Potrzebujemy Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas 444 czytelników i czytelniczek.
Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | czasownik | czeski | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 116552 przypisów.
podobien — skrócona forma r.m.; podobny. [przypis edytorski]
podobien (starop. forma) — podobny. [przypis edytorski]
podobną była (daw.) — dziś z M.: podobna była. [przypis edytorski]
podobna (daw.) — możliwe. [przypis edytorski]
podobna (…) do (…) słowa nieznajomego — tj. słowa wypowiedzianego przez nieznajomego. [przypis edytorski]
Podobna gronostajowi, umarłaby z rozpaczy, gdyby przypadkiem była się skalała zetknięciem z tymi ludźmi — według legendy biały gronostaj woli umrzeć niż pozwolić myśliwym zbrukać czystość swojego futra. [przypis edytorski]
podobna pomyłka zdarza się i Strumieńskiemu co do X-a s. 176 — [autor w ten sposób opatrzył odsyłaczami wewnątrztekstowymi pierwodruk swej powieści; tu na odnośnej stronie znajduje się fragment z rozdziału VIII, zaczynający się od słów]: „Strumieński zaś upatrywał w tym zajściu intrygę oszukańczą, która rozpoczęła się już w chwili inicjowania owego związku, ale mylił się (…)”. [przypis edytorski]
podobnaż — konstrukcja z partykułą wzmacniającą -że, skróconą do -ż. [przypis edytorski]
podobnego mniej więcej do „Słownika medycznego” Jamesa, który Diderot właśnie ukończył — trzytomowy Medical Dictionary (1743–1745) Roberta Jamesa został przetłumaczony wspólnie przez Diderota, Toussainta i Eidousa z angielskiego na francuski i wydany w latach 1746–1748. Diderot początkowo zajmował się tłumaczeniami z jęz. angielskiego. [przypis edytorski]
podobnemi — daw. forma N. i Msc. lm przymiotników r.ż. i r.n.; dziś tożsama z r.m.: podobnymi. [przypis edytorski]
podobnemi — daw. forma N. i Ms. lm przymiotników rodzaju niemęskoosobowego; dziś dla obu rodzajów forma ujednolicona: podobnymi. [przypis edytorski]
podobni Bogom rozkutym z łańcuchów — nawiązanie do tytana Prometeusza, który podarował ludziom ogień, wykradziony bogom, za co Zeus przykuł go do skał Kaukazu, gdzie codziennie sęp wydziobywał mu wątrobę. [przypis edytorski]
podobnie czytamy u Schillera o Wallensteinie — chodzi trójaktowy dramat Trylogia o Wallensteinie i wojnie trzydziestoletniej Friedricha Schillera (1759–1805); historycznie pierwowzór tytułowej postaci, Albrecht Václav Eusebius z Valdštejna (1583–1634) był wodzem pochodzenia czeskiego, walczącym w obronie interesów cesarza Ferdynanda II Habsburga, na którego rozkaz został zamordowany. [przypis edytorski]
podobniej by (daw.) — lepiej by, stosowniej by. [przypis edytorski]
podobnie ratuje się Gasztold s. 230, w. 8 i n. — [autor w ten sposób opatrzył odsyłaczami wewnątrztekstowymi pierwodruk swej powieści; tu na odnośnej stronie znajduje się fragment rozdziału XII]: „(…) zaczął wątpić w swój talent malarski. Stało się to na wpół dla pozy (…)”. [przypis edytorski]
podobnież (przestarz.) — wzmocnione podobnie. [przypis edytorski]
podobnież — tu: podobnie (tj. również cicho). [przypis edytorski]
podobnież — tu: podobnie (tj. również lakonicznie). [przypis edytorski]
podobno (daw.) — pewnie, zapewne. [przypis edytorski]
podobno (daw.) — prawdopodobnie. [przypis edytorski]
podobno (daw.) — prawdopodobnie, zapewne. [przypis edytorski]
podobno (daw.) — tu: najwyraźniej, prawdopodobnie. [przypis edytorski]
podobno (daw.) — tu: najwyraźniej. [przypis edytorski]
podobno (daw.) — tu: prawdopodobnie. [przypis edytorski]
podobno (daw.) — tu: prawdopodobnie, zapewne. [przypis edytorski]
podobno (daw.) — zapewne, prawdopodobnie. [przypis edytorski]
podobnoś a. podobnoć (daw.) — podobno. [przypis edytorski]
podobność (daw.) — podobieństwo. [przypis edytorski]
