Przypisy

Trojnatu — dziś popr. forma C. od imienia Trojnat: Trojnatowi. [przypis edytorski]

Trojnatu panem być by nad wszystkiemi — Trojnat powinien panować nad wszystkimi. [przypis edytorski]

Trojów i Trojek — dziś popr. forma D. l. mn.: Trojan i Trojanek. [przypis edytorski]

trok — rzemień służący do przewiązywania czegoś, przen. pułapka. [przypis edytorski]

trok — rzemień służący do przewiązywania czegoś. [przypis edytorski]

Troki — miasto na Litwie, w okręgu wileńskim. [przypis edytorski]

troki — rzemienie do przywiązywania bagażu. [przypis edytorski]

troki — rzemienie służące do przywiązywania części ubrania. [przypis edytorski]

troll — w mitologii skandynawskiej nieprzyjazna ludziom istota, zamieszkująca górskie jaskinie. [przypis edytorski]

Trollope, Anthony (1815–1882) — angielski pisarz ery wiktoriańskiej. [przypis edytorski]

trombita — długa drewniana trąba, ludowy instrument muzyczny. [przypis edytorski]

tromblon — rodzaj pistoletu skałkowego; flinta. [przypis edytorski]

trombon (daw.) — puzon. [przypis edytorski]

tromboza (pot.) — zakrzepica, stan chorobowy polegający na powstaniu zakrzepu w układzie żył głębokich. [przypis edytorski]

Trompeter von Säckingen (niem.) — niezwykle popularny w swoim czasie poemat Trębacz z Säckingen (1853), humorystyczna opowieść romantyczna autorstwa Josepha Victora von Scheffela. [przypis edytorski]

tromtadracja — krzykliwe, demonstracyjne głoszenie wzniosłych, lecz pozbawionych treści haseł. [przypis edytorski]

tromtadracja — tu: krzykliwe, przesadne i nastawione na wywarcie wrażenia hasła, często pozbawione treści. [przypis edytorski]

tromtadracki — efekciarski, krzykliwy. [przypis edytorski]

tromtadrata — osoba krzykliwie, demonstracyjnie głosząca wzniosłe, lecz pozbawione treści hasła. [przypis edytorski]

tromtradrata — człowiek, który krzykliwie, efekciarsko głosi jakieś poglądy lub górnolotne hasła pozbawione treści. [przypis edytorski]

tron kapczacki — władza nad Ordą Kipczacką, szerzej znaną jako Złota Orda. Było to dawne państwo mongolsko-tatarskie w okolicach gór Kaukazu i dorzecza Wołgi. Orda stanowiła coś pośredniego między zmilitaryzowanym państwem a formą organizacji wojskowej. [przypis edytorski]

tron owładać — zawładnąć tronem. [przypis edytorski]

Trondheim — duże miasto portowe w Norwegii. [przypis edytorski]

Trondhjem — obecnie Trondheim, norweskie miasto nad Trondheimsfjorden u ujścia rzeki Nidelvy. [przypis edytorski]

tronem będę wyższy — «'Królem' będą nazywali tylko mnie [Faraona]», zob. Raszi do 41:40. [przypis edytorski]

trop d'audace (fr.) — zbytek odwagi. [przypis edytorski]

trop de zèle (fr.) — zbytek gorliwości. [przypis edytorski]

trop tard, monsieur, rien ne va plus (fr.) — za późno, proszę pana, więcej nie wolno już stawiać. [przypis edytorski]

trop — tu: ślad zwierzęcej stopy. [przypis edytorski]

tropa (port.) — stado koni lub bydła. [przypis edytorski]

Tropfen von Boden (niem.) — skrawek ziemi (dosł. kropla). [przypis edytorski]

