Potrzebujemy Twojej pomocy!
Na stałe wspiera nas 488 czytelników i czytelniczek.
Niestety, minimalną stabilność działania uzyskamy dopiero przy 500 regularnych darczyńców. Dorzucisz się?
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | angielski, angielskie | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | czeski | dawne | filozoficzny | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | hebrajski | historia, historyczny | hiszpański | ironicznie | łacina, łacińskie | literacki, literatura | medyczne | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | niemiecki | poetyckie | portugalski | potocznie | przenośnie | przestarzałe | przysłowiowy | regionalne | religijny, religioznawstwo | rosyjski | rzadki | staropolskie | turecki | ukraiński | włoski | wojskowy | żeglarskie
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 8744 przypisów.
nadgroda (daw., gw.) — nagroda. [przypis edytorski]
Michał Dymitr Krajewski, Woyciech Zdarzyński, życie i przypadki swoje opisuiący
(źródło na Platformie Redakcyjnej)
nadgroda (daw., gw.) — nagroda; tu: odszkodowanie. [przypis edytorski]
nadgroda — dziś popr.: nagroda. [przypis edytorski]
nadgrodzić (daw.) — nagrodzić. [przypis edytorski]
Nadieżda Lebiedziewa — zapewne mowa o Tatianie Iwanownie Lebiediewej (1850–1887), rosyjskiej rewolucjonistce, działaczce Narodnej Woli, aresztowanej po udanym zamachu na cara w 1881, skazanej na karę śmierci, zamienioną potem na dożywotnią katorgę. [przypis edytorski]
nadir — kierunek przeciwny do zenitu. [przypis edytorski]
Nadir — kierunek sfery niebieskiej przeciwległy do zenitu. [przypis edytorski]
nadir — najniższy punkt sklepienia niebieskiego, przeciwieństwo zenitu. [przypis edytorski]
nadir — niewidoczny z Ziemi punkt na sklepieniu nieba, usytuowany naprzeciw zenitu, czyli pionowo w dół. [przypis edytorski]
nadir — punkt na niebie przeciwległy zenitowi. [przypis edytorski]
nadir — punkt na sferze niebieskiej położony naprzeciwko zenitu. Znajduje się prostopadle pod horyzontem i jest najniżej położonym punktem sfery niebieskiej. [przypis edytorski]
Nadir Szach (1688–1747) — władca Iranu, utalentowany wódz, zdobywca, twórca rozległego imperium z ogromną armią; dla finansowania swoich kampanii wojennych nakładał coraz wyższe podatki, wsławił się okrucieństwem w tłumieniu buntów i prawdziwych lub urojonych spisków; zginął zamordowany. [przypis edytorski]
Nadir Szach — Thamas Kouli Chan, (1688–1747), zdobywca Indii. [przypis edytorski]
nadirowo-seksualny — od: nadir: przeciwieństwo zenitu, punkt sfery niebieskiej położony dokładnie naprzeciwko zenitu, najniżej położony na niebie. [przypis edytorski]
nadjeli ji (starop.) — znaleźli go, spotkali go. [przypis edytorski]
nadleśny (daw.) — dziś popr.: nadleśniczy, starszy leśniczy. [przypis edytorski]
nadleśny (daw.) — nadleśniczy. [przypis edytorski]
nadliczbowi — adscriptivi nazywali się w legionie żołnierze, którzy nie otrzymywali broni i dostawali ją dopiero w czasie bitwy, po poległych. Pasożyt chce przez to powiedzieć, że nadliczbowość nie powinna go wykluczać od udziału w „bitwie”, o której potem mowa. [przypis tłumacza]
nadłożyć drogi — przebyć dłuższą drogę niż planowano. [przypis edytorski]
nadmęski — nadludzki, wymagający nadludzkiego męstwa. [przypis edytorski]
nadmiar grzeczności — po tym, co sobie powiedziały, jest paradny! [przypis tłumacza]
nadmiar — ponad zwykłą miarę, nadmiernie. [przypis edytorski]
nadmiar — tu: nadmiernie, zbyt. [przypis edytorski]
nadmiar — tu: nazbyt. [przypis edytorski]
