Potrzebujemy Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas 443 czytelników i czytelniczek.
Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza
Według kwalifikatora: wszystkie | architektura | białoruski | biologia, biologiczny | chemiczny | czasownik | czeski | dawne | francuski | frazeologia, frazeologiczny | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | historia, historyczny | hiszpański | łacina, łacińskie | mitologia | mitologia grecka | mitologia rzymska | niemiecki | poetyckie | pogardliwe | potocznie | przestarzałe | regionalne | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | staropolskie | ukraiński | włoski | żartobliwie
Według języka: wszystkie | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 6031 przypisów.
za pierwszą sposobnością — przy pierwszej sposobności. [przypis edytorski]
za pierwszymi będzie zbierała podkowy — będzie podążać w ślad za innymi. [przypis edytorski]
Zapiski z martwego domu — powieść opisująca pobyt na katordze z perspektywy skazańca. [przypis edytorski]
zapisowała (daw. forma) — dziś: zapisywała. [przypis edytorski]
zapisowam się — dziś popr.: zapisuję się. [przypis edytorski]
zapisywać łokcie papirusu literkami i zwijać to na wałki — starożytne książki miały postać długich zwojów z papirusu, nawijanych na drewniany wałek; czytano, rozwijając zwój i nawijając przeczytaną partię na drugi wałek. [przypis edytorski]
zapłacić kuraka — dziś popr.: zapłacić za kurczaka. [przypis edytorski]
zapłacisz komisarza — dziś popr.: zapłacisz komisarzowi. [przypis edytorski]
zapładza — dziś popr. forma: zapładnia. [przypis edytorski]
zapławić — zalać. [przypis edytorski]
zapłocie — ścieżka na tyłach wsi, za płotami gospodarstw. [przypis edytorski]
zapłodzić — dziś popr.: zapłodnić. [przypis edytorski]
zapłonić (daw.) — zaczerwienić, oblać rumieńcem. [przypis edytorski]
zapłonić się (daw.) — zaczerwienić się, oblać się rumieńcem. [przypis edytorski]
zapłonić się (daw.) — zaczerwienić się. [przypis edytorski]
zapłonić się — oblać się rumieńcem. [przypis edytorski]
zapłoniony (daw.) — zaczerwiony, oblany rumieńcem. [przypis edytorski]
za plecyma — dziś popr. forma N.lm: za plecami. [przypis edytorski]
zaplecze z 30 milionami ludności — chodzi o Polskę. [przypis edytorski]
zapluszczone oczy (gw.) — zamknięte oczy. [przypis edytorski]
zapóźnić się (daw.) — spóźnić się. [przypis edytorski]
zapóźnić się — spóźnić się z czymś, nadmiernie zwlekać. [przypis edytorski]
zapobiedz — dziś popr. pisownia: zapobiec. [przypis edytorski]
zapobieżyć — dziś popr.: zapobiec. [przypis edytorski]
zapobieży (daw. forma) — dziś: zapobiegnie. [przypis edytorski]
zapobieży — dziś popr. forma: zapobiegnie. [przypis edytorski]
zapoiny — tu: uroczyste przyrzeczenie dziewczyny mężczyźnie ubiegającemu się o jej rękę, połączone z obrzędowym piciem na cześć dokonanego ustalenia; zaręczyny. [przypis edytorski]
za południe — do popołudnia. [przypis edytorski]
zapole (gw.) — sąsiek, oddzielona przegrodą od klepiska część stodoły, w której składa się zboże a. siano. [przypis edytorski]
z Apollina ziemi — z Licji. [przypis edytorski]
Zapolska, Gabriela (1857–1921) — właśc. Maria Gabriela Śnieżko-Błocka, z domu Korwin-Piotrowska; pisarka, publicystka, także aktorka; zasłynęła z komedii demaskujących mieszczańską obłudę, np. Moralność Pani Dulskiej oraz Ich Czworo z 1904 roku. [przypis edytorski]
Zapolska, Gabriela (1857–1921) — właśc. Maria Gabriela Śnieżko-Błocka, z domu Korwin-Piotrowska; pisarka, publicystka, także aktorka; zasłynęła z podszytych gorzką refleksją krytyczną komedii demaskujących mieszczańską obłudę, np. Żabusia (1987), Ich Czworo (1904), Moralność pani Dulskiej (1906) czy Panna Maliczewska (1910). [przypis edytorski]