Trophonios (mit. gr.) — heros czczony w Beocji, syn Apolla i Epikasty; razem z bratem Agamedesem zbudował skarbiec króla Hyrieusa, pozostawiając tajne wejście, by kraść skarby; kiedy władca się zorientował i Agamedes wpadł w zasadzkę, Trofonios, by uniemożliwić identyfikację ciała, obciął bratu głowę, po czym uciekł do jaskini i zniknął na zawsze; tu, pisane małą literą: trofonios oznaczać może ogólnie kogoś, kto poszukuje skarbów w głębi jaskiń. [przypis edytorski]

tropilla (hiszp.) — stado. [przypis edytorski]

tropisės – teiksis. [przypis edytorski]

tropizm (biol.) — reakcja ruchowa roślin i niższych zwierząt na bodźce zewnętrzne. [przypis edytorski]

tropizm (biol.) — reakcja ruchowa roślin i niższych zwierząt na kierunkowo działające bodźce zewnętrzne, skierowana w kierunku bodźca lub przeciwnie. [przypis edytorski]

Tropnais — tinkamais. [przypis edytorski]

tropnąć się (gw. środ.) — zorientować się. [przypis edytorski]

tropowiec (łow.) — pies myśliwski do tropienia zwierzyny. [przypis edytorski]

Tros Rutulusve fuat (łac.) — bez różnicy, czy był to swój czy obcy (cytat z Eneidy Wergiliusza). [przypis edytorski]

Troschel, Wilhelm (1823–1887) — polski śpiewak operowy i kompozytor. [przypis edytorski]

trosek — dziś popr. forma D.lm: trosk. [przypis edytorski]

troskać się (daw.) — martwić się czymś; myśleć o czymś z troską. [przypis edytorski]

troskać się (daw.) — martwić się, niepokoić się, troszczyć się, zajmować się, dbać o. [przypis edytorski]

troskać się (daw.) — martwić się. [przypis edytorski]

troskać się — dziś: zamartwiać się, martwić się. [przypis edytorski]

troski — dziś popr. forma N.lm: troskami. [przypis edytorski]

troskliwie — tu: starannie. [przypis edytorski]

troskliwością ginę — tu: umieram z ciekawości. [przypis edytorski]

troskliwy (starop.) — przysparzający trosk, zmartwień. [przypis edytorski]

troskliwy (starop.) — stroskany; pełen trosk, zmartwień. [przypis edytorski]

troskliwy — tu: pełny troski. [przypis edytorski]

troskliwym być o coś — troszczyć się o coś; troskać się, martwić. [przypis edytorski]

trosków (daw.) — dziś popr. D.lm: trosk. [przypis edytorski]

trosków (daw.) — dziś: trosk. [przypis edytorski]

trosków — dziś forma D.lm: trosk. [przypis edytorski]

trosków — dziś popr. forma D. lm: trosk. [przypis edytorski]

trosków — dziś popr. forma D.lm: trosk. [przypis edytorski]

troszka (daw.) — odrobina; por.: trochę. [przypis edytorski]

troszka (daw.) — odrobina. [przypis edytorski]

trošku (lenk.) — šiek tiek, nedaug. [przypis edytorski]

trot — prawdopodobnie nawiązanie do nazwy tańca foxtrot. [przypis edytorski]

Trotina — erzina. [przypis edytorski]

trottel (niem. Trottel) — głupek. [przypis edytorski]

trotuar — chodnik; część ulicy przeznaczona dla ruchu pieszych, oddzielona krawężnikiem od jezdni. [przypis edytorski]

trotuar — chodnik. [przypis edytorski]

trotuar — część ulicy odgrodzona krawężnikiem od jezdni, przeznaczona dla ruchu pieszego. [przypis edytorski]

trotuar (daw.) — chodnik. [przypis edytorski]

trotuar (daw.) — chodnik. [przypis edytorski]

trotuar (daw.) — dziś: chodnik. [przypis edytorski]

trotuar (daw., z fr.) — chodnik. [przypis edytorski]

trotuar (fr. trottoir) — chodnik. [przypis edytorski]

trotuar (z fr.) — chodnik. [przypis edytorski]

trotuar (z franc.) — chodnik. [przypis edytorski]

troty — niejasne; być może jest to druga część słowa fokstrot. [przypis edytorski]

troty — niejasne; być może jest to druga część słowa „fokstroty”. [przypis edytorski]