nadmierna władza trybunów (…) służyła jeszcze przy pomocy praw wydanych dla wolności za ochronę cesarzom, którzy ją zburzyli — Cezar i August kazali się obrać trybunami, a następcy poszli za ich przykładem. [przypis tłumacza]
Nadmierne podatki były przyczyną tej osobliwej łatwości, z jaką Mahometanie dokonali swoich zdobyczy — Podziwiajcie w historii rozmiar, dziwactwo, a nawet szaleństwo tych podatków. Anastazy wymyślił podatek od oddychania; ut quisque pro haustu aeris penderet. [przypis autorski]
nadmierne trudy połączone z nadmiernym jedzeniem — mowa tu o zawodowych atletach, których żarłoczność była przysłowiowa. [przypis tłumacza]
nadmorska Cezarea — Καισάρεια, dziś el-Kaisârije. [przypis tłumacza]
nadmorskie sanatorium południowe, z wznoszącym się nad nim szczytem górskim — S. Brzozowski, Fryderyk Nietzsche, Stanisławów 1907, s. 1, 3. [przypis autorski]
nadobłoczny — znajdujący się nad obłokami. [przypis edytorski]
nadobna pani nasza — Artemis. [przypis redakcyjny]
Nadobna Paskwalina — barokowy poemat alegoryczny Samuela ze Skrzypny Twardowskiego, opublikowany w 1655 roku. [przypis edytorski]
nadobnemu wychowańcowi fiołków — aksamitnoczarna, upstrzona jego gąsienica, żywi się fiołkami. [przypis autorski]
nadobnie (daw.) — ładnie, pięknie. [przypis edytorski]
nadobniś (daw.) — człowiek nadobny, pełen powabu, wdzięku. [przypis edytorski]
nadobność (daw.) — piękność, wdzięk. [przypis edytorski]
nadobność (daw.) — uroda, powab. [przypis edytorski]
nadobny (daw.) — ładny, pełen powabu. [przypis edytorski]
nadobny (daw.) — pełen powabu; piękny. [przypis edytorski]
nadobny (daw.) — pełen wdzięku, uroczy. [przypis edytorski]
nadobny (daw.) — piękny. [przypis edytorski]
nadobny (daw.) — powabny, urodziwy. [przypis edytorski]
nadobny — powabny. [przypis edytorski]
nadobny (przestarz.) — urodziwy, ładny. [przypis edytorski]
nadobny (starop.) — ładny. [przypis edytorski]
nadojadło — sprzykrzyło się. [przypis autorski]
nadojeść (reg. wsch.) — dokuczyć; obrzydnąć. [przypis edytorski]
nadojeść (z ros. надаесць) — dokuczyć, dać się we znaki; obrzydnąć. [przypis edytorski]
nadolny doktor (starop.) — podziemny doktor; diabeł. [przypis edytorski]
nadoprawdy (daw. gw.) — doprawdy, naprawdę. [przypis edytorski]
nadół (starop. forma) — na dół. [przypis edytorski]
nadpis (daw.) — napis; podpis. [przypis edytorski]
nadpis — to, co jest napisane nad tekstem, nagłówek. [przypis edytorski]
nadplenić — nadpsuć, zmniejszyć. [przypis redakcyjny]
nadpowietrzny (daw.) — dziś: napowietrzny, unoszący się wysoko ponad ziemię. [przypis edytorski]
nadra a. nadro — pazucha, zanadrze. [przypis edytorski]
nadra (starop.) — zanadrze; wetknąć za nadrę: wsadzić w zanadrze, wsadzić za pazuchę. [przypis edytorski]
nadradca — wyższy urzędnik administracji państwowej. [przypis edytorski]
nadrosnąć coś — wyrosnąć ponad coś. [przypis edytorski]
Nadrowi — „Narowa” wymienione w kronice Nestora między ludami litewskimi; „Litwa, Żimiegoła, Korś, Norwa, Lib” nie jest Narwą i jak jej tam nie tłumaczono dotąd (są całe o tym rozprawki, np. Bergholza w „Magazin der lettischen Gesellschaft”), lecz jak z odmianek rękopiśmiennych wynika, są to nasi Nadrowi! [przypis redakcyjny]
nadspodzianem — daw. forma N. i Msc. lp przymiotników r.n.; dziś tożsama z r.m.: nadspodziewanym. [przypis edytorski]
nadstawia się — pyszni się, wywyższa. [przypis redakcyjny]
nadstawnik — dozorca robotników. [przypis edytorski]
nadstawował (starop. forma) — nadstawiał. [przypis edytorski]
nadstawże — konstrukcja z partykułą wzmacniającą -że; znaczenie: nadstaw koniecznie. [przypis edytorski]