Zapolska, Gabriela, właśc. Maria Gabriela Śnieżko-Błocka, z domu Korwin-Piotrowska (1857–1921) — pisarka, publicystka, także aktorka; zasłynęła z komedii demaskujących mieszczańską obłudę. [przypis edytorski]
zapomnąć — dziś popr. zapomnieć. [przypis edytorski]
zapomnąć — dziś popr.: zapomnieć. [przypis edytorski]
zapomnąć — forma zarchaizowana; dziś popr.: zapomnieć. [przypis edytorski]
zapomniałam była — daw. forma czasu zaprzeszłego; znaczenie: zapomniałam uprzednio (wcześniej, zanim miały miejsce zdarzenia i czynności wyrażone czasem przeszłym zwykłym). [przypis edytorski]
zapomniałem był — forma czasu zaprzeszłego dla czynności wielokrotnej, ponawianej; inaczej: zapomniałem wcześniej (dawniej, uprzednio). [przypis edytorski]
zapomniały (starop.) — zapamiętały. [przypis edytorski]
zapomniony — dziś popr.: zapomniany. [przypis edytorski]
zapomniony (starop. forma) — dziś: zapomniany. [przypis edytorski]
zapomniż — czy zapomni. [przypis edytorski]
zapomóc — tu wzbogacić, będąc w biedzie (por. zapomoga). [przypis edytorski]
za pomocą kipu, równie swobodnie, jak się to robi przy użyciu pisma — kipu (w jęz. keczua: węzeł) to sposób trójwymiarowego zapisu stosowany przez Indian prekolumbijskiej Ameryki Płd., wykorzystujący kolorowe sznurki wełniane lub bawełniane, na których wiązano węzełki (stąd nazwa „pismo węzełkowe”); z całą pewnością zapisywano w ten sposób dane liczbowe, prawdopodobnie również informacje nienumeryczne (nazwy miejsc, imiona ludzi). [przypis edytorski]
zapona (daw.) — zasłona, kotara. [przypis edytorski]
zapona (daw.) — zasłona. [przypis edytorski]
zapona — zapinka. [przypis edytorski]
zapona — zasłona, kotara. [przypis edytorski]
zapora Peloru — cieśnina sycylijska z przylądkiem przylądkiem Pelorus. [przypis edytorski]
Zaporowców — właśc. Zaporożców. [przypis edytorski]
Zaporożcy — Kozacy z Zaporoża. [przypis edytorski]
Zaporożec — Kozak z Zaporoża. [przypis edytorski]
Zaporożec — wolny Kozak z Zaporoża. [przypis edytorski]
Zaporoże — daw. nazwa terytorium nad dolnym Dnieprem, tzw. Dzikie Pola, gdzie żyli kozacy zaporoscy, społeczność wielonarodowa zorganizowana na modłę wojskową, trudniąca się wyprawami łupieskimi; począwszy od XVI w. oddziały Zaporożców były włączane w razie potrzeby w szeregi armii Rzeczpospolitej jako płatne wojsko, częste też były również bunty kozackie przeciwko magnatom i urzędnikom państwowym; w 1648 r. wybuchło powstanie Kozaczyzny pod wodzą Bohdana Chmielnickiego (krwawe szczególnie dla osiadłej na tych terenach szlachty), które doprowadziło do zaangażowania się w konflikt Rzeczpospolitej Polskiej i Rosji; doszło wówczas do podziału kozaków zaporoskich po dwóch stronach Dniepru na promoskiewskich i propolskich; do tego właśnie konfliktu nawiązuje w tym miejscu wiersz Słowackiego. [przypis edytorski]
Zaporoże — historyczna nazwa krainy nad dolnym Dnieprem, siedziby Kozaków Zaporoskich [przypis edytorski]
Zaporoże — kraina poniżej porohów Dniepru, zamieszkana przez społeczność Kozaków zaporoskich. [przypis edytorski]
Zaporoże — kraina w dolnym biegu Dniepru, poniżej porohów, zamieszkana przez społeczność Kozaków zaporoskich. [przypis edytorski]
Zaporoże — kraina w płd.-wsch. części Ukrainy, poniżej porohów Dniepru, zamieszkana przez społeczność Kozaków zaporoskich; Dzikie Pola. Dziś: miasto przemysłowe nad Dnieprem, stolica obwodu zaporoskiego. [przypis edytorski]
