Aby móc stabilnie działać w 2026 roku, potrzebujemy Twojego wsparcia!
dowiedz się więcej
Przypisy
Pierwsza litera: wszystkie | 0-9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z
Według typu: wszystkie | przypisy autorskie | przypisy redaktorów Wolnych Lektur | przypisy źródła | przypisy tłumacza | przypisy tradycyjne
Według kwalifikatora: wszystkie | anatomiczne | angielski, angielskie | arabski | architektura | astronomia | austriacki | białoruski | biologia, biologiczny | bez liczby pojedynczej | botanika | celtycki | chemiczny | czasownik | czeski | dawne | drukarstwo, drukowany | dziecięcy | ekonomiczny | filozoficzny | fizyka | francuski | frazeologia, frazeologiczny | geografia, geograficzny | geologia | grecki | gwara, gwarowe | handel, handlowy | hebrajski | hinduski | historia, historyczny | hiszpański | holenderski | ironicznie | islandzki | japoński | łacina, łacińskie | literacki, literatura | liczba mnoga | matematyka | medyczne | mineralogia | mitologia | mitologia germańska | mitologia grecka | mitologia rzymska | muzyczny | nieodmienny | niemiecki | norweski | obelżywie | poetyckie | pogardliwe | polski | polityczny | portugalski | pospolity | potocznie | prawo, prawnicze | przenośnie | przestarzałe | przymiotnik | przysłowiowy | psychologia, psychologiczny | regionalne | religijny, religioznawstwo | rodzaj męski | rodzaj nijaki | rosyjski | rodzaj żeński | rzadki | rzeczownik | rzymski | sportowy | środowiskowy | staropolskie | starożytny | szwedzki | teatralny | techniczny | turecki | ukraiński | węgierski | włoski | wojskowy | wschodni | wulgarne | żartobliwie | zdrobnienie | żeglarskie | zoologia
Według języka: wszystkie | English | français | Deutsch | lietuvių | polski
Znaleziono 126400 przypisów.
Ney, Michel (1769–1815) — fr. żołnierz i dowódca, zrobił błyskotliwą karierę wojskową, walcząc w obronie rewolucji fr. oraz w wojnach napoleońskich; marszałek Francji, diuk d'Elchingen, książę Moskwy; wspierał cesarza Napoleona w czasie studniowej kampanii w 1815 r., walczył pod Waterloo. [przypis edytorski]
Ney, Michel (1769–1815) — francuski żołnierz i dowódca, marszałek Francji; zrobił błyskotliwą karierę wojskową, walcząc w obronie rewolucji francuskiej oraz w wojnach napoleońskich; wspierał cesarza Napoleona w czasie studniowej kampanii w 1815, walczył pod Waterloo; po powrocie Ludwika XVIII na tron został osądzony za zdradę stanu i rozstrzelany. [przypis edytorski]
Ney, Michel (1769–1815) — francuski żołnierz i dowódca, zrobił błyskotliwą karierę wojskową, walcząc w obronie rewolucji francuskiej oraz w wojnach napoleońskich; marszałek Francji, diuk d'Elchingen, książę Moskwy; wspierał cesarza Napoleona w czasie studniowej kampanii w 1815 r., walczył pod Waterloo. [przypis edytorski]
Ney, Michel (1769–1815) — francuski żołnierz i dowódca, zrobił błyskotliwą karierę wojskową, walcząc w obronie rewolucji francuskiej oraz w wojnach napoleońskich; marszałek Francji, diuk d'Elchingen, książę Moskwy; wspierał cesarza Napoleona w czasie studniowej kampanii w 1815, walczył pod Waterloo; po powrocie Ludwika XVIII na tron został osądzony za zdradę stanu i rozstrzelany. [przypis edytorski]
Ney, Michel (1769–1815) — marszałek Francji, walczył w obronie rewolucji francuskiej oraz w wojnach napoleońskich. [przypis edytorski]