Trouble — nazwisko znaczące, por. ang. i fr. trouble: kłopoty, niepokój. [przypis edytorski]

Trovan mi duro (…) Pensar li fo! (wł.) — Uważają mnie za trudnego. Wiem o tym: każę im myśleć. [przypis edytorski]

Troyes, które nie wiem, czy po polsku można nazwać Troją — nazwa francuskiego miasta Troyes nie ma związku z Troją, powstała ze zniekształconej w ciągu wieków nazwy z czasów rzymskich: Tricassium, od nazwy galijskiego plemienia Tricassów. [przypis edytorski]

trójdźwięk (muz.) — prosty, melodyjny akord, składający się z trzech dźwięków odległych o siebie o tercję. [przypis edytorski]

trójgran (daw.) — trójścian; kształt wyodrębniony przez trzy płaszczyzny zbiegające się w jednym wierzchołku, mający trzy granie, czyli ostro zarysowane krawędzie. [przypis edytorski]

trójgran — trójkąt. [przypis edytorski]

trójgraniasty — posiadający wyraźne trzy krawędzie. [przypis edytorski]

trójgrany (daw.) — o trójkątnym przekroju. [przypis edytorski]

trójka — tu: trojka, zaprzęg trzykonny. [przypis edytorski]

Trójkąt Południowy (astr.) — niewielka konstelacja nieba południowego, której gwiazdy układają się w kształt prawie równobocznego trójkąta; różna od konstelacji Trójkąta na niebie północnym. [przypis edytorski]

trójkąt — tu: określenie wielostrunowego instrumentu muzycznego, zapewne od kształtu pudła rezonansowego. [przypis edytorski]

trójkątna ziemia Neilotis — Delta Nilu. [przypis edytorski]

trójkątu — dziś popr. forma D. lp: trójkąta. [przypis edytorski]

trójkąty mające tę samą podstawę i tę samą wysokość są równe między sobą — tj. mają to samo pole powierzchni. [przypis edytorski]

trójkolorowa kokarda — w barwach niebiesko-biało-czerwonej flagi francuskiej, wprowadzonej podczas rewolucji; flaga królestwa Francji za panowania Burbonów (zarówno przed rewolucją, jak i po przywróceniu ich rządów w 1814) była biała, ze stylizowanymi złotymi kwiatami lilii. [przypis edytorski]

trójkolorowa kokarda — w barwach niebiesko-biało-czerwonej flagi francuskiej, wprowadzonej podczas rewolucji. [przypis edytorski]

trójliść — motyw dekoracyjny, przypominający karcianego trefla. [przypis edytorski]

trójnitny pancerz — kolczuga z oczkami z potrójnego drutu. [przypis edytorski]

trójnogów czystych — tj. niemających dotąd kontaktu z ogniem (trójnogi stosowano do stawiania naczyń nad płomieniem). [przypis edytorski]

trójnoże — tu: trójnóg, metalowe naczynie na trzech nogach; brązowe trójnogi wręczano jako nagrodę zwycięzcom w zawodach. [przypis edytorski]

trójnóg Febusa — trójnóg, na którym wróżąc siadała Pytia z wyroczni Apolla w Delfach. [przypis edytorski]

trójnóg — ozdobny sprzęt na trzech nogach. [przypis edytorski]

trójnóg — przyrząd o trzech nogach; tu: metalowy przyrząd służący do gotowania, umożliwia stawianie naczyń nad ogniem. [przypis edytorski]

trójnóg — tu: rodzaj ozdobnego stołka na trzech nogach. [przypis edytorski]