podobno (starop.) — prawdopodobnie, pewnie. [przypis edytorski]
podobno (starop.) — prawdopodobnie. [przypis edytorski]
podobno (starop.) — prawdopodobnie; zapewne. [przypis edytorski]
podobno (starop.) — prawdopodobnie, zapewne. [przypis edytorski]
podobno (starop.) — tu: prawdopodobnie, zapewne. [przypis edytorski]
podobno — tu: podobnie; analogicznie. [przypis edytorski]
podobno — tu: prawdopodobnie, najwyraźniej. [przypis edytorski]
podobno — tu: prawdopodobnie. [przypis edytorski]
podobny (daw.) — możliwy. [przypis edytorski]
podoficery — dziś popr. forma M. lm: podoficerowie. [przypis edytorski]
podogonie — część ciała zwierzęcia znajdująca się pod ogonem; zad. [przypis edytorski]
podogonie przy kulbace — pasek przechodzący pod ogonem końskim, stabilizujący siodło. [przypis edytorski]
podołek — wgłębienie spódnicy lub fartucha u siedzącej kobiety. [przypis edytorski]
podołek — wgłębienie spódnicy u siedzącej kobiety. [przypis edytorski]
Pod Ołomuńcem Tatarzy pobici — wiosną 1241 r., po spustoszeniu Polski i wygranej bitwie pod Legnicą (9 kwietnia 1241), wojska tatarskie dowodzone przez Bajdara ruszyły w stronę Czech. Król Wacław I (1205–1253) starał się ich odeprzeć w okolicach Kłodzka, a następnie pokonał ich w bitwie pod Ołomuńcem. Po tej porażce Bajdar wycofał wojska i poprowadził je na południe, aby połączyć się z głównymi siłami. [przypis edytorski]
Podole — kraina hist. na terytorium ob. Ukrainy i Mołdawii; w okresie międzywojennym jej zach. część należała do woj. tarnopolskiego Polski. [przypis edytorski]
podolić (daw.) — zdołać. [przypis edytorski]
Podoliniec — miasto na słowackim Spiszu, dawniej znane z kolegium pijarów. [przypis edytorski]
po domie (daw.) — dziś Ms.lp: po domu. [przypis edytorski]
podonczas (daw.) — dziś: wówczas. [przypis edytorski]
podonczas (daw.) — wówczas. [przypis edytorski]
pod on czas (daw.) — wówczas, wtedy. [przypis edytorski]
podor (daw.) — zaorana ziemia. [przypis edytorski]
podorówka a. podorywka — pierwsza płytka orka. [przypis edytorski]
podorówka — pole płytko zaorane po jesiennych zbiorach i w ten sposób przygotowane do wiosennej orki. [przypis edytorski]
podorożna (z ros.) — pozwolenie na przejazd; rodzaj wizy. [przypis edytorski]
podorywka — pole płytko zaorane zaraz po zbiorach i w ten sposób przygotowane do późniejszych prac przy uprawie. [przypis edytorski]
podostatek (daw.) — dostatek, obfitość; por. dziś: pod dostatkiem. [przypis edytorski]
podostatkiem — dziś: pod dostatkiem. [przypis edytorski]
podostatkiem — prawdopodobnie: pod dostatkiem, bądź neologizm nawiązujący do wyrazu: ostatek. [przypis edytorski]
podostatku (daw.) — wielu. [przypis edytorski]
podotąd — jak dotąd; dotąd; dotychczas. [przypis edytorski]
pod pana Puławskiego komendą — tj. podczas konfederacji barskiej. [przypis edytorski]
podpatrować (gw.) — podpatrywać. [przypis edytorski]
podpatry (neol.) — podpatrywanie, przyglądanie się. [przypis edytorski]
pod Philippi — w 42 r. p.n.e. w bitwie pod Filippi starła się armia republikańska pod wodzą Brutusa i Kasjusza, którzy wcześniej zorganizowali spisek, doprowadzając do zabicia Juliusza Cezara (jako tyrana) z armią obrońców cesarstwa dowodzoną przez Marka Antoniusza i Oktawiana (politycznego sprzymierzeńca i usynowionego spadkobiercę Cezara); gdy oczywiste stało się, że klęska jest nieuchronna, Brutus popełnił samobójstwo, przebijając się mieczem, zaś Kasjusz kazał się zabić niewolnikowi. [przypis edytorski]
podpiły (daw.) — dziś: podpity. [przypis edytorski]
podpiły (daw.) — podpity, pijany. [przypis edytorski]
podpisał Kupidyna — złożył podpis za Kupidyna, podejmując wyzwanie w jego imieniu. [przypis edytorski]
podpisek — sekretarz, niższy urzędnik kancelarii. [przypis edytorski]