Zaporoże — tu: Kozacy z Zaporoża. [przypis edytorski]
Zaporoże (ukr. Запоріжжя) — kraina w płd.-wsch. części Ukrainy, poniżej porohów Dniepru, zamieszkana przez społeczność Kozaków zaporoskich; Dzikie Pola. Dziś: miasto przemysłowe nad Dnieprem, stolica obwodu zaporoskiego. [przypis edytorski]
Zaporożów — dziś popr.: Zaporoża. Chodzi o krainę położoną na Ukrainie nad Dnieprem. [przypis edytorski]
zaposoczyć się — zakrwawić się. [przypis edytorski]
zapowiedź — tu: wyzwanie na pojedynek. [przypis edytorski]
zapowiedź — tu: zapowiedzi, uroczyste ogłoszenie w kościele mającego się odbyć ślubu. [przypis edytorski]
zapowiedział był — daw. czas zaprzeszły, stosowany dla wyrażenia czynności wcześniejszych od tych, które wyrażono czasem przeszłym prostym; znaczenie: zapowiedział wcześniej. [przypis edytorski]
zapowiedzieć (daw.) — zabronić. [przypis edytorski]
zapowiedzie (daw., gw.) — zapowiedzi (B.lm). [przypis edytorski]
zapowiedzie (gw.) — zapowiedzi (M.lm); uroczyste ogłoszenie w kościele parafialnym mającego się odbyć ślubu. [przypis edytorski]
zapowiedzie (gw.) — zapowiedzi; uroczyste ogłoszenie w kościele mającego się odbyć ślubu. [przypis edytorski]
zapowiedzi — publiczne ogłoszenie zamiaru zawarcia związku małżeńskiego wobec miejscowej wspólnoty parafialnej. [przypis edytorski]
zapowiedzi — uroczyste ogłoszenie w kościele mającego się odbyć ślubu. [przypis edytorski]
zapowietrzony (daw.) — zadżumiony, chory na dżumę; gw. używane jako wyzwisko. [przypis edytorski]
zapowietrzony (żart.) — przesadnie uperfumowany. [przypis edytorski]
za powrotem (daw.) — dziś: po powrocie. [przypis edytorski]
za powrotem (daw.) — po powrocie; kiedy wrócę. [przypis edytorski]
za powrotem (daw.) — po powrocie. [przypis edytorski]
za powrotem (daw.) — wracając; kiedy powróci. [przypis edytorski]
za powrotem — dziś popr.: po powrocie. [przypis edytorski]
za powrotem (przestarz.) — podczas powrotu. [przypis edytorski]
zapoznać kogoś (daw.) — zapomnieć o kimś. [przypis edytorski]
zapoznać — zapomnieć, tu: nie zauważyć. [przypis edytorski]
zapoznaliżeśmy się (daw.) — konstrukcja z partykułą -że- pomiędzy tematem a końcówką czasownika; znaczenie: czy zapoznaliśmy się. [przypis edytorski]
zapoznanie (daw.) — zapomnienie. [przypis edytorski]
zapoznanie — zapomnienie; pozostawanie poza wiedzą, poza poznaniem ogółu. [przypis edytorski]
zapoznany (daw.) — niedoceniony. [przypis edytorski]
zapoznany (daw.) — nieodkryty, nierozpoznany; taki, na którym się nie poznano. [przypis edytorski]
zapoznany (daw.) — niepoznany a. zapomniany. [przypis edytorski]
zapoznany (daw.) — niepoznany, niedoceniony, zapomniany. [przypis edytorski]
zapoznany (daw.) — nieznany, niedoceniony, zapomniany. [przypis edytorski]
zapoznany (daw.) — zapomniany a. niepoznany; pozostający poza poznaniem (poza kręgiem rzeczy poznawanych). [przypis edytorski]
zapoznany (daw.) — zapomniany, niedoceniony. [przypis edytorski]
zapoznany (daw.) — zapomniany, nieznany, niepoznany. [przypis edytorski]
zapoznany (daw.) — zapomniany; pozostający poza sferą poznania, wiedzy. [przypis edytorski]
zapoznany (daw.) — zapomniany. [przypis edytorski]
zapoznany — dosł. pozostający poza poznaniem; zapomniany. [przypis edytorski]
zapoznany — nieznany, zapomniany. [przypis edytorski]
zapoznany — tu: niezrozumiany. [przypis edytorski]
zapoznawać kogoś (daw.) — nie doceniać kogoś; przeoczać; zapominać o kimś. [przypis edytorski]
zapoznawać kogoś (daw.) — nie doceniać kogoś; przeoczać, zapominać o kimś. [przypis edytorski]
zapoznawać — tu: ignorować, zapominać. [przypis edytorski]