nadstępka — belka przymocowana od góry do stępki na części jej długości, mająca za zadanie rozłożyć obciążenie wynikające z nacisku masztu na dno kadłuba. [przypis edytorski]
nadto i właściciel jego stracony — Raszi komentuje, że zasługuje on na „śmierć z rąk Nieba”, nie zaś z rąk sądu, zob. Raszi do 21:29 [4]. [przypis tradycyjny]
Nadto młodzi ludzie (…) przed zwierciadłem — tu w innym oprac. tego tłumaczenia nieco odmienny tekst, zmieniający wymowę fragmentu: „Wtedy ujrzałam obok drugie okno, a przez to okno — rzęsisto oświeconą komnatę, w której siedziało u stołu trzy młode dziewczęta i trzech młodych ludzi, piękniejszych, niż można sobie wyobrazić. Śpiewali, pili, śmiali się i umizgali do dziewcząt, czasem nawet głaskali je pod brodę, ale z cale odmiennym wyrazem twarzy niż ów jegomość w Sombre Roche, który jednak po to tylko przyjeżdżał do naszego zamku. Nadto dziewczęta te i owi młodzi ludzie zaczęli po trochu zrzucać odzienie, podobnie jak ja to zwykłam czynić wieczorami przed zwierciadłem. W istocie, robili to tak jak ja, a nie tak jak moja stara ochmistrzyni”. [przypis edytorski]
nadto — poza tym. [przypis edytorski]
nadto (przestarz.) — zanadto, zbyt dużo. [przypis edytorski]
nadto — tu: za bardzo. [przypis edytorski]
nadto — zbytnio, nadmiernie. [przypis edytorski]
nadto zyskować — zbyt wiele zyskać. [przypis edytorski]
nadtoś mi zalał — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: nadto mi zalałeś. [przypis edytorski]
nadtoś (…) zasłużył — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika: nadto zasłużyłeś. [przypis edytorski]
Nadtoś żył — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: nadto żyłeś, zanadto żyłeś. [przypis edytorski]
nadtośmy słabi — skrócone: nadto jesteśmy słabi. [przypis edytorski]
naduć (z ros.) — nabrać, naciągnąć, oszukać. [przypis edytorski]
nadwołżański — położony nad Wołgą: największą i najdłuższą rzeką Europy, płynącą przez Rosję, uchodzącą do Morza Kaspijskiego. [przypis edytorski]
nadwor a. nadwór (gw.) — przestrzeń na zewnątrz domu; podwórze. [przypis edytorski]
nadwyrężyć a. nadwerężyć — osłabić, nadszarpnąć przez zbytni wysiłek; dziś tylko książk. [przypis edytorski]
nadwyżka jednego szylinga — gwinea od r. 1717 miała wartość 21 szylingów. [przypis redakcyjny]
nadybać (daw.) — schwytać. [przypis edytorski]
nadybać — tu: napotkać. [przypis edytorski]
nadybać — zdybać, przyłapać. [przypis edytorski]
nadymał — był natchnieniem. [przypis redakcyjny]
nadyszeć się — naoddychać się. [przypis edytorski]
nadziać (daw.) — tu: włożyć, wdziać. [przypis edytorski]
nadziać — tu: włożyć, wdziać. [przypis edytorski]
nadziak — czekan; broń o kształcie zaostrzonego młotka, służąca w bitwie do rozbijania zbroi przeciwnika. [przypis edytorski]
nadziak — czekan; broń o kształcie zaostrzonego młotka, służąca w do rozbijania zbroi przeciwnika. [przypis edytorski]
nadziak (z tur.) — czekan, obuch, rodzaj broni ręcznej. [przypis redakcyjny]
nadziany (daw.) — tu: wdziany. [przypis edytorski]
nadziei potrzebują (…) ażeby chętnie pozostawali — niewolnik niespodziewający się lepszej doli na przyszłość ucieknie od swego pana. [przypis tłumacza]
nadzieią — „nadzieja” (fr. espoir) to zawołanie na herbie Burbonów. [przypis edytorski]
nadzieie (starop. forma) — dziś D.lp r.ż.: nadziei. [przypis edytorski]
nadzieie (starop. forma) — dziś popr. forma D.lp r.ż.: nadziei; próżny nadzieje: bez nadziei, pozbawiony nadziei. [przypis edytorski]
Nadzieja, Fortuna, Wiktoria! — komiczna symbolika; por. wyżej w. 863. [przypis tłumacza]
Nadzieja… itd. (w. 19-22) — motywy horacjańskie (Carmina II 10). [przypis redakcyjny]
nadzieje (daw. forma) — dziś D. lp r.ż.: nadziei. [przypis edytorski]