Podpisywanie deklaracji — obraz autorstwa Johna Trumbulla, namalowany najprawdopodobniej w 1819; umieszczony na odwrotnej stronie banknotu dwudolarowego. [przypis edytorski]
podpłomyk — placek z mąki i wody. [przypis edytorski]
pod placki — chodzi o podkładanie papieru pod wypieki, by nie przywierały do blachy. [przypis edytorski]
podporucznik Stanisław Jordan Warzycki ps. „Jerzy Szumski” (1905–1944) — ziemianin, absolwent Wyższej Szkoły Handlowej, w powstaniu w stopniu podporucznika walczył jako dowódca plutonu i kompanii w batalionie „Miłosz”, następnie w Zgrupowaniu „Kryska”, zamordowany przez Niemców 23 września. [przypis edytorski]
podporucznik Tadeusz Jędrzejak ps. „Harley” (?–1944) — oficer baterii „Kuba”, uczestnik walk o Okęcie, poległ 1 sierpnia. [przypis edytorski]
podporucznik Zbigniew Jakubowski ps. „Słoń” (1920–1944) — oficer baterii „Kuba”, brat Romualda Jakubowskiego, poległ 1 sierpnia w natarciu na Okęcie. [przypis edytorski]
podpowiadacz — tu: sufler. [przypis edytorski]
podprefekt — wyższy urzędnik administracji lub policji, podlegający prefektowi. [przypis edytorski]
podprefekt — zastępca prefekta, sprawujący najwyższą władzę admninistracyjną. [przypis edytorski]
podprowadzała (…) było — daw. konstrukcja czasu zaprzeszłego; znaczenie: wcześniej podprowadzała. [przypis edytorski]
podrady — dostawy. [przypis edytorski]
podrady (z ros.) — dostawy dla wojska i instytucji państwowych. [przypis edytorski]
podrałować — pobiec. [przypis edytorski]
podraug — kartu. [przypis edytorski]
podrezy (daw.) — metalowe listwy, którymi podkuto płozy sań; tu zapewne: metalowe obręcze kół pojazdu. [przypis edytorski]
Podróż do księżyca — Histoire comique les États et Empires de la Lune (Historia komiczna państw i cesarstw Księżyca), powieść fantastyczna Cyrana de Bergerac, opublikowana po śmierci autora, w 1657; wyd. polskie pt. Tamten świat (1956). [przypis edytorski]
Podróże Guliwera — powieść Jonathana Swifta (1667–1745), napisana w 1726 roku. [przypis edytorski]
podróżeń — dziś: podróżny. [przypis edytorski]
Podróż naokoło Księżyca — powieść pt.: Autour de la Lune Juliusza Verne'a (1828–1905), fr. pisarza uważanego za jednego z prekursorów fantastyki naukowej. Po polsku ukazała się pod takim tytułem w 1870 r. [przypis edytorski]
Podróż po Egipcie — zapewne chodzi o książkę Voyage historique en Égypte… autorstwa Dominique Di Pietro, wydaną w 1818, jedną z licznych pozycji, jakie ukazały się we Francji po wyprawie Napoleona do Egiptu, której towarzyszyło wielu historyków, przyrodników i rysowników. [przypis edytorski]
Podróż w czasie — tytuł pierwszego polskiego wydania powieści fantastycznej The Time Machine (ang.: maszyna czasowa) Herberta George'a Wellsa z 1895 r., dziś znanej jako Wehikuł czasu. [przypis edytorski]
podrobnie (gw.) — szczegółowo. [przypis edytorski]
podrobno a. podrobnie (gw.) — dokładnie, szczegółowo. [przypis edytorski]
podrosłek a. podrostek — osoba zbliżająca się do dorosłości. [przypis edytorski]
Podrostek a. Młodzik — powieść Fiodora Dostojewskiego, opublikowana w 1875 roku. [przypis edytorski]
podroże (neol.) — odległość przemierzana po drodze a. wydarzenia mające miejsce po drodze. [przypis edytorski]
podrożny (neol.) — tu przydarzający się po drodze. [przypis edytorski]
po drugiej wojnie messyńskiej — właśc. meseńskiej; chodzi o trzecią wojnę meseńską (465–461 p.n.e.), będącą w istocie drugim nieudanym powstaniem Meseńczyków przeciw Sparcie. [przypis edytorski]
podruzgotam — dziś popr.: podruzgoczę. [przypis edytorski]
podrwić głową — źle coś obmyślić. [przypis edytorski]
podrygać — dziś: podrygiwać. [przypis edytorski]
podrygliwy — o melodii: skłaniający do podrygów, podskakiwania. [przypis edytorski]