Ney, Michel (1769–1815) — syn bednarza, który zrobił błyskotliwą karierę wojskową, walcząc w obronie rewolucji francuskiej oraz w wojnach napoleońskich, m.in. podczas kampanii rosyjskiej 1812 r.; poparł zamach 18 brumaire'a; marszałek Francji, diuk d'Elchingen, książę Moskwy; wspierał cesarza Napoleona w czasie studniowej kampanii w 1815 r., walczył pod Waterloo. Po powrocie Ludwika XVIII na tron został osądzony przez Izbę Parów i skazany na śmierć przez rozstrzelanie. [przypis edytorski]
nezabudek — tak w tekście Słowackiego; dziś zapisujemy zmiękczone „n”: niezabudki (tj. niezapominajki). [przypis edytorski]
nezabudka — niezabudka; niezapominajka. [przypis edytorski]
nezabudka — niezapominajka (kwiat). [przypis edytorski]
nezabudka (ukr.) — niezapominajka. [przypis edytorski]
nezabudka (z ukr.) — niezapominajka. [przypis edytorski]
nęcić — kusić, pociągać ku sobie. [przypis edytorski]
nęcić się — tu: znęcać się. [przypis edytorski]
nędza — tu: nieszczęście. [przypis edytorski]
nędze (starop. forma) — dziś D.lp r.ż.: nędzy. [przypis edytorski]
nędznem, okropnem — daw. formy N. i Ms. lp. przymiotników rodzaju żeńskiego i nijakiego; dziś ujednolicone do formy rodzaju męskiego: nędznym, okropnym. [przypis edytorski]
Nędznicy — powieść Wiktora Hugo, francuskiego pisarza i dramaturga. [przypis edytorski]
Nędznicy — tytuł powieści Wiktora Hugo (1802–1885) obrazującej przekrój społeczeństwa fr. i poglądy autora na sprawiedliwość społeczną. [przypis edytorski]
nędzny (starop.) — tu: biedny, nieszczęsny. [przypis edytorski]
nędzny (starop.) — tu: nieszczęsny. [przypis edytorski]
nędzota (daw.) — nędza, bieda. [przypis edytorski]
nędzy — dziś popr. forma M.lm: nędze. [przypis edytorski]
née — (z fr.) urodzona; tu: z domu. [przypis edytorski]
Négrier, François Oscar de (1839–1913) — francuski generał; zdobył sławę w walkach w Algierii (1881) oraz w Tonkinie podczas wojny chińsko-francuskiej (1884–1885); uczestnik wojny francusko-pruskiej. [przypis edytorski]
nęk — dziś: nękanie, znękanie. [przypis edytorski]
nęk piaskowy (Ammophila sabulosa) — obecnie: szczerklina piaskowa. [przypis edytorski]
nęk — znękanie. [przypis edytorski]
Nérée Quépat właśc. Paquet d'Hauteroche, René (1845–1927) — prawnik, ornitolog i historyk fr.; członek Akademii w Metzu (od 1885) oraz Towarzystwa historii naturalnej (Société d'histoire naturelle) departamentu Moselle (od 1887); autor m.in. La Lorgnette philosophique. Dictionnaire des grands et des petits philosophes de mon temps (1873) i Essai sur la Mettrie (1873). [przypis edytorski]
nęta — przynęta; coś nęcącego, przyciągającego. [przypis edytorski]
nęta — przynęta. [przypis edytorski]
nęta — skrócone od: przynęta. [przypis edytorski]
ni bogów — być może mowa o figurach bóstw zwyczajowo umieszczanych na rufie okrętu (co stanowi dodatkową informację o jego zniszczeniach). [przypis edytorski]
ni (daw.) — tu: niby, jakby, jak. [przypis edytorski]
ni (daw.) — tu: niby, jakby. [przypis edytorski]
ni domu, ni łomu — wyrażenie przysłowiowe; łom (daw.): gruzowisko. [przypis edytorski]
Ni go bracia, ni siostry nie uczczą pogrzebem, Ale go psy w kawały rozszarpią pod niebem — wg greckiej mitologii człowiek, który nie został pogrzebany, nie zazna spokoju i będzie się po wsze czasy błąkał po ziemi. [przypis edytorski]
