski]
nie sah ich die Nacht beglänzter (niem.) — cytat z wiersza Gebet der Sucht Richarda Dehmela. [przypis edytorski]
niesę (daw., gw.) — niosę. [przypis edytorski]
nie sfolgowałbym był (daw.) — konstrukcja czasu zaprzeszłego, złożonego, wyrażającego czynność wcześniejszą od tych wyrażonych czasem przeszłym prostym; inaczej: nie sfolgowałbym (tj. nie odpuściłbym) wcześniej, uprzednio. [przypis edytorski]
niesforny — nieposłuszny, krnąbrny. [przypis edytorski]
niesforny — tu: nieposłuszny, wyłamujący się z powszechnie przyjętych norm postępowania. [przypis edytorski]
niesforny — tu: nieuporządkowany, chaotyczny. [przypis edytorski]
niesforny — tu: nieuporządkowany. [przypis edytorski]
niesfrymarczony — nie przehandlowany. [przypis edytorski]
niesiężny (daw.) — niedosięgniony, nieosiągalny, taki, którego nie można dosięgnąć (niesiężna przepaść: przepaść, przez którą nie można sięgnąć drugiego brzegu). [przypis edytorski]
niesiężny — dziś: niedościgły. [przypis edytorski]
Niesiecki, Kasper (1682–1744) — polski genealog heraldyk, autor 4-tomowego Herbarza polskiego (1728–1743), który zyskał szczególną popularność w poszerzonym wydaniu z lat 1839–1845, liczącym ponad 5000 stron. [przypis edytorski]
Niesiecki — tu: popularny herbarz autorstwa Kaspra Niesieckiego (1682–1744), jezuity, genealoga i heraldyka. [przypis edytorski]
niesiem — dziś popr. forma 3 os. lm: niesiemy. [przypis edytorski]
niesiemyć (daw.) — dziś: niesiemy Tobie. [przypis edytorski]
nie silną — nie mającą siły. [przypis edytorski]
niesilny — tu daw.: niewielki. [przypis edytorski]
Niesiołowski, Ksawery (1771–1845) — polski generał, uczestnik powstania kościuszkowskiego, wyprawy Napoleona I na Moskwę i kampanii 1813–1814; podczas powstania listopadowego zastępca gubernatora wojskowego Warszawy oraz poseł na sejm. [przypis edytorski]
Nie skarbcie skarbów na ziemi!… — Mt 6, 19 w tłum. Biblii Gdańskiej. [przypis edytorski]
nieskartelizowane — nienależące do kartelu, monopolistycznego porozumienia przedsiębiorstw, uzgadniających swoje działania rynkowe dla osiągnięcia wspólnego interesu. [przypis edytorski]
Nieskazitelny — tak nazywano Robespierre'a ze względu na jego bezinteresowność i uczciwość. [przypis edytorski]
nieskładnie (daw.) — niezręcznie. [przypis edytorski]
nie skończąże — konstrukcja z partykułą -że; znaczenie: czy nie skończą. [przypis edytorski]
nieskończenie głębokie zarodki psychologiczne (…) związków między życiem człowieka a wszechświatem etc. — S. Przybyszewski, Aufden Wegen der Seele, Berlin 1896, s. 11–12. [przypis edytorski]
Nieskończoność więc Chrystusowego Ducha (…) — w tym miejscu na marginesie poniższego wywodu znajduje się adnotacja: „Nieskończoność w naturze Ducha”. [przypis edytorski]
nie skończy on własną śmiercią — sens: umrze śmiercią gwałtowną, zapewne na skutek wyroku sądu. [przypis edytorski]
nieskora — niechętna. [przypis edytorski]
nieskoro (daw.) — nieszybko, powoli. [przypis edytorski]
nieskoro — niespieszno, bez ochoty. [przypis edytorski]
nieskoro — nieszybko. [przypis edytorski]
nieskoro — powoli. [przypis edytorski]
nieskory (daw.) — tu: niechętny. [przypis edytorski]
nieskrócona osobistość — tu: egoizm, prywata. [przypis edytorski]
niesła (gw.) — niosła. [przypis edytorski]
Niesławęś (…) na siebie ściągnął — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: Niesławę (…) na siebie ściągnąłeś. [przypis edytorski]
niesławe — dziś popr.: niesławne. [przypis edytorski]
niesławy — dziś: niesławny; tj. okryty hańbą. [przypis edytorski]
niesło (gw.) — niosło. [przypis edytorski]
nie słuchać lekcji — tu w zn. odpytywać. [przypis edytorski]
niesłuszniem się (…) litował — konstrukcja z przestawną końcówką czasownika; inaczej: niesłusznie się litowałem. [przypis edytorski]
niesłychanem — daw. forma N. i Msc. lp przymiotników r.n.; dziś tożsama z r.m.: niesłychanym. [przypis edytorski]
niesły (gw.) — niosły. [przypis edytorski]
niesły się (gw.) — niosły się. [przypis edytorski]
niesmaczno — dziś popr.: niesmacznie. [przypis edytorski]
niesnadnie (daw.) — niełatwo. [przypis edytorski]
niesnaski — dziś popr. forma N. lm: niesnaskami. [przypis edytorski]
niesnaski — kłótnie, złośliwości. [przypis edytorski]
niesnaski — sprzeczki, kłótnie. [przypis edytorski]
niesokorowy (daw.) — zrobiony z surowego jedwabiu, z którego pleciono koronki, wyrabiano pasy do kontuszów itp. [przypis edytorski]
niesowity — niebogaty, biedny; por. sowity: obfity, szczodry, bogaty. [przypis edytorski]
niespany (starop.) — nie śpiąc; niespany całą noc strawił: całą noc spędził nie śpiąc. [przypis edytorski]
nie spełna (starop. forma ort.) — dziś popr.: niespełna. [przypis edytorski]
nie spieśnie (starop.) — niespiesznie. [przypis edytorski]
nie spłonęż — konstrukcja z partykułą -że, skróconą do -ż; znaczenie: czy nie spłonę. [przypis edytorski]
niesplamion — forma skrócona ze wzgl. na rytm wiersza; niesplamiony, nieskalany. [przypis edytorski]
niespodzianie — niespodziewanie. [przypis edytorski]
niespodziany — niespodziewany. [przypis edytorski]
niespodziewanka — dziś: niespodzianka. [przypis edytorski]
niespokoić — niepokoić. [przypis edytorski]
niespokojne jest serce człowieka — Augustyn, Wyznania I 1. [przypis edytorski]
niesporo (daw., gw.) — nie bardzo, niełatwo, z trudem. [przypis edytorski]
niesporo (daw.) — niechętnie, niewygodnie. [przypis edytorski]
niesporo (daw.) — niedużo. [przypis edytorski]
niesporo (daw.) — niełatwo, trudno. [przypis edytorski]
niesporo (daw.) — powoli. [przypis edytorski]
niesporo (daw.) — trudno, niewygodnie. [przypis edytorski]