ni majom (gw.) — nie mają. [przypis edytorski]
ni mioł (gw.) — nie miał. [przypis edytorski]
ni mocie ka (gw.) — nie macie gdzie. [przypis edytorski]
ni nacz (starop.) — na nic. [przypis edytorski]
ni naczym (daw.) — dziś: na niczym. [przypis edytorski]
ni — niby, jak. [przypis edytorski]
ni o czem (starop.) — dziś: o niczym. [przypis edytorski]
ni o czym (starop.) — o niczym. [przypis edytorski]
ni pisaty, ni czytaty ne umiju (ukr.) — ani pisać, ani czytać nie umiem. [przypis edytorski]
ni piu ni meno (wł.) — ni mniej, ni więcej. [przypis edytorski]
Ni razum (…) nie wezwał — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika: ani razu nie wezwałem. [przypis edytorski]
ni spocząć nie znajdzie — wzrok nie znajdzie niczego, na czym mógłby spocząć. [przypis edytorski]
Ni śrebrem (…) mocą zastąpił — sens dwuwiersza: nie odkupił nas ani srebrem, ani złotem, lecz obronił nas swoją mocą. [przypis edytorski]
ni to (daw.) — niby to; tak jak. [przypis edytorski]
ni to mgnienie — niby to mgnienie, niczym to mgnienie. [przypis edytorski]
ni — tu: niby, niczym, tak jak. [przypis edytorski]
ni — tu: niby, tak jak. [przypis edytorski]
Ni w niej bojaźni jak w uległym ojcu — w późn. wyd. popr. tłumaczenie na: „Ni w niej bojaźni winnej przecież ojcu”. [przypis edytorski]
ni z czegoj (starop.) — z niczego. [przypis edytorski]
ni za jaką karą — ani za karę. [przypis edytorski]
Niagara — rzeka na granicy Kanady i Stanów Zjednoczonych; również wodospad na tej rzecze. [przypis edytorski]
Niagara — wielkie wodospady na rzece Niagara, położone w Stanach Zjednoczonych, przy granicy z Kanadą. [przypis edytorski]
Niagara — wodospad na rzece Niagara, na granicy Kanady i USA. [przypis edytorski]
Niagara (…) Yosemite Falls — amerykańskie wielkie wodospady, znajdujące się odpowiednio: w stanie Nowy York przy granicy z Kanadą i w stanie Kalifornia, w dolinie Yosemite. [przypis edytorski]
niaiserie allemande (fr.) — niemiecka głupota. [przypis edytorski]
niaiserie anglaise (fr.) — angielska głupota (gapowatość). [przypis edytorski]
niaiserie (fr.) — głupota, łatwowierność, gapowatość. [przypis edytorski]
nibelungi — mityczne karły z germańskich podań, uwiecznione m.in. w twórczości operowej Richarda Wagnera. [przypis edytorski]
Nibelungi — Nibelungowie, mityczne karły z germańskich podań, których skarb zagarnął heros Zygfryd, występujące w średniowiecznym eposie Pieśń o Nibelungach. [przypis edytorski]
Nibelungi, właśc. Pieśń o Nibelungach — starogermański epos związany z Eddami, który opisywał losy ludu karłów, ograbionego ze swojego skarbu przez herosa Zygfryda. [przypis edytorski]
Nibelungowie — mityczne karły z germańskich podań, których skarb zagarnął heros Zygfryd, występujące w średniowiecznym eposie Pieśń o Nibelungach, na podstawie którego Ryszard Wagner skomponował czteroczęściowy dramat muzyczny Pierścień Nibelunga (1854–1876). [przypis edytorski]
nibuł pe (z hebr.) — opowiadania niemoralne. [przypis edytorski]
niby — jak. [przypis edytorski]
niby wrogi — jak wrogowie. [przypis edytorski]
Nic by im dla Patrokla drogim się nie zdało — zapłaciliby każdy okup za wydanie ciała Patroklosa. [przypis edytorski]
nic bym im nie dała, jak na poręczenie — tylko za poręczeniem czyimś, na znak nieufności właśnie. [przypis edytorski]
nic do czynienia — dziś raczej: nic do zrobienia a. nic do roboty. [przypis edytorski]
Nic do niczego — sens: bo oboje jesteśmy niczym. [przypis edytorski]
Nic nad miarę — to znaczy: we wszystkim należy zachować umiar, unikać skrajności. [przypis edytorski]
nic nie mogło pocieszyć Racheli, ponieważ nie stało jej synów — Rachela, żona biblijnego patriarchy Jakuba, miała dwóch synów: Józefa i Beniamina. Obaj zmarli później niż ona. Autor przywołuje poetycką metaforę z Księgi Jeremiasza (Jer 31, 15), wyrażającą żal nad uprowadzeniem do niewoli asyryjskiej północnych plemion żydowskich, których pochodzenie wywodzono od synów Racheli. [przypis edytorski]
nic nie nada — to nic nie da. [przypis edytorski]
nic nie ubędzie tem (starop. konstrukcja) — nic przez to nie ubędzie. [przypis edytorski]
nic nie wydawać po sobie (daw.) — niczego po sobie nie pokazywać. [przypis edytorski]
nic nie znacie (gw.) — nic nie wiecie. [przypis edytorski]
Nic nie żądałam innego (…) dziś nie możemy — cytat z wiersza Emily Dickinson, oryg.: I asked no other thing,/ No other was denied./ I offered Being for it;/ The mighty merchant smiled. Brazil? He twirled a button,/ Without a glance my way:/ ”But, madam, is there nothing else/ That we can show to-day?. [przypis edytorski]
nic niedbała (starop. forma) — dziś popr.: (…) nie dbała. [przypis edytorski]
nic niepodobnego (daw.) — tu: nic nieprawdopodobnego; nic niemożliwego. [przypis edytorski]
Nic tobie od Boga nie jest dano w ten sposób, abyś się stąd wynosić miał, a drugimi gardził, abo lekce ważył — por. Kor 10, 12. [przypis edytorski]
nic warte — dziś: nic nie warte. [przypis edytorski]
nica (daw.) — lewa strona tkaniny. [przypis edytorski]
nica (lp) a. nice (lm) (daw.) — lewa, odwrotna strona czegoś, szczególnie tkaniny a. ubrania; podszewka. [przypis edytorski]
nicby — dziś: nic by. [przypis edytorski]
Niccolo Machiawelli (1469–1527) — włoski autor traktatów politycznych, zachęcających do kierowania się zasadą „cel uświęca środki”; symbol amoralnej polityki. [przypis edytorski]
Niccolò Machiavelli (1469–1527) — florencki prawnik i teoretyk polityki; najbardziej znany z dzieła Książę, propagującego dość cyniczny sposób sprawowania władzy oraz maksymę „cel uświęca środki”. [przypis edytorski]
nicdobrego (daw.) — ladaco, nicpoń. [przypis edytorski]
nicdobrego — nicpoń (pejoratywne określenie danej osoby). [przypis edytorski]
Nice (fr.) — Nicea, miasto we Francji, nad brzegiem M. Śródziemnego; słynny ośrodek turystyczny i uzdrowisko w departamencie Alpy Nadmorskie (fr.: Alpes Maritimes). [przypis edytorski]
Nicea, Fréjus — miasta portowe na płd. Francji, leżące nad Lazurowym Wybrzeżem. [przypis edytorski]
Nicea — miasto nad Morzem Śródziemnym. [przypis edytorski]
Nicea — miasto we Francji, w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże, w departamencie Alpy Nadmorskie. [przypis edytorski]
niceguj (gw.) — niczego. [przypis edytorski]
nicem ci (…) nie winna — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: nic ci już nie [jeste]m winna. [przypis edytorski]
nicem (…) nie mówił — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: nic nie mówiłem. [przypis edytorski]
nicem (…) nie odpowiedział — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: nic nie odpowiedziałem. [przypis edytorski]
